De aqua
impulſu agitat et impellit. rotasetiā grauiſſimas celerrime ꝑ violentiā circūuoluit. ſordes in ſe ꝓiectas recipit. ſed motꝰ ſui impetureceptas diſſipat et diſſoluit. Fluuiꝰ em̄ eſt ſui et locoꝝ ꝑ que tranſit mūdificatiuꝰ et aquaꝝ lacualiū et ſtagnoꝝ ꝑ qͣs ſubintrat renouatiuꝰ et a corruptiōe ꝯſeruatiuꝰ. piſciū diuerſi generis nutritiuꝰ et fetoris et mali ſaporis in piſcibus lacualibꝰ et paluſtribꝰ abſterſiuꝰ et qͣlitatis eoꝝ immutatiuꝰ ¶ Hꝫ etiā flumen ſiue fluuiꝰ qͥad effectuꝫ multipliceꝫ vtilitatemhūanis vſibꝰ ꝯgruētem. nulli eniꝫbeneficiū ſuū denegat ſed oībusqͣntum eſt de ſe ſe cōicat. vn̄ tā iumentis qͣꝫ hōibꝰ tā paruis qͣꝫ maioribꝰ eqͣliter adminiſtrat. ſordeset immūdicias tā corpoꝝ qͣꝫ veſtium mūdificat. eſtuantes refrigerat. ſitientes potu reficit et recreat. loca ſibi adiacētia irrigat ⁊ fecūdat. hūoris ſui effluentia radices et ſemina humectat ingroſſatet impinguat vt ptꝫ in egypto vbi iacto ſemine in ortoꝝ morem anilo flumine oīa cāpeſtria irrigantur vt dicit Rab̓. ſuꝑ. xi. c. deut̓. ibiTerra tua nō eſt ſicut terra egypti ⁊cͣ. Eua circūferētia. ciuitateset alia habitacula munit et fortifitat. tam victualia qͣꝫ mercimoniaad ciuitates deferens hoīes locupletat. arene accumulatiōe et terre limoſe ꝯpoſitōe iſulas format.ſoca minutiōibꝰ ꝯgrua coada-
et eius ornatuptat ¶ De aqua ꝟo fluuiali dicitConſtꝭ. ꝙ illa ē melior q̄ tēdit adortū ſolis et que ab altioribꝰ montibꝰ ortū ſumit. que ꝟo tendit verſus occidētem minꝰ ē laudabilisDicit etiā ꝙ flumina qͣnto ſūt aciuitatibꝰ remotiora tāto puriora ſūt et nutriendis piſcibꝰ aptiora. Fluminibꝰ etiā influūt ciuitatū ſordes et lotue̓ balneoꝝ liniqꝫeffuſiones et hmōi ex quibꝰ aquafluuialis aliqn̄ ꝯtrahit corruptēlā. vt dicit idem Aqua fluuialis ēlaudabilis cuiꝰ fluxus ē velox fortis currēs ſuꝑ lapides ꝑuos ⁊ fūdū arenoſuꝫ ſiue argilloſum ſolidū ſapidū et mūdum. Nam ex qͣlitate terre ꝑ quā fluit colorē contrahit et ſaporeꝫ. et ẜm hͦ variant̉fluuioꝝ tā noīa qͣꝫ ꝓprietates vtdicit glo. ſuꝑ Gen̄. ij. Quāuis em̄flumina cōem a mari ſortiātur originem / a locis tn̄ in quibꝰ oriunt̉et ꝑ que trāſeūt ſic̄ coloreꝫ ꝯtrahūt et ſaporem/ ſic et nomē. Quāuis enim multas aquas in ſe recipiat fluuiꝰ influentes. quādiu tn̄cognoſcit̉ eiꝰ ꝓprius et principalis alueus nomen primū perderenon de facili cōſueuit. aquas eniꝫqͣs influendo recipit re ⁊ noīe ſibiincorporat atqꝫ vnit Un̄ fluuiusquāuis ſit paruꝰ et modicꝰ quādode fonte primo effluere incipit. qͣnto tn̄ a ſuo principio plus elōgat̉per aquaꝝ influentiā plus creſcitvt ptꝫ in danubio germanie fluuio de qͦ dicit Iſi. li. xiij. c. penultꝭ.C 3