Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

et herbisDe plantis

Svero fuerit calor debilis materia viſcoſa p̄t multū materiāeleuare nec dilatare. tn̄ eleuat partes eiꝰ leuiores. grauiores ꝓpriopōdere. hincinde diffundūtur. etſic in eis relinquit̉ forma inequal̓ qͣdam nodoſttate aſperitateRadix ab hūore terre actionecaloris generat̉. a caloē celeſti penetrat̉. cuiꝰ ꝟtute nutrimentū ſibiꝯueniēs attrahit̉ et in corꝑat̉. Exſitu et diſpoſitiōe t̓re radix diſpoſitiōem ꝯſeqͥtur et ꝯplexiōem in t̓ra dulci et mediocriter ſiccanaſcunt̉ et aqͣ nutriūtur pluuialiſūt meliores et ceteris laudabiliores. ꝟo nutriūtur in t̓ra molli etpaluſtri vbi aqͣ ſtās ēꝰ et putridade hauriūt nutrimētū/ ꝓpt̓ malignitatē et corruptiōem aqͣ ceteris ſūt deteriores minꝰ ſalubres in cibo qͣꝫ in medicina vt dicitIſa. Radix occultat̉ ſub t̓ra etlatitat ab aſpectu et ſua v̓tuteꝫ etefficaciā manifeſtat in frōde et inflore et in fructu In t̓ra occultataviuit proficit meliorat̉. abſtracta a t̓ra morit̉ deficit et deſiccat̉Totiꝰ arboris ſiue plante ꝑs deſpectior ē ipſa radix. et tn̄ ſicut vtriuſqꝫ mater ē principiū. ſic vtriuſqꝫ matrix ē et maxīe nc̄ariuꝫſuſtentamētū. Et qͣnto ꝓfundiust̓re viſceribꝰ ſe infigit tāto efficit̉ſolidiꝰ et firmiꝰ arboris fundamē Radix cum ſit in ſua ſb̓a valdemollis. ꝟtute tn̄ et ſubtilitate innati calor. lapides duros penetratet vſqꝫ ad eoꝝ intima ſe ꝓfundat

Tꝑe hyemali calor naturalis fugiēs frigiditatē aeris ad interiora radicis ſe recolligit et ibi ml̓tiplicatꝰ ad ſui tꝑamētū et nutrimetu a ramis exterioribꝰ ad ſe attrahit hūorē. et tūc hyeme ex attracto hūorē radix materiā accepitquā ꝑturiēdo frōdes flores ver tꝑe pꝰ emittit In̄ h̓be priꝰerāt aride qͣi mortue ī hyeme humoe̓ euaporate ad ſuꝑiora ī verereuiuiſcūt Itē qͣlitas .ſ. bonitasvel malignitas radicꝭ. ad ramosderiuat̉ et ſepe on̄dit̉ in fructu īflore. qͥd ꝟtutis vel vicij lateat inradice. ſepiꝰ tn̄ pōticitas ſiue amaritudo hūoris radicis digerituret dulcorat̉ beneficio aeris ſubtiliantis et caloris celeſtis materiaꝫdepurātis. vn̄ freq̄nter acciditradix amara fructū dulcē ꝓcreatet ꝓducit. vt patet in radice vitiset oliue hucuſqꝫ. Iſaac in dietisvniuerſalibus Dicit etiam arꝭ. arbores quādo infirmātur et fructificant ſolet eis mederi inradice qꝛ inciditur radix et lapisponit̉ in ſciſſura et ſic effluit groſſus hūor et corruptꝰ veluti de coctura et ſic primo hūore attractoet aere nouo radicē interiꝰ ſubintrāte renouat̉ arbor et ſanat̉. Item dicit Iſaac et galienus etmiſticum athenienſe dixiſſe. omnis herba cuius radix eſt ml̓ti nutrimenti/ eiꝰ ſemē eſt nut̓mentūvt ptꝫ in paſtinaca et ī rapa huiuſmōi. et econuerſo. qͣꝝ ſemē nutrit. radices eiꝰ ſūt nutritiue.