De homine et mēbris eius
Iirael in volūtate ſua. Augꝰ. Pctm̄ adeoeſt voluntariū ꝙ ſi nō eſſet voluntariū nōeēt peccatū. ¶ Secūdo rōne breuitatis: qꝛquiſqͥs ad dormiendū ſe ponit nō diu dormire intendit: ſed tamē frequēter decipit̉:qꝛ nō qn̄ vult excitat̉. Sic qͣꝫqͣꝫ ille qui peccato cōſentit ꝓponit cito de peccato exire:tamen vt plurimū decipit̉: qꝛ diutiꝰ a peccato tenet̉: ⁊ qn̄qꝫ etiā in eo morit̉: ſic̄ moritur lethargicꝰ dormiēdo: Ioh̓. viij. Moriemini in peccato veſtro: Iudicū. iiij. Soporem morti ſocians ⁊cͣ. ¶ Tertio rationeinſenſibilitatꝭ: qꝛ ſcꝫ ſomnꝰ ligat ⁊ īmobilitat ſenſum. Nā in ſomno ẜm Ph̓m interiora loca calent ⁊ exteriora frigent: qꝛ fit reuocatio caloris ad interiora. Et tunc fumꝰplurimus in ſtomacho generat̉: qͥ dum adcerebrū aſcendit ⁊ vias ſenſuū ibi clauditorganum pͥmi ſenſus cōmunis oppilatur:cunqꝫ ab eo omēs ſenſus particulares oriantur: dū ille ligat̉ omēs alij a ſuis actionibus retrahunt̉. Sicut ergo ſomnꝰ ligat⁊ īmobilitat ſenſus corꝑis: ita quoqꝫ peccatum ligat ⁊ īmobilitat ſenſum mētis: ſcꝫvt peccator nō recte ſentiat qd̓ oportet: autvt nō eligat facere qd̓ ſentit vel cognoſciteſſe faciendū. Unde tollit peccatū virtutēcordis operatiuā ſiue motiuā ad bene operandū ſcꝫ charitatem. Nā fides pͤ quā eſtcognitio boni ꝑ dilectioneꝫ operatur. Sicut Apl̓s dicit Gal̓. v. Et in hoc etiā peccatum aſſimilat̉ ſomno: qꝛ ſicut dicit Augꝰ.in libro de quātitate anime. Dū humor intrinſecus temperatꝰ vi caloris reſoluit̉: infumum petit cerebrū: ⁊ ibi reſolutus diſtillat inferius frigidus: licet illuc aſcenderitcalidus: ⁊ ſic diſtillando remittit caloremcordis: ⁊ ꝑ ꝯſequens ꝓceſſum operationūimpedit: eo ꝙ cor ſit principiū omnis operationis. Eodē etiā modo peccatū ſua frigiditate mortificat calorē cordis .i. amorisſeu amorē charitatis: ⁊ ſic impedit ꝓceſſūomnis boni operis. Un̄ peccatori d̓r Prouer. vj. Uſqꝫ quo piger dormis .ſ. nihil bene operando. ¶ Quarto ratiōe falſitatis.Frequēter enī ſomniant dormiētes: ⁊ ſomniando decipiunt̉ ꝑ ſomnia illuſiua et falſa: ⁊ ſicut ſomnus inducit in dormiētibusſomnia falſa ⁊ deceptiua: ita peccatū in hominibꝰ inducit falſas extimationes et temeraria ⁊ nō vera iudicia: Prouerb̓. xiiij.Stultis illudit peccatū. ¶ Itē peccati cor-
ruptio aſſimilat̉ corruptioni phlegmatꝭ exqua fiunt hoīes tardi: obliuioſi ⁊ ſomnolēti. Sil̓r ex pctō fiunt hoīes tardi ad operādum bonū: obliuioſi vt nō recogitēt deū:ẜm illud Deut̓. xxxij. Oblitꝰ es dn̄i creatoris tui. ¶ Itē ſomnolēti .i. pigri vel tepidiin ꝓſequēdo inceptū. Imitat̉ etiam phlegma naturā aque hyemis ⁊ decrepite etatꝭ.Sil̓r ſtatꝰ peccati habet naturā aque: quiainundatione periculoſus: fluctuatiōe turbidus ⁊ motibꝰ inſtabilis. Nā impij quaſi mare feruēs qd̓ quieſcere nō pōt: vt dicitEſa. lvij. Item habet naturaꝫ hyemis: qꝛtēpeſtatibꝰ .i. tentationuꝫ ꝓcellis laceſſit̉.¶ Itē hꝫ naturā decrepite etatꝭ .i. veterꝭ hominis .ſ. ade defectū ⁊ inobedientiā. ¶ Iteꝫphlegma ꝑ os purgat̉: qꝛ ipſa peccati corruptio ꝑ oris confeſſionem expiatur .j. Corinth̓. v. Expurgate vetꝰ fermentū: ⁊ Ro.x. Ore cōfeſſio fit ad ſalutē ¶ Itē peccatuꝫaſſimilat̉ hydropiſi. ¶ Primo qꝛ in oī hydropiſi eſt egritudo epatꝭ: ẜm Auicē. Noenim vt ip̄e dicit accidit hydropiſis abſqꝫegritudine epatis ꝓpria vel cōicata: lꝫ qn̄qꝫ egrotet epar ⁊ nō ſequatur hydropiſis.Et p̄cipua cā ⁊ qͣſi cōiuncta hydropiſis eſtdebilitas digeſtiōis epatice: ꝑ quā purumab impuro ſeꝑat̉. Et iō non incōgrue eparrōnē deſignat: in qͣ diſcretio eſt bonū a malo ſeparās ⁊ diſcernēs. Ꝙ ergo in om̄i hydropiſi cōicat egritudo epatis: on̄dit ꝙ inom̄i pctō accidit ignorātia aliqͣ vl̓ error rōnis. vn̄ Ph̓s: Oīs malꝰ ignorās. ꝘꝘ aūtnō oēm egritudinē epatꝭ comitat̉ hydropiſis: eſt ꝙ nō ad oēm rōnis ignorantiā ſeqtur peccati malicia. Naꝫ eſt aliqͣ ignorātiainuincibil̓ in qͣ eſt pctm̄ nulluꝫ. Debilitasaūt epatice digeſtiōis q̄ eſt cā cōiuncta hydropiſis: eſt defectꝰ ſiue incōſideratio ronis circa particulare eligibile q̄ eſt ꝓximacā peccati. Licet enī rō dictet oēm fornicationē eſſe malā ⁊ cauēdā: tn̄ qn̄ particulariter tentat̉ hō de hac femina illud generale dictamē rōnis nō curat neqꝫ attēdit. vn̄ꝙ elegit vt tunc fornicari eſt rōnis debilitas ⁊ defectus nō cōſiderantis maliciā huius actus. ¶ Secūdo qꝛ eſt in hydropiciscorruptio cōplexionis: ex qua vt Auicen.dicit mutatur color corporis ⁊ faciei ad albedinem ⁊ citrinitateꝫ. Un̄ eſt ſignū cōmune hydropiſis mutatio coloris. Sicut aūtbona cōplexio corꝑis cōſiſtit in debita or-
D 4