Liberxiiij.
etiā tales piſces cōche ⁊ cōchilisqꝛ deficiente luna tales piſces cauant̉ .i. euacuant̉ Luna cū in augmnēto fuerit auget hūoreꝫ. diminuit̉ ꝟo humor. cū luna. fuęrit indefectū. et ideo piſces clauſi in cōchis in lune incremēto turgeſcūtet in defectu euacuant̉. In his ātcōchilibꝰ p̄cioſe generant̉ margarite de qͥbꝰ dic̄ pliniꝰ. et alij qui deaīantiū ſcripſerūt naturis ꝙ tꝑenocturno litora petūt. et celeſti rore margaritas cōcipiūt. vn̄ et tales cōchilie margaritifere et herelie ſūt dicte. in qͣꝝ carne p̄cioſꝰ calculus ſolidat̉. et ē nobiliſſima gēma q̄ ſic ex rore vernalis tꝑis generat̉. q̄ quāto alhior et lucidiortāto efficacior eſtimat̉ Sūt et q̄daꝫ cōchile ſiue cōche murice dicte ab aſperitate et acumine. q̄ alio noīe cōchilia dicunt̉. q̄ circūciſe ferro lachrymas purpurei coloris emittūt ex quibꝰ purpura colorat̉. et inde oſtꝝ ē appellatū qͥaex hūore teſte elicit̉ hec tincturavt dicit Iſi. ¶ Has et multas alias piſciū ꝓprietates et naturas īli. plinij. et arꝭ. in Iſi. et in hexam.amb̓. et baſilij poteris inuenire netediū inferamꝰ legētibꝰ de hac materia hec ſufficiāt ¶ Dicit etiā pliniꝰ vt dicit Iſi. li. xij. ꝙ piſciū ſuntin aqͥs genera c. xliiij. ex qͥbus ml̓ta qͦdaꝫ nature intellectu ordineꝫtꝑm ſuoꝝ ꝯgnoſcūt. q̄daꝫ in ſuislocis ſine mutatiōe vagant̉. q̄dāſine tꝑis obſeruatiōe viuūt. q̄daꝫꝟo ꝯmixtiōe maſculi et femine cō
cipiūt catulos ſuos vt cetꝰ. Idē ātē cetꝰ et balena. et ſt̓ balene īmenſe magnitudinis belue ab emittendo et fūdēdo aqͣs ſic vocate Oibus em̄ alijs beluis marinis altius iaciūt vndas balion. eī emittēdicit̉ Cete em̄ dicunt̉ a corꝑis īmanitate vt dicit Iſi. li. xij. Dicit̉aūt in li. Iorath cetꝰ abundat inſpermate et pꝰ eiꝰ coitū cū feminaqd̓ ſuꝑfluit ſuꝑnatat aq̄. qd̓ collectū et deſiccatū in ambre ſb̓amꝯmutat̉. qn̄ aūt ml̓tū eſurit vaporē odorifeꝝ ad modū odoris ābre ex ore ſuo emittit in qͦ piſcesdelectant̉. et ꝓpt̓ vaporis redolētiā ip̄iꝰ orificiū ingrediunt̉. et ſicdecepti ab ipſo deuorant̉ In hͦ piſce vt dicit idē materia terreſtrisdn̄at̉ plus qͣꝫ aque. et iō multe eſtcorpulētie ⁊ pinguedinis. vn̄ in ſenectute pre magnitudine corꝑisin eiꝰ dorſo coadunat̉ puluis ⁊ cōdēſat̉ in tātū ꝙ herbe et fruticesibi creſcūt ita vt belua inſule ſil̓iseē videat̉. ad quā ſi nauigātes incaute a ꝓpinquauerint ſine pericilo vix euadūt. nā aqͣm in tāta qͣntitate de oē eijcit ſuꝑ nauiꝫ ⁊ diffūdit ꝙ ip̄aꝫ aliqn̄ obruit ⁊ ſūmergit. tāte ec ē pinguedinis ꝙ qn̄ cūpiſcatoꝝ ꝑcutit̉ venabulis ſiue telis vulnꝰ nō ſētit niſi prius pinguedo totalit̓ ꝑforet̉. ſed qn̄ caro interior leditur tunc facillime capitquia amaritudinē aque ſalſe nonſufferens litus petit. Tāte aūt eſtquantitatis ꝙ qn̄ capitur totapatria ex ſua captura emendat̉.