Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ſub certa animi ratiōe Hec de ſpirituali ſiue vitali virtute ſufficiantCapitulū decimū ſextūde virtute animaliIrtus animalis ſedem etIlocū habet in ſuꝑiori ꝑtehoīs ſcꝫ in cerebro. heceſt triplex ſcꝫ ordinatiua ſenſitiuaet motiua. Ordinatiua per ſe ſolūexplet cerebrū. in pͥma ꝑte ſuiin anteriori cellula ordinat fantaſiam ſiue imaginationeꝫ. in mediacellula ordinat̉ eſtimatiuā et rōeꝫet iterū in poſteriori cellula perficit memoriā et memoratiuā actionem. virtus imaginatiua illudqd̓ format et imaginat̉ trāſmittitad iudiciū ratiōis. Ratio ve̓o qd̓ab imaginatione recipit et qͣſi iudex iudicat et diffinit ad memoriam tranſmittendo Memoria eafuerunt in intellectu poſita recipitet donec illa ad actū reducat. conſeruat firmiter et cuſtodit. Secunda ꝟtus ſcꝫ ſenſitiua ſic habꝫ formari. ſpūs animalis ab interioribus ventriculis cerebri mediātibus qͥbuſdā neruis qui ſūt molliſſimi ꝓgreditur ex qͥbus ſenſusformat̉. vnde quidā dirigūturſpū animali ad oculos vt ibi formetur viſus. quidaꝫ ad nares vtformet̉ olfactus. et ſic de alijsſus igit̉ viſus ſubtilior eſt ſit natura eius ignea. Nuditus ſenſuseſt aereus qͥa percuſſi aeris ſonitus. deinde ſubtilior eſt olfactus

ſit natura eius fumea. dein̄ guſtus ſit eius natura aquea. poſtremo ſenſus tactus groſſior eſtom̄ibus qͥa natura ſua ſit t̓reain duris ſcꝫ in oſſibus et in neruis in aſperis lenibus frigidis etcalidis eſt nc̄aria. Hoꝝ ſenſuū ſinguli hn̄t ſua officia vt immutatiinformati a ſuis obiectis que ſentiunt vt ſua ſenſata intellecta rep̄ſentant.Capitulū decimūſepti. de virtute viſibili.Enſus igit̉ viſus cum ſitigneus eſt ſimpliciſſimusvnde remotiſſima ſb̓itocomp̄hendit Senſus autē viſusſic formatur In medio qͥppe ocl̓iſcilicet in pupilla eſt quidā humorpuriſſimus lucentiſſimus qui criſtalloides a ph̓is eſt vocatus eo more criſtalli ad ſuſcipiendasvarias colorū formas ſubito coaptatur. Uiſus eniꝫ eſt ſenſus colorū figurarū et formarū ꝓprietatuꝫ exteriorū ſuſceptiuus et diſcretiuus. vnde ad viſum ꝑficiendumſūt hec neceſſaria ſcꝫ cauſa efficiens organū ſiue inſtrumentū conueniens. extēior res operans ſiueaer deferens. anime intentō motus mediocris. Cauſa efficiēs eſtvirtus animalis. Inſtrumentū eſthumor criſtallinus in vtroqꝫ oculo collocatus. clarus et rotūdusClarus eſt vt ſua claritate ſp̄maerē ocl̓is irradiet. rotūdꝰ vt minꝰ