Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

impreſſionibusde aere et eius

quandā violentiaꝫ nature inferiꝰdetinetur. vnde ſicut ignis in flamma mouetur ſurſū. ſic in carbonecrepitando et ſcintillando grauitate materie deorſuꝫ inclinat̉ Carbo itaqꝫ quando ignitur vertiturin ruborē. ſed qn̄ extinguit̉ induitnigredinē omnino perdit priſtinam ignis ſpeciem decorem. vn̄qͣnto fuerit pulcrior ex ſui ad ignēpͥma vnione tanto apparet deformior et vilior in ipſius ignis extinctione In carbone autē ſubſtantialis humiditas totaliter cōſumit̉et ideo de facili rumpitur et frangitur quādo humor (qui fuit cauſa coadherentie partiuꝫ ignis) totaliter violentia exhauritur id̓oin carbone extincto pars a partede facili rumpitur qͥa nihil humiditatis per quā partes cohereātin ipſius ſubſtantia inuenitur ſicutdicit gregorius. partibꝰ terreſtribus ſolum remanentibus propterdominiuꝫ ſiccitatis de facili ignit̉ſeu accenditur Sed poſtqͣꝫ accenſus fuerit ita faciliter vel faciliusreextinguitur ita in eo nihil deignis veſtigio preter nigredinē reperitur. nigredine enī ſua polluitinficit quicqͥd tangit. Carbo etiāignitus acutiſſimū habet ignemſūme actiuū et penetratiuū. vndeſui acumine ferruꝫ coquit et partes eius reſoluendo et relaxandoremollit. ſuo etiam acumine caputledit. ſub cinere autē inuolutus inſe ignē retinet et cuſtodit. detectꝰ

aūt et frigido aeri expoſitus in fauillarū multitudine redigit̉ et perſe ſubito euaneſcit vt dicit Gregꝭ.Tarbo vero ſi ignitus fuerit plantas cōculcantis vrit et ledit. extinctus vero qͣꝫuis vrendo non ledittangentē. ſtridorē tamen ſtrepitum magnū facit.Ca. vij. de ScintillaCintilla eſt modica ignisparticula ex mat̓ia igneavirtute et impetu calorisdiſſoluētis reſoluta. vnde motusſcintillaris ē ſubitus. vi enī ignesſubito reſoluit̉ ac ſurſum moueturſed ex grauitate partis terreſtrisad centrū tandem inclinatur. Itēmotus eius clariſſimus eſt admodum ſtelle et luminoſus. et perdiffuſionem ſue igneitatis in aereapparet vndiqꝫ radioſus. Eſt p̄terea motus eius ad modum ignisactiuus et virtuoſus. ex modica ſcintilla in fungo vel in ſtipularecollecta in ignē maximū ſubitoaugmentat̉. aeris īmutatiōe ſb̓itoeuaneſcit. et extincta nihil niſi fauillā poſt ſe derelinquit. vēto temperato ſeu flatu accendit̉. impetuoſo aūt extinguit̉. aerē impellēdopenetrat et tn̄ penetrādo ip̄m ae paꝝ alterat aut immutat. qͣntoignis eſt fortior tāto ſcintillarismotus ſiue impetus ēit maior Exmateria viridi vel hūidā ſcintillegroſſioēs in ſuo effc̄u penetrabiliores generant̉ veꝝ tn̄ pauciores5