Liber
vbi ē vox vna tm̄ aures nō placatſicut eſt vox cuculi ſiue cantꝰ. vbi ātpluriū puta diuerſitas nō delectātqꝛ talis diuerſitas ꝯtra diſcordiānoͣ cantū ſꝫ vlulatū ꝓcreat. Sꝫ vbieſt vocū plurimaꝝ et diuerſaꝝ cōcors vnio ibi armonica ꝓportio eſtet mōdulatio ſiue dulcis ſymphonia. vn̄ Iſi. Symphonia inqͥt ē modulatōis tꝑamētū ꝯcordās ſonisī grauibꝰ et acutis. ꝑ hāc armoniāvoces acutiores et grauiores ꝯueniūt et ꝯcordant ita vt ſiqͥs ab eodiſſonuerit ſenſū auditꝰ offendat. ⁊talis ꝯcordia vocū d̓r eufonia q̄ ēvocis ſuauitas q̄ a ſuauitate ⁊ melle dicit̉ melodia cui ꝯtraria eſt diaphonia .i. vox diſſonās ſiue diſcrepans et deformis ad melodiā.Ad armonicā faciendā requirunt̉diaſtema. dieſis. tonus. ypludius.podorius. arſis. teſis et ſuauis voxſiue ſonus tꝑatus. Diaſtema itaqꝫdicit̉ vocis ſpāciū ex duobꝰ vel pluribꝰ ſonis aptatū. Dieſis ē ſpaciūet deductio modulādi atqꝫ vergēdi de vno in alteꝝ ſonū. Tonus ēacuta enūtiatio vocis. eſt enī armonie dr̄a et quātitas q̄ in vocis accentū vel tenore ꝯſiſtit. Cuiꝰ generain. xv. partibꝰ muſici diuiſerūt. ex qͥbus dicit̉ yperludius nouiſſimꝰ ſcꝫacutiſſimꝰ. pondoriꝰ āt oīm ē grauiſſimꝰ vt dicit Iſi. Arſis eſt vociseleuatio et ſit cantꝰ initiū. Theſis ēvocis poſitio et hic eſt finis vt dic̄Iſi. ¶ Un̄ cantꝰ eſt vocis inflectioNā ſonus directꝰ eſt vt dicit idem.et ſonus p̄cedit cantū. omnis enim
decimuſnonusvox eſt ſonus ſꝫ nō ecōuerſo. nā ſonus eſt obiectū auditus. qꝛ quicqͥdauditu ꝑcipit̉ ſonus d̓r vt fragorarborum et colliſio lapidum ſtrepitus fluctuū et ventoꝝ. garritꝰ auiūmugitus aīaliū. voces et clamoresclangores hoīm et ꝑcuſſiōes organorū. ¶ Uox āt ꝓprie dicit̉ ſonusab ore aīalis ꝓlatꝰ. Ex aere aūt ꝑcuſſo et ad ſuꝑficiē duri corꝑis alliſo generat̉ ſonus. cuius alliſionisꝑcuſſio citiᵈ ⁊ faciliꝰ viſu ꝑcipit̉ qͣꝫeiꝰ ſonitꝰ audiat̉. et ideo citiꝰ videt̉p̄cedens coruſcatio qͣꝫ tonitruo aures hōis ꝑfundant̉. Uox āt ē aertenuiſſimꝰ plectro lingue ictus Eteſt q̄daꝫ vox ſignificatiua naturaliter vt garritꝰ auiū et gemitꝰ infirmorum. et alia eſt ſignificatiua adplacitum vt vox hōis articulata etad aliqd̓ verbū ꝓferendū ratiōisimperio lingue organo informataUox enī verbi vehiculū eſt. nec p̄tꝯceptū verbū in mente. exteriꝰ expͥmi niſi vocis adminiculo mediāteꝓferat̉. vn̄ intellectꝰ pͥmo verbū inmēte gignit qd̓ ꝑ vocē poſtea oreꝓmit. vn̄ ꝟbū a mēte genitū ⁊ ꝯceptū ꝑ vocē qͣi ꝑ organū ſe exteiuson̄dit ¶ Uox at̄ diſpoſita ad cātūet ad melodiā hꝫ ꝓprietates vt d̓tIſi. Suaues inqͥt voces ſt̓ ſubtiles⁊ ſpiſſe ⁊ clare acute ⁊ perſpicue.Subtiles ſūt in quibꝰ ſpūs non eſtfortis qualis eſt in infantibꝰ et inmulieribus ⁊ in alijs nō habentibꝰneruos groſſos et fortes ⁊ ſpiſſosHam ſubtiles corde emittunt voces ſiue tōnos tenues et ſubtiles.