¶ De canonibus ⁊ legibus

hincinde iniurie multe ⁊ damna ſint illata: poſtea facta eſt pax īter ipſos ⁊ damnahincinde data remiſſa ſunt. nunquid iſtaremiſſio extenditur ad homines ⁊ valitores vtriuſqꝫ? Nō videt̉ niſi de cōſenſu eorundē ſit facta. ar. C. de tranſactio. l. j. ⁊. l.trāſactiōis cū placitū. ⁊. l. preſes. ⁊. l. cū te.extra de maiori. ⁊ obediē. c. fi. ff. detranſactis. l. iij. ⁊. l. qui cū tutoribus. ⁊. l. nulli.ff. de pactis. ſi vnꝰ. §. pacta. l. vbi. ⁊. l. in ſūma. ⁊. l. ſi cōuenerit. vl̓ niſi forte alit̓ nō poſſit haberi pax vbi quidē vtilit̓ partis geritur negociū vtriuſqꝫ. Et ſic pōt intelligi. ff.de pactiſ. ꝯuētionū. Alit̓ quō poſſūt remittere ius homīs mei cū nec poſſem ab eodētātūdē extorquere ſine rapina. Ca. LXVIEſtitutio preſupponit tria .ſ. damnuꝫ: factūet peccatum ¶ Primo enī nōvidetur cadere reſtitutio niſi damnū datūſit. vn̄ ẜm legem ciuilem ſi oliuam meā maturam decerpſiſti vel ſecuiſti. vel ſeruū meum puerum caſtraſti et preciſiorem feciſti:⁊ expenſas quas in predictis feciſti donaſti: id ē fingis donaſſe tu mihi ad reſtitutionem nō teneris: qꝛ nō intuliſti damnū:ſed ſi aliquod horū interemiſti vel ſurripuiſti furti teneris ⁊ pro ſeruo caſtrato iniuriarū erit agēdū: vt ex edicto edili. aut. ex. l.xij. tabularū in quadruplū. Si aūt oliuaꝫvel meſſem immaturā collegiſti: damnū intuliſti. ⁊ ideo locuꝫ habet actio de damnodato: ⁊ ꝑ cōſequēs reſtitutiōis obligatio.ff. ad. l. aquil̓. ſi ſeruꝰ ſeruū. §. rupiſſe. ⁊. §.ſi oliuam. ⁊. l. fere. ff. de edil̓. edic. ediles. §.ſed etenī. ¶ Secūdo p̄ſuppōit reſtitutio ꝙfactū hominis interuenit: ⁊ ītelligo factucōmiſſum vel omiſſū. vn̄ ẜm iura cū ſine facto hominis ex corruptione ipſiꝰ rei dānūꝓuenit nō tenetur. Et ideo ẜm iuriſtas fivſu fructuarius riuos patiat̉ corrūpi vl̓ vites nō ſucciderit nō tenetur. l. aquil̓. ff. devſufru. ſi cuius. §. deniqꝫ. Porro ſi ꝓpt̓ negligentiā hominis ignis nō ex ipſis rebuſſed extrinſecus proueniat aquil̓. agit̉. vt. l.iij. §. ſi fornicariꝰ. ⁊ extra de dā. da. ſi egreſſus. Sicut ſi negligentia plauſtrali lapides ceciderūt ⁊ damnū dederūt. ff. ad. l. aquil̓. ſi ſeruus. §. ſi ex plauſtro. ¶ Tertio reſtitutio p̄ſupponit culpā īterueniſſe: al̓s ẜꝫiura ceſſat actio de dāno dato. Et ideo ne-

qꝫ furioſus neqꝫ intās doli carēs tali actione tenet̉: ſecꝰ ſi ſit doli capax. ff. ad. l. aquil̓.l. v. §. īiuriā. exͣ de deli. pu. c. j. Ca. LXVIIAcramenta axp̄o inſtituta partī habent̉ exſcriptura euāgelica: ſic̄ baptiſmus: euchariſtia ⁊ quedā alia. partī ꝟo extraditiōe apl̓oꝝ ſine ſcriptura: ſic̄ cōfirmatio: ordo ⁊ hmōi. Sic̄ etiā iuſ hūanū cōſtatex ſcripto ⁊ nō ſcripto: ſꝫ ꝙ in ſcriptꝭ redactū eſt vocat̉ lex ſiue ꝯſtitutio. Qd̓ aūt inſcriptꝭ nō eſt: vocat̉ ꝯſuetudo. vt. jͣ. di. §. cūitaqꝫ. Cōſuetudo enī ē ius qͦddā moribꝰ .i.aſſiduis actibꝰ hoīm īſtitutū quod ꝓ legeſeruat̉ cū d̓ficit lex: vt. jͣ. di. ꝯſuetudo. Altas etiā dicit̉ ꝯſtat ius nr̄m ex ſcripto ⁊ nōſcripto: vt inſti. de iu. na. gen. ⁊. ci. §. ꝯſtat.¶ Itē ſacramentoꝝ iniuria vl̓ irreuerētia ēvalde periculoſa: ⁊ hoc patet ꝑ exemplū inbaptiſmo: cuiꝰ iteratio: qꝛ eſſet iniuria ſacramēti. d̓ ꝯſe. di. ij. §. fi. magna pena punitur. Nā pena iterātꝭ baptiſmū ẜm legē eſtvltīm ſuppliciū. C. ne ſctm̄ baptiſma reite.l. ij. ſed ei qui ſanctū baptiſma gemīat pēadepoſitiōis īponit̉ tā qͣꝫ īdigno ſacerdotioC. e. ti. l. j. Illi aūt qͥ ſpōte vl̓ ꝯditiōalit̓ coacti ꝓmoueri nō pn̄t. Et idē ītellige ſi ignorant. ⁊ poſtea cū ſciuerūt ratū habuerunt.Itē ſi ab hereticis ſcient̓. l. di. ꝯfirmādū.j. q. j. vētū. in fi. ⁊. q. vij. qͥ in qͣlibet. ⁊ c. conueniētibꝰ. In habitu tn̄ clericali debēt iſtiviuere: ⁊ ſic retinebunt pͥuilegiū clericale.xj. di. dictū. d̓ ꝯſe. di. v. dictū ē. Qui ātignorāt̉ ſt̓ baptizati ab hereticꝭ ſic̄ freq̄nt̉fit d̓ īfātibꝰ vl̓ coacti abſolute pn̄t ꝓmoueri ẜꝫ qͦſdā de iure. ẜꝫ alios qd̓ tutiꝰ ē de diſpēſatiōe ep̄i. j. q. iiij. placuit. de vtriſqꝫ habet̉ de ꝯſe. di. iiij. cōtradicit. tn̄ vehemēter.de ꝯſe. di. iiij. qͥ bis. vbi d̓r ꝙ ſi ignorāt̉ aliqͥs bis ſit baptizatꝰ nō īdiget pēitētia: ſꝫ tn̄eſt irregularꝭ ⁊ ꝓmoueri nō pōt: ſꝫ illd̓ dictū fuit olim ī odiū rebaptizatiū ⁊ de rigore magno. vl̓ loquit̉ de ignorātia iurꝭ q̄ nōexcuſat ī tl̓ibꝰ. ⁊ qd̓ dictū eſt de rebaptizato intelligit̉ etiā de reconſecrato: ar. lxviijdi. c. j. ⁊ de reconfirmato: de conſe. di. v. dictū. ¶ Capitulū LXVIIIAlutatio beate virginis cōtinet benedictionē. cū dicit̉: Benedicta tu ī mu-

N 5