¶ De metallis et lapidibus
regna. ⁊ reprimit̉ maloꝝ ſuꝑbia. ¶ Itē ſineferro nullū mechanicū opꝰ qͣſi ꝑficit̉. nullū quaſi opꝰ vl̓ edificiū erigit̉: agriculturanō exercet̉: veſtis nō incidit̉: panis nō editur: ⁊ breuit̓ quaſi in hūaniſ rebus ſine ferro nihil ad ꝑfectionē adducit̉. Omnia autē magꝭ hec cōpetūt iuſticie qͣꝫ ferro: qꝛ horū nō poteſt eſſe ꝑfectio vbi iuſticia nō ſeruat̉. Nā neqꝫ reipublice neqꝫ cōmuni potētie: neqꝫ bonoꝝ innocētie: neqꝫ regno ſeupatrie ibi poteſt eſſe tutela vbi nō viget iuſticia. Neqꝫ enī ſine iuſticia aut maloꝝ proteruie reprimunt̉: aut arteſ mechanice libere exercent̉: aut ab agricolis terre vtiliterexcolunt̉: qꝛ vbi nō ſeruat̉ iuſticia ibi omnia bōa ꝑeūt ⁊ oīa vigēt mala ¶ Ca. XIXUſtoruꝫ vitā aſſimilat̉ electro. ¶ Primo rōne di¶ ſtinctiōis. ſūt enī tria genera clectri. vnū qd̓ d̓ piro fluit arbore qd̓ d̓r ſiccū.Nā pͥmo qn̄ fluit de arbore ē gūmi liqͥdū.poſtea indurat̉ calore ac frigore in duriciālapidiſ ꝑſpicui vt cryſtalli. Nā priꝰ minnitur humidū oꝑatiōe calidi: qꝛ cū humiditas indigeſta expellit̉ ab arbore: tūc calorcōtinue reſoluit hūidū ſubtile. ⁊ ita viſcoſa efficit̉. ⁊ poſtea humidū paucū remanēſextra premit̉ frigido: ſic coagulatio eiꝰ cōpletur frigore. Huic ergo aſſimilant̉ iuſtiincipiētis: ſicut peuitētes: qͥ a pͥncipio qn̄de arbore .i. de mundo vel peccato exeuntſunt molles ⁊ teneri timore: ſed poſtea paulatim calore charitatis creſcente mollicieſtimoriſ excluditur: ⁊ refrigerio ab eſtū carnis ſuꝑueniēte ſolidant̉ in fortitudīe ſpiritus mirabiliter velut lapis: ⁊ efficiunt̉ perſpicui in cōſcientie mundicia ⁊ vite ſinceritate: Ezech̓. viij. Deorſum ignis a lumbiseius: ⁊ ſurſū quaſi aſpectus ſplēdoris et viſio electri. In quo oſtenditur ꝙ viri ſancti⁊ iuſti inferius ardēt vt ignis in dilectiōeꝓximi ſuperius ſplendent vt electrū in cōtēplatione dei ¶ Secundū genꝰ electri metallū dicitur quod in p̄cio melius inuenit̉⁊ habet̉. ⁊ hoc cū ſit magis ſerenoſū qͣꝫ primū cōpetit ꝓficientibꝰ ⁊ in ſoliditate ⁊ ingratia doctrine. ¶ Tertiū autē fit de tribꝰpecijs auri: et vna argenti. Et huic aſſimilantur perfecti. In auro enim ſignificaturanima in qua eſt ſancte trinitatis imago.vnde tres partes auri in electro ponūtur:
ſed minima parſ que eſt argenti corpus repreſentat: quod licet ſit vilius: tamen auro iungitur: id eſt anime rationali. ¶ Qd̓ergo in electro multum de auro ponitur ⁊parum de largēto: ſignificat ꝙ perfecte iuſti multum de anima curant: de corpore vero parum ¶ Secundo ratione oſtenſionis.Electrum enim vt dicit Iſidorus in conuiuio clarius cunctis metallis fulget ⁊ venenum prodit ſi aſſit: ſtridorem facit ⁊ in cōlores varios ad modum celeſtꝰ arcus mutare ſe ſubito cōſueuit. Sic anima iuſti eſtfulgida per gratiam: ⁊ ſi aliquando venenum peccati ad eſt ſiue in pugna tentationis: ſiue in lapſu operationis ſtatiꝫ ſtridore luctus et confeſſionis prodit ipſum ⁊ invarios colores: ſcilicet confuſionis ruborem: timoris pallorem ſe mutat. Vel varijcolores ad modum arcus ſunt varie compunctiōeſ: que ſunt quattuor quaſi qͣttuoriridis .i. arcꝰ celeſtꝭ colores. Primꝰ d̓ ꝑpetratiōe culpe vel ꝓtractiōe. Secūdꝰ de incurſione miſerie. Tertius de reatu pene.Quartꝰ de amiſſione glorie. ¶ Tertio ratione commixtionis. Dicit enim Grego. ſuper Ezech̓. ꝙ in electro aurum cum argento miſcetur. argentum quidem ad auri claritatem excreſcit. aurum ꝟo cum claritateargēti tēperat̉: ſuā virtutē nō ꝑdit: ſꝫ a decore ex admixtiōe argēti aliquātulū expalleſcit. Ita ſimilit̓ in viro iuſto ſenſualitasrationi cōiuncta velut argentū auro in electro ad claritatē autī excreſcit: quia ſcilicꝫper participationē efficit̉ rationalis vt dicit. Ph̓s in. j. Eth̓. Et dicit̉ ſenſualitas rational̓: qꝛ eius paſſiones ⁊ motꝰ regulant̉⁊ modificant̉. ⁊ tunc ipſa ratio velut aurūex tali cōmixtione ſenſualitatis in ſua contēplatiōe remitti videt̉: nō tamē ſue virtutis detrimētū patit̉: qꝛ ꝑ ip̄as virtuteſ morales modificataſ ad cōtēplādū ampliꝰ adaptat̉. ¶ Quarto rōe attractiōis: qꝛ electꝝverū ſi manu teneat̉ vt a digitꝭ calorē recipiat: rapit ad ſe ꝯīa folia ⁊ paleas ⁊ veſtimētoꝝ fimbrias vt dicit Iſid̓. Sic vir iuſtꝰꝑ bōa oꝑa d̓ſiderio ꝓficiēdi calefactꝰ: qͥeqͥd videt vl̓ audit ad ſuū ꝓfectū aſſumit:ſiue folia .i. ꝟba ſiue paleas .i. ēt leuia bōaexēpla dūmō ip̄m īflāmare poſſint: ſiue ſūtfimbrie veſt m̄toꝝ .i. extrema oꝑa virtutūEzechie. j. Et de medio eius quaſi ſpecieselectri.