Liberxiiij.
Maris quoqꝫ acceſſus et receſſusq̄dam loca cauat. qͣdaꝫ extollit etfiūt montes. et qn̄ mare totā t̓rācooperuit deinde mollia q̄dā abraſit et dura relinquit. et in qͥbuſdā locis ꝯgeſſit. mollia etiā qͥdaꝫꝯgeſtata cū abſcinderet deſiccataſūt et in montes ꝯuerſa ⁊cͣ. ¶ Mōtes itaqꝫ ſunt duri ſolidi et ꝯpacti. a terra ꝟſus celum erecti. et tn̄t̓re radicitꝰ ſūt ꝯiuncti. qn̄qꝫ tn̄ ſūtinteriꝰ ſpongioſi ꝯcaui et cauernoſi. et id̓o ad ſe rōe vacuitatis aqͣsattrahunt atqꝫ ſugūt. qͣs poſtqͣꝫeoꝝ fuerint cōcauitates repleteeas ꝑ capita fontium emittūt. etſūt cauſa ſempiterni fluxus et origo ⁊ principiū fluuioꝝ vt dic̄ Arꝭ.Ex qͦ ptꝫ ꝙ mōtes cauernoſi ſūtaqͣrū et hūoꝝ attractiui. et attractoꝝ ꝯtinue emiſſiui. ¶ Iteꝫ montes ſūt metalloꝝ nobiliū ꝯtentiuia ꝓfundis em̄ mōtiuꝫ venis metalla nobilia extrahunt̉. ¶ Itemmōtes ſūt fructuū et aromatū ꝓductiui. ꝓpter puritateꝫ em̄ aerisin ſūmitatibꝰ mōtiū dn̄antis puriores fructꝰ et dulciores in mōtibꝰnaſcunt̉ qͣꝫ in vallibꝰ licet pauciores ¶ Itē montes ſūt citiꝰ qͣꝫ valles radioꝝ ſolarium ſuſceptiui. etſuſcepte illuminatiōis diutiꝰ retentiui. ¶ Iteꝫ mōtes ſūt vaporuꝫ ⁊exhaīationū generatiui. ex qͦrumaggregatiōe nubes in aere generant̉ In altiſſimis tn̄ montibꝰ vtin olimpo raro gene̓ant̉ pluuie vtdicit Ariſ. qd̓ eſt ꝓpter aeris ſub-
tilitatē et vapoꝝ paucitatē. pͥmoem̄ vapor reſoluit̉ et ꝯſūitur an̄qͣꝫad cacumen mōtiū attingē videtur. ¶ Itē mōtes vētis et turbinbꝰ ſūt expoſiti plꝰ qͣꝫ valles. et iōrōe frigiditatis in mōtibꝰ dnāntis ſūt niuiū ꝯſeruatiui Uētis em̄frigidis in mōtibꝰ ꝯgelant̉ et cōſtringunt̉. et ideo in mōtibꝰ diutiqͣꝫ in vallibꝰ niues cōmorant̉ vtptꝫ in caucaſo et in lybano ⁊ in alijs ꝯſil̓ibꝰ mōtibꝰ qui ſꝑ ẜm Idēſiſſimis niuibꝰ cādidant̉ ¶ Itimōtes ſepiꝰ patiūtur ictus fulminis et fulguris qͣꝫ valles vt dicitIſid̓. Un̄ et pirenei mōtes a crebris fulminū ictibꝰ nūcupant̉ Pirem̄ grece ignis dicit̉ latine. ſil̓r etceraunei mōtes a crebris fulminibꝰ ſunt dicti. grece ceraunos ſulmēdicit̉ vt dicit ibidē Iſi. ¶ Itē mōtes qꝛ ẜm ſitū alti ſūt et ſublimesmaxime cōgruūt ſpeculatiōi. vn̄ ⁊qui aduentū hoſtiū p̄uidere et p̄cauere cupiūt cacumina aſcendūtet īminētia ꝑicula a remotis ꝯtēplari et p̄dicere ꝯſueuerūt. ¶ Itēmōtes qꝛ qͦ ad materiaꝫ et ꝯpoſitiōeꝫ partiū. ſolidi ſunt et fortesideo potiſſime ſūt apti caſtroruꝫedificatiōi vn̄ manſiōes in mōtibꝰ ſolēt eſſe fortes et ceteris tutiores. maxime qn̄ ꝓpt̓ interiorē duricieꝫ nō pn̄t ſuffodi. et ꝓpter ſitusaltitudineꝫ adiri nō pn̄t faciliterſeu aſcendi ¶ Itē mōtes qꝛ in herbis fructibꝰ et paſcuis fecūdi ſūtet vberes. ideo cōueniūt paſture