Diſtin. XIX.Aeluō. III.

Diſtin. XI.eternitas eſt ipſe deus: ſed in diuina eſſenContra. tia nō eſt aliqua realis diuerſitas. ergo nōdiffert ibi nunc eternitatis ⁊ ęternitas.dd̓m ꝙ ẜm ph̓m tp̄s ē mēſura ipſiꝰReſpondeo motꝰ: ⁊ nūc tꝑis ē menſura ipſiꝰ mobilis. Un̄ ſicut ē idē mobile ẜm ſub̓am in toto motu: variat̉ tn̄ ẜm eē. ſic̄ dr̄ ꝙ ſor. ī foro eſt alter a ſeipſo ī domo:ita nūc ē ēt idē ẜm ſub̓am in tota ſucceſſiōe tꝑis variatūtm̄ ẜm eſſe .ſ. ẜm rōnē quā accepit pͥoris ⁊ poſterioris. ſic̄aūt motꝰ ē actꝰ ipſiꝰ mobilis īquātū mobile ē. ita eſſe eſtactꝰ exn̄tis īquātū ens ē. Un̄ qͣcūqꝫ mēſura mēſuret̉ eſſealicꝰ rei. ipſi rei exn̄ti rn̄det nūc ipſiꝰ duratiōis qͣſi mēſura. Un̄ ꝑ nūc eui mēſurat̉ ip̄m exn̄s cuiꝰ mēſura ē euū: ⁊ꝑ nūc eternitatis mēſurat̉ illud ens cuiꝰ eē mēſurat eternitas. Un̄ ſic̄ ſe hꝫ ꝗlibꝫ actꝰ ad id cuiꝰ eē ē actꝰ: ita ſe hꝫq̄libꝫ duratio ad ſuū nūc. Actꝰ aūt ille ꝗ mēſurat̉ tꝑe diſfert ab eo cuiꝰ ē actꝰ ẜm rē: qꝛ mobile nō ē motꝰ: ⁊ ẜm rationē ſucceſſiōis: qꝛ mobile nō hꝫ ſub̓am de nūero ſucceſſiuoꝝ: ſꝫ ꝑmanētiū. Un̄ eodē mō tp̄s a nunc tꝑis differtdupl̓r .ſ. ẜm rē: qꝛ nūc nō ē tp̄s: ⁊ ẜm ſucceſſiōis rōnem: qꝛtp̄s ē ſucceſſiuuꝫ ⁊ nō nūc tꝑis. Actus aūt ꝗ mēſurat̉ euo.ſ. ip̄m eſſe euiterni differt ab eo cuiꝰ eſt actus re ꝗdeꝫ: ſꝫnō ẜm rōnem ſucceſſiōis: qꝛ vtrūqꝫ ſine ſucceſſiōe eſt. Etſic ēt ītelligēda eſt differētia eui ad nūc eius. Eſſe auteꝫqd̓ mēſurat̉ eternitate eſt idē re cū eo cuiꝰ eſt actus: ſeddiffert tm̄ rōne. ⁊ iō eternitas ⁊ nunc eternitatis nō differunt re: ſꝫ rōne tm̄. īquātū .ſ. ipſa eternitas reſpicit ip̄ꝫdīnū eſſe: ⁊ nūc eternitatis ꝗditatē ipſius rei: q̄ ẜm rē nōeſt aliud qͣꝫ ſuum eſſe: ſed rōne tm̄.Ad primuꝰ tis tꝑis ⁊ eui. Et qn̄ dr̄ qn̄ eſt motusigit̉ dd̓m ꝙ nō eſt idē nūc eternitaeſt angelus ⁊ deꝰ: pōt ſignificari tripl̓r nunc vel eternitatis vel eui vel tꝑis. Si ſignificet̉ nūc tꝑis. tūc dicet̉ motus eē in illo ſicut ī ꝓpͥa mēſura. Angelus aūt ⁊ deus nōẜm rōnē mēſuratōis: ſꝫ magis ẜm cōcomitātiā quandā:put eternitas ⁊ euū cū tꝑe ſimul ſunt nec ſibi deficiunt.Si aūt ſignificet̉ nūc eternitatis. tūc dr̄ deus eſſe in illoſicut in menſura ꝓpͥa ⁊ adeqͣta. angelus aūt ⁊ mobile ſic̄in mēſura excedēti. Si aūt ſignificet̉ nunc eui. rn̄debitangelo ſicut mēſura adequata: ⁊ deo ẜm cōcomitātiaꝫ ⁊mobili ſic̄ mēſura excedens. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ eternitasīdiuiſibilis ē. Et ꝙ pl̓aliter aliqn̄ ſignificet̉ hoc pōt eē dupliciter: vel ẜm ꝙ participat̉ in diuerſis p̄cipue ī btīs: vtdr̄ Dani. 12. Qui ad iuſti. eru. mul. Uel rōne mēſurę inferioris cui ꝑ ſe accidit dīſio .ſ. rōne tꝑis. Unde eſt ſenſusAnni eternitatis .i. eternitas ſub qua poſſibile eſſet cōtineri plurimos ānos ſicut in mēſura excedenti. ¶ Ad 3dd̓m: ꝙ ſicut eſſe ẜm rōnē ītelligēdi cōſeꝗt̉ pͥncipia ipſiꝰentis quaſi cauſa: ita etiā mēſura entis ſe hꝫ ad mēſuraꝫeſſendi ẜm rōnē cauſe. Un̄ nūc eternitatis ẜm rōneꝫ videt̉ eſſe cauſa eternitatis: ſed ex hoc nō oſtendit̉ diuerſitas in re: ſed tm̄ in rōne. ſicut nec īter ipſuꝫ diuinū eſſe ⁊ipſuꝫ ens. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ nō eſt ſimilis rō de tꝑe ⁊ nūctemporis: ⁊ de eternitate: ⁊ nunc eternitatis. ⁊ ratio aſſignata eſt.¶ Queſtio.III.EINde hocduo q̄runt̉. Primo an maq̄rit̉ de magnitudine. Et circagnitudo deo cōueniat ⁊ ꝗd ſit. Secūdo de ſigno eqͣlitatis in magnitudine dīnaꝝ ꝑſonarum ẜm ꝙ in ſe eſſe dicuntur.¶ Utꝝ magnitudo cōpetat deo. ID primuꝫ ſic bro cedit̉: videt̉ ꝙ magnitudo deo non competat. Magnitudo .n. eſt quedā conditio materie: ſed nulla cōditio maͣlis de deo dicit̉ niſi

Queſtio.metahpoᵉᵉ. gͦ videt̉ ꝙ magnitudo deo non cōueniat niſimetaᵉᵉ. ¶ Pͣ. magnū ⁊ paruū ex oppoſito diuidunt̉: ſedẜm ph̓m omne paruū eſt magnū. ſicut ⁊ omne paucū eſtmultū: vt. io. meta. dicit. gͦ vr̄ ēt ꝙ omnē magnuꝫ ſit paruū: ſed deꝰ nō eſt ꝑuus. gͦ nō ē magnꝰ. ¶ Itē magnitudoeſt quātitas cōtinua: ſꝫ in deo nō pōt eē cōtinuatio cū ſitſimplex ⁊ īdiuiſibilis. gͦ nec magnitudo. ¶ Si dicas ꝙ īdeo eſt quātitas virtutis ẜm quaꝫ dr̄ magnus. ¶ Contra. deus ẜm v̓tutē ſuā dr̄ potēs: ſꝫ hic diuidit̉ potētia cōtra magnitudinē. gͦ nō ītelligit̉ de magnitudīe v̓tutis.eſt quod dicitur in pſalmo. magnus deusCOntra. ę magna virtus eius ⁊cͣ.dd̓m: ꝙ in deo nō pōt eſſe quātitasReſpondeo niſi v̓tutis: ⁊ cū eqͣlitas attēdat̉ ẜmaliqͣꝫ ſpēm quātitatis: eqͣlitas nō erit niſi ẜm v̓tutē. Uirtus aūt ẜm ph̓m eſt vltimū in re de potētia. Un̄ ēt dr̄ in7º phy. ꝙ v̓tus eſt ꝑfectio quedā: ⁊ tūc vnūqd̓qꝫ ꝑfectuꝫeſt qn̄ attīgit ꝓpriā v̓tutē. oībꝰ igr̄ illis modis ꝗbꝰ ꝯtingitꝑtingere ad vltimū eſt cōſiderare virtutē rei. Hoc autēcōtingit tripl̓r. Primo in operatiōibus in quibꝰ cōtingitgradus perfectiōis īueniri. Un̄ dicit̉ hr̄e virtutē ad operandū qd̓ attingit completā oꝑatiōeꝫ: ꝓut dr̄. 2. ethi. ꝙvirtus eſt q̄ bonū facit hn̄tem: ⁊ opus eius bonū reddit.Secūdo etiā reſpectu ipſius eſſe rei ẜm ꝙ etiā ph̓us dicit pͥmo ce. ⁊ mūdi: ꝙ aliꝗd hꝫ v̓tutem vt ſemꝑ ſit. Itemẜm plenitudinē ꝑfectiōis reſpectu ipſius entis ẜm ꝙ attingit vltimū nature ſue. vn̄ etiā virtus circuli dicit̉ ẜmph̓m qn̄ attingit complete diffinitionē ſuā. Si igit̉ v̓tusdīna cōſideret ẜm ꝑfectionē ad opus: erit virtus potentie oꝑatiue. Si aūt cōſideret̉ ꝑfectio quātū ad ipſuꝫ eſſedīnū: virtus eius erit eternitas. Si aūt cōſideret̉ quātūad cōplemētum perfectionis ipſius nature dīne erit magnitudo. Qd̓ pꝫ ex hoc ꝙ ipſe ꝓbat equalitatē in magnitudine ex hoc ꝙ tota plenitudo naͣe pr̄is eſt in filio. Secundū quē etiā modū Augu. dicit ꝙ in his que nō molemagna ſunt: idē eſt maiꝰ eſſe qd̓ melius: ẜm ꝙ etiaꝫ dicimus aliquē hoīem eſſe magnū: qui eſt perfectus in ſcientia ⁊ v̓tute. Et ſicut omnipotentie ſue virtute oēs potentias operatiuas fundat ⁊ in eis operatur: ita per virtutēeternitatis ſue īſtituit ⁊ firmat oēm durationē ⁊ per virtutem magnitudinis ſue omnia implet ⁊ cōtinet.Ad primumⁱsʳ ooᵐ: ꝓ magnitudo ẜm rōneꝫgeneris ſui qd̓ ē qͣꝫtitas eſt ꝯditiomaterie: ⁊ ẜm hoc nō p̄dicat̉ de deo: ſed ẜm rōnem differentie ſue que cōſiſtit in rōne completiōis: ꝓut dicimusaliquē ex paruo fieri magnū quando attingit completāquātitatē. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ quātitas cōtinua diuidit̉ inīfinitū: ſed nō in īfinitū auget. ⁊ ideo rōne diuiſionis īfinite qd̓libet paruū pōt hēre minꝰ: in cuiꝰ reſpectu videt̉magnū: ſed tarnē nō quolibet magno eſt aliqd̓ maius reſpectū: cuiꝰ poſſit dici minꝰ: ſicut pꝫ in quātitate celi. Nihilominus tamē ſi magnū ⁊ paruū nō dicat̉ ẜm relationem: ſed abſolute ꝓut cōſiderat̉ quātitas determinataad aliquā ſpēm: ſic quāuis qd̓libet minus ſit maiꝰ: nō tamē quodlibet minus eſt paruū: nec qd̓libet maius ē magnum: vt dicit ph̓us. 3. celi ⁊ mūdi. Nihilominus tn̄ ſciēduꝫ ꝙ deus ſicut dicit̉ magnus: ita etiā dr̄ paruus: vt dicit Diony. 9. cap. de di. no. ⁊ accipit paruū ꝓ ſubtili ẜm ꝙipſe penetrat oīa ēt ꝓfundas cogitatōes: ⁊ ẜm ꝙ diciturꝙ pͥncipia ſunt parua quātitate ⁊ magna virtutē. ¶ Adn dd̓m ꝙ cōtinuitas ſequitur magnitudinē dimēſiuaꝫ.Nō aūt magnitudinē virtutis q̄ ſola dꝫ in deo intelligi.¶ Ad 4ᵐ pꝫ iam ſolutio ꝑ ea que dicta ſunt: qꝛ virtusnō tm̄ dr̄ reſpectu oꝑatiōis ẜm ꝙ hic accipit̉ potentia: ſꝫetiam alijs modis: vt dictum eſt.