Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberxpil.

in folijs et plumis et oībꝰ vnctuo/ſis. vt d̓t arꝭ. ꝓpriū eſt aqͥ ſb̓aꝫaereā ſubleuare et cōpacta deprimere. et rara et poroſa/ aerꝭ. ſuſceptibilia. ſuperenatāt. ꝯpacta ꝟoet ꝯp̄ſſa inferiora petūt et ad infima ſe ꝓfundūt. Itē vaporesterreſtres et aquei caloreꝫ coagulati ſūt materia herbaꝝ et plātaꝝ ꝯmixti calidū igneū etꝟtuteꝫ ſtellaꝝ recipiūt formaspletiuas herbaꝝ plātaꝝ. et.ad ſemen et ad fructū. Calor itaqꝫ incluſus in coagulato ſic humoe̓ ad plāte nutrimētū attrahitaquā dulceꝫ cui etiā cooperat̉ extrinſecꝰ calor ſolis Actio aūt caloris exterioris ꝓpria caliditatenaturali digerit naturalē hūoreꝫin eodē loco et conuertit in ſb̓amplāte Un̄ ẜm Arl. t̓ra montuoſaqꝛ ē dulcis dulcē ſcꝫ ꝯtinēs hūo in illa citiꝰ naſcunt̉ plante etmaturātur fructꝰ mōtes extrahūt hūorē dulceꝫ et ſubtilē qͥbuscooperat̉ claritas aeris in attrahendo qͣꝫ in digerēdo et fit cito ꝯuerſio illiꝰ hūoris in ſb̓aꝫ plāte vt d̓t arꝭ. Itē dr̄ ibidē qn̄qꝫ frigꝰ ſcꝫ aer frigidꝰ fugat calo ad interiꝰ terre. et aggregāturꝑtes eiꝰ aq̄o hūido et caloreꝫ dep̄ſſuꝫ a ꝯpͥmēte frigido adinteriora. decoquit̉ vapor ſic coagulatꝰ et in ſb̓aꝫ plāte cōuertit̉ etfindit̉ locꝰ intenſiōeꝫ caloris etſic egredit̉ ex eo plāta Itē qn̄qꝫaer mixtꝰ terra et aqua infūdo aq̄ coagulat̉ et ꝑͤ actiōem

caloris t̓minātis et digerētis illd̓mixtū cōfuſuꝫ generat̉ planta vtptꝫ in mēphar et in alijs berbisminutis ſolent creſce̓ in aqͥs etqͣꝝ folia tegūt aquā. et he naſcuntur ſurſuꝫ expanſe. ꝓpt̓ ſubtilitatē aeris et aqͣ dulcis ſurſū eleuātis. ꝓpter ſoliditateꝫ terre radices inferiꝰ ſuſtētātis a plantarecipit rigoreꝫ radicis. et ſtipitisſuſtentatiōem in ſua erectiōeItē ariſ. ibi et in locis eſſentialiterfrigidis et accidentaliter calidisvt ī qͥbus aquā calida fluit ml̓totiēs naſcit̉ plāta. qꝛ calor aq̄ contrahit frigidū hūoreꝫ ad ſuꝑficiēterre et locū mixtiōis. vn̄ ex aerevaporē terreo hūore aqͣ imbibito caloreꝫ aque et ſtellaꝝ inplāte ſb̓am coāgulātur. ſedfit niſi per multū tempꝰ vt dic̄ arꝭ.ꝓpter caloreꝫ accidentalē conueniētem generatiōi talis plante. Item ibidē d̓t ariſtꝭ. plantecōmeſtibiles meliꝰ creſcūt in locislenibꝰ et altis et calidis qͣꝫ in hiscontrarijs qꝛ in locis planis equalibꝰ abūdāt hūiditas et maxime qn̄ dulcedo adeſt et aerisperies. ſimil̓r in locis bene altisqꝛ ibi etiā puritas aeris et abundātia hūoris dulcis. et ꝓpt̓ ſpōgioſitatem vaporeꝫ dulceꝫ attrahētem Et ideo in montibꝰ frequēter melior et maior ē fertilitas etmeliores creſcūt fructus. in valleem̄ difficile mouet̉ aer. Un̄ exculcatiōe ibi cito putreſcit aer etvapor groſſꝰ. vn̄ ſequit̉ praua di-