NonusLiber
¶ Ca. viij. de hyemevenis ab eundo eſt dictaIh deo ꝙ tꝑe hyemali ſolꝫ ireet volui ſol in breuiori circulo qͣꝫ in eſtiuali. Un̄ breuioresefficit dies ⁊ noctes longiores vtdic̄ yſi. Eſt aūt initiū hyemis ẜmconſtꝭ. cū ſol eſt in pͥma ꝑte capricorni ⁊ eſt finis deſcenſionis ſolisin meridie et iaꝫ paulatī incipit aſtendere ꝯtra ſeptentrionē. Habꝫetiā hyems tres mēſes ſibi ẜuientes Primꝰ ē ī capͥcorno incipiēs axviij. die decēbris vſqꝫ in. xvij. diēianuarij. Scd̓s eſt cū ſol eſt in aqͣrio a. xvij. die ianuarij vſque adxvi. februarij. Tertiꝰ menſis eſt qn̄ſol eſt in piſcibus et incipit a. xvi.die februarij vſqꝫ in. xviij. diē marcij vt dic̄ cōſtꝭ. Eſt āt hyems frigidā ⁊ humidā fleumatis nutritiua. magis tn̄ dn̄at̉ frigiditas qͣꝫhumiditas. qͥa magna fit aeris ⁊aque ꝯſtrictio et cōgelatio ꝓpt̓ nimiā ſolis elongationē. ex qua frigus nō modicū. tūc tꝑis generat̉vn̄ hyenis eſtati penitꝰ ē ꝯtrariaEt iō oīa viuētia et naſcētia bn̄ficio eſtatis rigore hyemali mortificant̉. et eſtatis p̄terite veſtigia inhyeme penitꝰ ānullantur. niues etaquaꝝ inundatiōes in hyeme ml̓tiplicant̉. tā vie qͣꝫ ſemite lubrice ⁊lutoſe in hyeme efficiunt̉. pori t̓reglaciali frigore cōſtringunt̉ oīmcorꝑm vmbre in hyeme plꝰ qͣꝫ ineſtate ꝓlōgant̉. Poris t̓re clauſisin ſuꝑficie exteriori corꝑa infrigidant̉. interius tn̄ ꝑtes calide fugi-
entes dn̄antē frigiditatē inaggerant̉ et iō aq̄ puteales et fontanein hyeme ſentiunt̉ magꝭ. calide qͦꝫin eſtate. qͥa calor natural̓ fugiēsꝯtrariā ſibi aeris frigiditatē interiora petit et in venis puteoruꝫ etfontiū ſe includit et iō ꝓpt̓ calorꝭpn̄tiā aq̄ in fonte vl̓ in puteo nongelant̉. Itē hyemalis aſꝑitas homies efficit pigros et deſides aroꝑandū. nerui enī cōſtringēte frigiditate ꝯtrahunt̉ qͦdamō et coartant̉ ꝓpt̓ qd̓ mēbra ad oꝑand̓ita de facili nō laxant̉. Iteꝫ ex frigore hyemali claudunt̉ pori ⁊ reuocato calore naturali ad interiora ꝟtutes aīales ꝯfortantur ꝓpt̓qd̓ excitat̉ appetitꝰ et pl̓a cibariaqͣꝫ in alijs tꝑibus nc̄ario reqͥrunt̉Un̄ ypo. in afoꝝ. vētres hyemenatura ſūt calidiores et ſomni lōgiſſimi. In his ego horis pluresoblatiōes dāde ſūt. calor eniꝫ eſtmultꝰ. ⁊ ml̓to indiget nut̓mēto ⁊cͣ.Itē qn̄ hyems ſuas excedit qͣlitates varie paſſiōes in corꝑibꝰ generāt̉ ml̓ti enī hūores clauẜporis/ꝯcauitatibꝰ corꝑis aggregant̉ qͥnō inueniētes viā euaporationiscalefiūt ⁊ putrefiūt ex qͣ neceſſarioinfirmitates varie ꝓcreant̉.¶ Ca. ix de MenſeEnſis eſt nomē grecū delune noīe tractū. luna eniꝰgreco ẜmone mene vocat̉nā apud hebreos mēſes legitiminon ex curſu ſolis ſꝫ ex lune motununcupant̉. Egiptij āt pͥmi ꝓpt̓ velociorē lune curſuꝫ nomen menſis