Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
23v
Einzelbild herunterladen
 

LiberPrimus

Uirtus etiā angeli cōmēſurat̉ inferiorirei cui applicat: qꝛ quilibet angelꝰ etiamminimus habet altiorē vniuerſaliorētutē qͣꝫ aliqd̓ genus corꝑaliū. virtꝰ angeli eſt cōmēſurabilis alicui eoꝝ. vn̄angeli diuerſi diuerſis rebꝰ preponant̉ e qꝛ virtus angeli magis extendat̉ adcorpꝰ qͣꝫ ad illud ẜm ſua naturā: ſꝫ ex ordine diuine ſapīe que .ſ. diuerſis rebꝰ diuerſos rectores prepoſuit. Dicit em̄ Augꝰ. inli. lxxxiij. qōnū vnaqueqꝫ res viſibilisin hoc mūdo habet angelicā poteſtatē ſibi p̄poſitā. Quia tn̄ virtus angeli ſimpliciter ē finita terminata: oportet qn̄ applicat̉ ad vnū tūc applicet̉ ad alid̓. Ethinc eſt qꝛ angelꝰ applicationē virtutꝭdicit̉ eſſe in loco pōt eſſe angelus inpluribus locis ſimul ſed tm̄ in vno determinate: maiori tn̄ vel minori ẜm voluntarie applicat virtutē ſuā ad corpus maiꝰvel minꝰ Itē ignis vt dicit Diony. ē incōprehenſibilit̓ impalpabilis: id eſtprehendit̉ tactu: qꝛ ꝓpter vehementem etimproportionē caloris ſoluit ꝓportionemſenſus. Angelꝰ alia rōne ē palpabilisſcꝫ ꝓpter naturā ſpūalem incorporeā ſubijcit̉ ſenſibꝰ aūt qͣlitatibꝰ ſenſibilibꝰvt tāgi vel palpari poſſit Itē ignis ē ī alterabilis a ſua caliditate: qꝛ pōt ignismanēs ignis infrigidari ſicut aqua manens aqua poteſt calefieri. Sic angeli btī recipiūt trāſmutationē de bonitate inmaliciam qͣꝫuis habuerūt primitꝰ exnatura: ſed ex gratia fuerint creati ī libertate arbitrij: econtrario demones demalicia in bonitatē nequeūt tranſmutari.Uel etiā angeli de ſciētia in obliuionē velignorantiam minime tranſmutant̉. Pn̄ttamē decipi demones errare quidemqͣꝫtū ad ea que naturalit̓ rei ꝯueniunt velremouent̉ ab ea: ſed qͣꝫtuꝫ ad ea tm̄ que aſuꝑnaturali dei ordinatione dependet: ſicut ſi cōſiderās Lazarū mortuuꝫ iudicaſſet reſurrectuꝝ. Itē ignis ē īuīcibil̓.vn̄ Dio. dicit ē ſe potēs oīum. Namſuā ꝟtutē actiuā videmꝰ ignis pōt ſuꝑom̄ia iſta generabilia corruptibilia: necvincit̉ ab eis: vn̄ om̄ia trāſmutāt etiamferrū lapides quecunqꝫ fortia. Sic angeli habēt dominiū poteſtatē ſupra totānaturā corꝑalē. ꝓpter qd̓ Augꝰ dicit ī. iij.de tri. oīa corꝑa regunt̉ ſpm̄ vite rōna

bilem. Et Greg. dicit ī. iij. dialog. in hocmūdo viſibili nihil niſi creatura inuiſibilem diſponi pōt. vn̄ natura corꝑalis adnutum obedit angelis quātū ad motū localē: licet quantū ad alias trāſmutationes formales niſi mediante motu localialicuiꝰ corꝑis moti: vt tradit Augꝰ. iij. detri. Itē ignis inter elemēta habet reſplendentiā clariorē. ignis eſt ex ſe lucidusnobis ocultus: alioꝝ illuminatiuꝰ. propter primū dicit Augꝰ. ignis eſt om̄inoplendens exiſtēs. Ubi dicit expoſitortam igneū elemēti qͣꝫ igneū celi lucidū eſtin ſe: licet ſemꝑ viſibꝰ noſtris ſubijciat̉ꝓpter materiā in qua ē vt ſtatiꝫ declarabitur. Similiter etiā angeli in ſe qͥdē habētnaturā lucidā maxime manifeſtā ſintforme ſeparate actu intelligibiles. vndePh̓s. ij. methaphy. vocat eos manifeſtiſſima nature. Scd̓o ignis ē nobis occultus: id eſt inuiſibilis .ſ. in ꝓpria ſphera: vtdicit Alexander. vn̄ Dio. dicit non obſtante ſit in ſe lucidus: tn̄ nobis ē occultus adhibita materia in qua ſuā oꝑationē manifeſtat que ē lucere. ꝓpterſui ſubtilitatē tenuitatē ſubiacet viſibus noſtris ē in materia tenui: ſꝫ ſoluꝫẜm qd̓ ē in materia cuiꝰ ꝑtes ꝯſtant adunāt̉. vn̄ dicit Auicē. ex ꝯgregatiōe diaphani fit lucidū vt patet in cryſtallo:pter ignis vt dictū ē ī materia ſua lucet. Et ſi obijciat̉ etiā ꝓut ē ī ꝓpria ſphera manifeſtat̉ lumen eiꝰ in galaxia. Dicendum ē galaxia ē ex ſplendore ignis:qm̄ ſic ſemꝑ eſſet in eadē ꝑte celi. cōpertuꝫeſt aūt mouet̉ ī cētū annis gradu vno.Sꝫ etiā ē multitudo ſtellaꝝ minutaꝝ īilla ꝑte celi qͣꝝ lumē vr̄ ꝯtinuū. Sil̓r etiāangeli obſtāte ī ſe ſint maxīe intelligibiles tn̄ ad nos ſūt occl̓ti ignoti niſiin qͣꝫtū manifeſtāt ſe nobis in ſuis effectibus quos agūt in iſtis ſenſibilibꝰ. ēpter īproportionē intellectꝰ nr̄i: ꝯiūctus ē ſic ſenſibꝰ vel fantaſmatibꝰ vt dictūeſt ſe habet ad eos ſic̄ oculus nocticoracꝭad lucē ſolis. Intellectus enī ꝯiunctꝰ ſenſibꝰ pōt intelligere niſi ad ꝯuerſionemad fantaſmata ſine ꝯtinuo tꝑe. Sꝫ angelorū ſunt fantaſmata nec tꝑi nectinuitati ſubdunt̉: quare eos ꝓut in ſe etẜm ſuas qͥdditates ītelligere valemꝰ. Tertio ignis ē alioꝝ illumīatiuꝰ. dicit