Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
120r
Einzelbild herunterladen
 

IIIITractatusDe attri. tor. ner.No

in attritione ex ꝓhibitiōe doloris apoſtematis ne accidat ex curatione eius quādo accidit: ſumitur etiā ex reſolutione eius qd̓ effuſum eſt inter ꝑtes nerui. Auicē.docet modū curatiōis qui eſt ad reſoluendū pͥncipaliterid qd̓ effuſum eſt inter partes neruorū. ſcd̓a ibi: Et cōſidera in dolore ap̄ate ⁊cͣ. Prima in duas. pͥmo ponit modūcuratiōis que docet ſedare dolorē ꝓhibere ne accidatap̄a. ſcd̓o docet modū curatiōis ſi cōtingat accidat ap̄a.ſcd̓a ibi: ſi fuerit̉ illic ap̄a ⁊c̄. Quod in pͥma parte dicitnotū ē ex dictis niſi intelligas Aui. in his verbis inſinuare vult in attritiōe intētio ſit ad ſedationē doloriset ꝓhibitionē apatis ad reſolutionē illius qd̓ eſt effuſūeſt pͥus oportet inciꝑe a ſedatiōe doloris ꝓhibitioneap̄atis qͣꝫ a reſolutione vehemēti illius qd̓ eſt effuſum inmēbro. Et hoc: qꝛ ſtante dolore pōt reſolutio fieri:qm̄ dolor eſt attrahēs: quare oportet pͥus ſedare dolorē.et ꝓpterea etiā ſubdit Auic̄. qd̓ dicit quādo ap̄a accidit debet curari .ſ. in pͥncipio ap̄a: cum in eo qd̓ rumpit. īcum eo qd̓ fortiter reſoluit exiecat ſicut eſt aqua cineris.qm̄ hoc eſſet cauſa augēdi apa. ꝓpterea qꝛ ampliꝰ ad locum attraheret qͣꝫ reſolueret. ſed adhuc debet procedere his que dolorē mitigant: deinde ſicut poſtea apparebit ceſſato dolore ſi remaneat aliquid fixū collectum inmembro poſſumus ꝓcedere ad ea que fortiter reſoluūtet exiccant: ſicut eſt aqua cineris acetū vinū: vt poſteadicet: hoc eſt qd̓ dicit Aui. per hoc etiā manifeſtū ē idquod dicit in parte ſecūda tertta qͣꝫtū ad intētionē quāinnuit pͥncipaliter habere. Et ſi fuerit hec leſio .i. talis attritio in iuncturis: qꝛ .ſ. accidat in ligamētis ponat̉ medicina fortis: quia vt dictū eſt pͥus: ligamenta ſunt abſqꝫ ſenſu ſunt duriora ſicciora qͣꝫ nerui: ideo indigēt fortiori medicina. Et cōſidera in dolore apoſtemate: intende .ſ. pͥus in iſtis ad illud qd̓ eſt vehemētis intenſionis .i.ad illud qd̓ vehemēter moleſtat: vnde quia dolor et apoſtema moleſtāt longe magis qͣꝫ aggregatio hūiditatis effuſe inter partes nerui. Iccirco prius oportet intenderead ꝓhibitionem remotionem ip̄orum. deinde poſteaad reſolutionē eius qd̓ remanet in mēbro his que fortiter reſoluunt ſic ut ſunt illa ponit in littera. Deinde cum dicit: Qd̓ ſi fuerint illic in cute vulnera etiaꝫtūc neceſſaria ſunt illa in quibꝰ ſunt exiccatio fortis aggregatio ſtrictura quibus colligant̉ partes ſicut farina ſabarūet acetū et mel et eſt medicamen bonuꝫ.Et ſi vis vt ſit fortioris exiccatiōis ponein eo farinā herbi: et ſi adeſt voluntas vtſit fortius iterū ponat̉ in ip̄o radix lilij.ſi fuerint vulnera taliter vt curetur deeis: tūc curent̉ nerui eo quod ꝓhibetapoſtemationē neruorū et ſit occupatio eis: et caro oſtrearū eſt mirabilis: qn̄qꝫ curatur cerato ex ſale: emplaſtrū cum olibano: et myrra eſt cōis iuuamenti in vtriſqꝫ diſpoſitionibꝰ. et ſi fuerit vtriſqꝫ rebus dolor clamoſus: tuncoportet vt miſceatur cum medicinis pix emplaſtretur cum illo calido. In illa parte Aui. ponit modū curatiōis attritiōis quā-

accidit attritio hoc eſt illic vulnus oꝫ ꝓcedere eisque vehemēter exiccant aggregāt ꝑtes in vnū ſicut ſūtilla medicamina que ponit. hoc ideo: quia ibi ſit vulnus intētio curatiua ſolū ſumit̉ ex attritiōe ſed etiā exvulnere. quia ea humectāt ſūt cōtraria vulneri: p̄cipue vulneri facto in neruo. iccirco opꝫ p̄dicta mollitiua apponere: ſed ea vehemēter exiccant. Intellige aūt veꝝ ſuꝑ ip̄m vulnꝰ. ſr loco vulnerꝭ oꝫ appone̓ ſꝫ ītibꝰ circūſtātibꝰ ozpone̓ ea ſūt mollitia ſedatia dolorisſic̄ ēt ſupra dictū eſt multotiēs qd̓ ſieri dꝫ in vulneribꝰ neruoꝝ: vnde hic eſt differētia curationis a predicta niſiquia hic cōiungit̉ vulnus: vn̄ rōne vulneris poſſumꝰapponere ſupra locū vulneratū ea mollitiua ſunt mitigatiua doloris ſicut poſſumꝰ apponere qn̄ ē attritio ſola ſine vulnere. Et ꝓpterea etiā ſubdit Aui. ſi illa vulnera ſint ita parua modica vt de ip̄is curemus: quiaſunt talia de iis eſt curandū: tūc ſolū curaturp̄dictis in pͥncipio apoſtemationē ꝓhibēt: ſit occupatio eis .i. iſtis fortiter exiccātibꝰ: reſoluētibus .ſ.in pͥncipio: quia tlla cōueniūt in pͥncipio: vt dictū ē prius gratia ſedādi dolorē ꝓhibēdi ap̄a. hec eſt ſua intentio quā in hoc. §. intendit. et caro oſtreaꝝ eſt mirabilis .ſ.qn̄ eſt attritio vulnere in neruo. Un̄ Aui. ca. de oſtraco dixit: Et oſtracū quidē cōfert vulneribus carne ſuaet ꝓprie illis ſunt ſuꝑ neruos cōtritiōis precipue thure myrrha ⁊cͣ. Et qn̄qꝫ curant̉ .ſ. vulnera attritiōeceroto ſale .i. ceroto in quo ponit̉ ſal: qm̄ ſal eſt vehemēter exiccatiuū humiditatis aggregat̉ ī loco. emplaſtrū factū ex myrrha olibano eſt iuuamēti cōis: in vtriſqꝫ diſpoſitionibꝰ .i. habet ad diſpoſitiōes vtraſqꝫ iuuamē cōe: puta ad attritionē neruoꝝ ad vulnus qd̓ ip̄acōiungit̉. eſt em̄ cōueniēs attractioni qm̄ riſolutiuū ē eiᵈqd̓ effuſum eſt in ſub̓a nerui ⁊cͣ. etiā vulneri vtile: qm̄exiccatiuū eſt aggregatiuū partiū diſruptaꝝ. ſi fuerit vtriſqꝫ rebus .i. attritiōe vulnere: dolor clamoſusſcꝫ dolor vehemēs miſceat̉ medicinis .ſ. emplaſtrop̄dicto qd̓ ſit ex farina fabaꝝ aceto melle: pix .ſ. liquidaqm̄ pix virtutē habet aliquo ſedatiuā doloris: quoniam pix ip̄a eſt calida: tn̄ multe caliditatis: hoc ipſa declinat multū ad ſiccitatē: immo quaſi aliquohabet virtutē mollitiuā. vn̄ ip̄a ponit̉ a Serapiōe aliqͦmodo virtutē maturatiuā habere. qꝛ ergo pix liquida hꝫplus de virtute ſedatiua doloris: hoc nocet vulneri: iccirco p̄cipit admiſceri medicinis p̄dictis picē: iſtudetiā p̄cipit Gal̓. ſexto de inge. Dende cumdicit:Et oportet vt caueat̉ in torſione neruo aqua et non approximet̉ neqꝫ calidaneqꝫ frigida: īmo adminiſtrent̉ olea quibus eſt virtꝰ aromaticorū ſtipticoꝝ calefacta ſpecierū quibꝰ ē hec diſpoſitio. In parte iſta ponit modū curatiōis torſionis neruoruꝫ.Quid aūt ſit torſio maniſeſtū eſt ex dictis pͥus. dicit: Etoꝫ vt caueat̉ in torſione neruoꝝ. intellige hic neruꝰaccipit̉ hic ꝓprie: qꝛ vt ex dictis manifeſtū eſt torſio eſtprie diſpoſitio ligamētoꝝ continentiū oſſa nernoꝝſed accipit̉ hic neruus cōiter ẜm alij dicūt: etiā Gal̓.tertio de interioribꝰ. Et nerui extēdunt̉ ad tria .ſ. neruuꝫchordā ligamentū. oīa em̄ iſta pn̄t large appellari nerui. ꝓpter ea qꝛ oīa mēbra iſta ſil̓itudinē q̄ndā habēt ī ſub̓aExpone in torſiōe neruoꝝ .i. ligamētoꝝ. approximet̉ ei aqua neqꝫ calida neqꝫ frigida. aqua ꝗdeꝫ frigida cōuenit: qm̄ aqua frigida ſpaſmatiua ē non ſedatiuadoloris: īmo ꝓuocatiua ip̄ius ſicut dictū eſt pͥus. aqͣ autēcalida cōuenit: qꝛ mollificat relaxat iuncturā. nūc au hec cōuenit in torſiōe: qm̄ vt dictū eſt in torſiōe ē extenſio ligamēti quā ſit aliqua ſeparatio in iūctura: lꝫ