Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Quartus

Olera ẜm Iſid̓. dicta ē eo in humore colerico calor tꝑamētū excedat Colera alia naturalis alia innatural̓Naturalis eſt que naturalit̓ eſt calida et ficca in ſubſtātia ſubtilisin colore rubea clara. in ſapore amara quodā acumine. qͣntoeſt calidior tāto eſt in colore rubicundior et in ſapore amarior que in corꝑe generat̉ in duas ꝑtesdiuidit̉ quaꝝ vna trāſit ſāguine et alia trāſmittit̉ ad ciſtā fellisillud aūt qd̓ vadit ſāguine penetrat cuꝫ ip̄o nc̄itatis et iuuamenti. nc̄ariū enim fuit vt ſāguiniadmiſceret̉ ad aptificandū ſāguinem ad mēbra colerica tꝑandānutriēda qm̄ in hoc ſāguine oꝑtꝫeſſe colerā rubeā actualit̓ ẜm debi ꝓportionē hmōi mēbroꝝ Iuuat etiā vt ſāguis ſubtiliet̉ vt facilius trāſeat per anguſtos meatꝰad interiora corꝑis nutriēda. aliavero ꝑs que ad ciſtā fellis trahit̉et trāſmittit̉ ad ip̄am cauſa nc̄itatis et etiā iuuamēti. nc̄e enī fuitpter mūdificationē totius corꝑiset ꝓpter nutrimentuꝫ ip̄ius fellis.Iuuat etiā ſtomachū et inteſtinacalefaciendo et pungendo vt a ſuꝑfluis ſe exonerēt id̓o enī ſepe accidit torſio et vētris dolor et colerica paſſio qͥa via opilat̉ ē interfel inteſtina. Innaturalis cole̓aeſt que egredit̉ a naturā propteraliqd̓ extraneū ſibi ꝯmixtūmixtio cuꝫ colera rubea fleumate

aquoſo generat̉ colēa citrina queceteris eſt nimis calida et nociuaſi vero fuerit fleuma groſſioriseſſentie et ſpiſſioris inde colera vitellina. iſte due ſpecies ſunt noteTertia ſpēs eſt cole̓a q̄dā praſſiua in colore viridis et amara acuta ſicut herba que praſſiū .i. marubiū vel porrus nūcupat̉ Naſcituraūt in ſtomacho illoꝝ qui ꝯtinuevtuntur herbis nimis calidis vtporris cepis alleis et vaſtracijset hmōi. et forſitan a talibꝰ herbisviridibus et crudis in coloretrahit virorē et ſic Gal̓. viſum eſtAuicꝭ. aūt viſū fuit praſſua generat̉ ex colera vitellina qn̄ nimisadurit̉. cuꝫ enī adurit̉ aduſtio inea facit nigredinē ex qua citrinitate mixta viriditas introducit̉Erugioſa vero colera eſt quartaſpēs que per vlteriorē aduſtioneꝫgeneratur ex praſſiua. qn̄ enī tātuadurit̉ eiꝰ humoroſitas deficcatur tūc declinat color eiꝰ ad albedinē qͣlis eſt color cineris. naꝫ color in humido corꝑe pͥmo nigredine efficit. deinde ꝯſūpta totalit̓humiditate albiorē qͣndā introducit vt ē vide̓ in lignis pͥus qͣꝫuertant̉ in cinerem conuertunt̉ incarbonē. frigiditas ꝟo ecōuerſoin humido facit albedinē. in ſiccoautē nigredinē operat̉. ſed ex vltima in om̄ibus alijs peior eſt etvenenoſior cuiꝰ venenoſa qͣlitaspeſſimas et mortiferas inducit incorꝑe paſſiōes ſic̄ heriſipilam etnolimetangere et cetera huiꝰ mōi