¶ De artificibus et rebus artificialibus
vero eſt effigies ſano diſſil̓is. Hec effigieseſt ī interiori hoīe cōpoſitio morū ⁊ mētis.Exteriꝰ vero diſtributio actionū. Que eſtſibi ſano ſil̓is: qͣꝫdiu actiōes ſequunt̉ tēperamentū religioſe mētis. Tūc ꝟo nō ē ſibiſano ſil̓is qn̄ variat̉ ꝑ oꝑa peruerſitatis.Quartū eſt ſanitas mētis ⁊ facilis appetitus. Oppoſitū eiꝰ eſt ꝑturbatio mentis ⁊difficilis appetitꝰ. Sane mētis eſſe d̓r qui arectitudine ꝯſilij nō alienat̉. Facile ꝟo cibum appetit: qͥ verbū vite qd̓ eſt cibꝰ anīelibent̓ audit. Qui ꝟo eſt turbate mētis ⁊cuiꝰ appetitꝰ eſt difficilis: ſi verbuꝫ vite nōappetit ſꝫ faſtidiat: neceſſe ē vt morteꝫ ꝑpetue dānatiōis incurrat. ¶ Quintū eſt ſuauitas ſomni ꝯgruo tꝑe facti infirmū iuuātis. Contrariū ꝟo eſt eiꝰ malicia ſomni nōꝯgruo tꝑe facti infirmū nocētis. Tꝑe congruo dormit qͥ dormit in nocte .i. qͥ mentistrāqͥlle eſt in aduerſitate ī hac quiete deūſomniat: ⁊ hmōi ſomnꝰ infirmū iuuat. dormit vero nō cōgruo tꝑe qͥ dormit in die. i.qui delectat̉ in mundi ꝓſperitate. Hic enīſomnꝰ quāto magꝭ placet: tanto magis infirmo nocet. ¶ Sextū eſt ſuauitas ſpiritꝰ.Oppoſitū eiꝰ anguſtia ſpūs. Suauitas ſpiritus .i. anhelitꝰ ē ſermo ꝯſolatoriꝰ: vt cuꝫlenitate peccātē corripiat fratrē. Anguſtiavero ſpūs ē ſermo durꝰ. de quo d̓r Ezech̓.xxxiiij. Vos aūt cū auſteritate imperabatis eis ⁊ cū potentia. ¶ Septimū ē eqͣlitaspulſus naturali ſimilatis. Cōtrariuꝫ veroeiꝰ ineqͣlitas plural̓: vt mō ſit magnꝰ: mōparuus: mō fortis: mō debil̓. Arterie ꝓcedūt a corde. Eqͣlitas aūt pulſus ī arterijseſt idētitas vite ꝓcedēs ex affectu cordis.Cū aūt mens in ꝯtrariū vitiū vertit̉: tuncꝑ diuerſos motꝰ ineqͣlitas pulſus variat̉:⁊ ſic ineqͣlitas mētis deſignat ꝑiculū mortis. ¶ Octauū eſt fortitudo ꝟtutis in locodecoctiōis. cōtrariū eiꝰ debilitas ꝟtutꝭ inloco decoctiōis. Primꝰ decoctiōis locꝰ eſtſtomachus. ſcd̓us epar. tertiꝰ cetera membra. Cū enī cibꝰ aīe decoquit̉ in ſtomachomemorie ꝑ recordationē. in calore epatꝭ ꝑdilectionē. in ceterꝭ mēbris ꝑ oꝑationē: tūcfortitudo ꝟtutꝭ eſt ī loco decoctiōis. Si vero ſequit̉ debilitas ꝟtutꝭ: ſignū eſt mortꝭ.Nonū ē laudabil̓ purgatio ꝑ ſudorem.Cōtrariū ꝟo eiꝰ vituperabil̓ purgatio ꝑ ſudorē. Sicut aūt in qͦlibet infirmo aperiūt̉corꝑis pori: vt ꝑ ſudorē fiat purgatio mor-
bi. Sic ꝑ ꝯfeſſionē peccati fit laudabil̓ purgatio animi. Laudat̉ etiam ſudor mediocris: ſi habeat̉ in oībꝰ mēbris. Cū eī fudora toto corꝑe exit: oīm mēbroꝝ fortitudineꝫdeſignat: qd̓ ē ſignū bonū. Sil̓r oportet vtſudor ꝯfeſſiōis fiat de pctō cuiuſlibet oꝑationis. Cū aūt ſudor fit tm̄ in qͣdā ꝑte corporis: vt ī capite ꝯtingit ex mēbroꝝ debilitate. ¶ Moralit̓ igit̉ ꝑ egruꝫ intellige animū. ꝑ caput intētionē. ꝑ reliquū corpꝰ actionū ſequētiū diſtributionē. ꝑ ſudorē cōfeſſionē. Cū aliqͥs igit̉ intentionē ſuā laudat⁊ hͦ qd̓ male geſſit ꝯſcius excuſat: credit̉ eēvituperabil̓ huiꝰ purgatio ſudoris. Quiaſudor ꝯfeſſiōis poros nō aperit qͦs excuſatio clauſos ꝑ obſtinationē ſtringit. ¶ Iteꝫnota ꝙ diabolus ampliꝰ tentat hoīem deillo pctō ad qd̓ nouit eū ꝓniorē: ſicut guerrator impugnat caſtrū ex illa p̄cipue partevbi debiliꝰ eſt. Grego. Diabolꝰ mores vniuſcuiuſqꝫ cōſpicit cui vitio ſit ꝓpinquꝰ: etilla ponit an̄ facieꝫ ad q̄ viderit faciliꝰ declinari mentē. Sicut etiā venator ponit laqueos vbi ꝯſueuer̄t beſtie freq̄ntare. Psͣ.cxlj. In via hac qͣ ambulabā abſcōderuntlaqueū mihi. Abſcōdit enī diabolꝰ peccati penā ⁊ on̄dit delectationē: ⁊ abſcōditurmalū a diabolo ſic̄ pedica ſub folio: Iob.xviij. Abſcōdita eſt ī t̓ra pedica eiꝰ: ⁊ decipula eiꝰ ſuꝑ ſemitā ¶ Itē ſicut laqueꝰ ſubgrano ⁊ ſicut venenū ſub morſello ⁊ hamꝰſub cibo: Ecc̄s. ix. Sicut piſces capiūt̉ hamo: ⁊ ſicut aues cōprehēdunt̉ laq̄o: ſic capiunt̉ hoīes tꝑe malo ¶ Itē tentat diabolus plus fortes qͣꝫ debiles: qꝛ debiles forte tentari deꝰ nō ꝑmittit. nā miles nō mittit filiū ſuū ad preliū qn̄ paruulus eſt: ſedqn̄ fortis eſt ⁊ pōt armā ferre ¶ Itē rex villas campeſtres īpugnare dedignat̉ ⁊ mouere exercitū ꝯͣ eos: ſed ꝯͣ fortia caſtra: ſicdiabolꝰ fortiores īpugͣt acriꝰ. Un̄ qn̄ guerrator aliqͥs vult terram alicuiꝰ caꝑe. prīoimpugnat ipſiꝰ fortius caſtrū: qͦ rapto totaterra capit̉: qꝛ ꝑ illud īpugnat dn̄m caſtri⁊ totā terrā eiꝰ. Sic diabolꝰ magꝭ impugͣteos qͥ eminent in iuſticia ⁊ fama: vt exēploeoꝝ alij capiant̉. Un̄. j. Regꝭ. xxxj. d̓r: ꝙ totū pondus p̄lij ꝟſum ē in Saul. Et in lib.Iudicū xvj. d̓r: ꝙ philiſtei qui figurāt demones acceperūt Samſonē qui interp̄tat̉ſol eoꝝ .i. illuminans alios: et erutis ocul̓molere eū fecerūt .i. peccādo circūire. Itē