Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

et metallis

pe lapidibus precioſisquidā fortiꝰ ẜm fortiorē qͣlitatumactiuaꝝ potentiā et debiliorē reſiſtentiā paſſiuaꝝ Scd̓m enī cōmixtionē iſtarū qͣlitatū in ſb̓ſtātia lapidis diuerſificant̉ lapides in naͣtura et in v̓tute. virtus enī celeſtisinfluēs ad loca mineralia in eis ſuas impͥmit actiōes et ẜm inuenit materiā aptioreꝫ et ſue actioniobediēciorē in eis imp̄ſſionē relinquit nobiliorē. Et id̓o quidā lapides p̄cioſi naturā et vim planeta in ſuis effectibꝰ imitant̉ vt ptꝫin topazio qui lunā ſentire ꝑhibetur vt dic̄ Amb̓ baſi. vſi. dyaſc. etalij vt poſt patebit. Note ergoꝓprietates lapidis ſiue petre ſuntiſte qͥa lapis vniuerſalit̓ ē frigid̉et ſiccus ꝯpactus durus grauispōderoſus. ſuo pōdere centrū petens terrā cōpͥmens et eius ꝑtesne dilatent̉ ad inuice vniens etiungēs. vn̄ dicit Amb̓. lapidesſūt oſſa t̓re. qd̓ enī faciunt oſſa incorꝑe. hoc faciūt lapides in diuēſis ꝑtibus ip̄ius t̓re. ip̄am cōſolidant et ne ꝑtes eiꝰ nimia ſiccitateab inuicē defluāt ip̄am cōpͥmūtadunāt. Lapides per aquaꝝ ſuperfuſionē a ſua duricie remolliunt̉ ex ſtillicidijs tn̄ guttatim deſtendētibus excauant̉ vt dic̄ Gre.Lapides etiā ſi candentes fuerintin vino extincti. vinū corrūpuntin acetū ꝯuertūt vt dicit yſi. Inlapidibꝰ etiā generalit̓ requiriturmatēie puritas. ꝟtus. et p̄cioſitascoloris et figure diuerſitas. multiplex vtilitas. Naꝫ vtiles ſunt inedificijs ꝯſtruendis in plateis ſter

nendis. pōtibus faciendis. prohoſtibꝰ expugnādis. pro lupis etcanibꝰ effugandis. metallis exeoꝝ ſb̓a extrahēdis. metall̓ exornādis. infirmitatibꝰ varijsſanandis: turribꝰ regū āpliandis. caſtris et ciuitatibꝰ muniendis. feris et beſtiolis defendendis. Lapides itaqꝫ pͥmo de minera extrahutur. extracti quādrātur et poliunt̉. politi in edificō ordinate collocāt̉. ordīate maioresſub minoribꝰ cōponunt̉ mediatecemēto ad inuice coaptāt̉ obducūt̉ cemēto ext̓nſecꝰ cōplanant̉.Ta. lxxvj de ParioArius lapis ē genus marmoris eximij p̄cioſi vt dicit yſi Hic apd̓ paron inſulā inuenit̉ vn̄ et parius nūcupat̉magnitudo eiꝰ lances et cratēasnon excedit. et eſt aptus ac vtilis ꝯſeruādis ſpēbus et vnguētisIſid̓. Glo. autē ſuꝑ heſtꝭ i. dicitpariū eſt genus marmoris cādidiſſimi et ideo ſignat caſtitatē.Ca. lxxvij. de PracioRaſſius eſt lapis ad mod̓Apporri viridis. viſū confortat̉ debilē. aliqn̄ inuenit̉ guttisſāguineis. qn̄qꝫ guttis candidisdiſtinctꝰ. de dicit̉ ī lapid̓. Utilenil affert niſi qd̓ viret decꝫ aurū Ca. lxxviij. de PiriteIrites vt dic̄ Iſi. ē lapis fullius aerꝭ. ſimulas qͣlitatē cuipl̓imus ignis ineſt. de facili