In vniuerſaliIIITractatusIoI
ei: aut ꝓpter corruptionē eius incipientēverſus tenebroſitatem et viriditatem etnigredinem: aut propter membrū malecōplexionis quod vicinatur ei.¶ In parte iſta Aui. ponit cauſas alias difficilis ſanatiōisvſceꝝ que ſumuntur ratiōe eoꝝ que coniūgūtur cum vlcere ꝓhibentia ſanationē eius: aut ratiōe peſſimitatis etmalignitatis vlceris. ⁊ dicit. Aut ꝓpter oſtrachoſitateꝫ .i.duritiem multā que parieti marginisʸ ip̄ius .i. in labijs ipſius vlceris et partibus eius: aut propter dilatatione venarum: intellige de venis varicibus. Nam iſte quādo dilatant̉ ī mēbro vlcerato: reddūt vlcus difficilis ſanatōis.propter ea quia ſubminiſtrāt materiā male qualitatis vlceri: aut propter membrū male cōplexiōis: quod vicinaret ei: quia ex iſto ſubmergitur mala materia in membroin quo eſt vn̄ prohibet̉ cōſolidatio eiꝰ. ¶ Deinde cū dicit:Et vlcera quidē praue curationis ⁊ eiſſimilia ſunt interficientia infantes nō tolerātes vehementiā dolorū ⁊ vlcerum: etdifficultatem curationis eorum et ipſorum prauitatem.¶ In parte iſta poſtqͣꝫ Aui. oſtendit diuerſitates ⁊ differētias que cadunt in vlceribus ratione eorū que ſunt cauſeſanationis eorū ⁊ ratione eorū que cōponūtur cum eis:et ratione malignitatis eoꝝ: ⁊ ratiōe membrorū in quibꝰaccidunt innuit diuerſitatē que cadit in vlceribus ratiōequātitatis eoꝝ. Uult em̄ oſtēdere que inter vlcera ratiōequātitatis vlcerationis eoꝝ ſunt peiora ceteris alijs partibus: ⁊ dicit ꝙ vlcera rotunda inter alia ſunt peiora: qiſta vlcera ſunt difficilis cōſolidattōis. Et cauſa huius eſtpropterea quia conſolidatio vlceris ſit per vnitionē partium vel immediate vt in vulnere ſimplici: vel mediantecarne que regeneratur inter duas partes ſicut in vulnere a quo caro eſt deperdita: qͣꝫto .ſ. partes vulneris plusdiſtant abinuicem ⁊ elongātur tanto inter eas poteſt fierivnitio difficilius. Nūc aut partes vlceris rotundi abinuicem plus elongantur ⁊ diſtant. ⁊ propterea etiā maioriscapacitatis ponit̉ eſſe aliquod corpus in figura rotundaqͣꝫ in alia figura: ſicut declaratū eſt in ſcientia geometrie:propter qd̓ difficilius eſt vniri ꝑtes vlceris qd̓ eſt in figura rotūda: propter maiorem quantitatem diſtātie que eſtinter cauſas qͣꝫ inter partes vlceris alterius figure. hecigitur eſt cauſa quare vlcera rotūda difficilis ſanationisexiſtunt. Subdit aūt Aui. ⁊ ſunt interficiētia infantes omnino nō tolerātes dolorē eoꝝ. Cauſa aūt quare ſunt plusinterficientia infantes: eſt: qꝛ corpora infantiū ſunt reſolubiliora qͣꝫ corpora alioꝝ: vnde calor ⁊ ſpūs in eis ex modica cauſa reſoluūtur. Corpora em̄ talia propter pl̓imameuaporationē que ſit in eis ex ſeipſis reſoluunt̉. ⁊ propterea qꝛ reſo lubiliora ſunt: nō ſic continuū dolorē tolerantiſtorum vlcerū ſicut alia corpora. ⁊ non tāto tempore tolerare poſſunt vt in eis tardetur cōſolidatio ſicut ſuſtinerepoſſunt corpora quibus ex daſſione que in eis accidit cōtinua non ſic accidit virtutē diſſolui ⁊ deijci. Et hec ē cauſa quare hec vlcera ſunt plus interficiētia infantes: ⁊ hocgenerale: eſt enim ꝙ qͣꝫtumcūqꝫ vlcus magnū fuerit ration quātitatis diſtantie plus interficit infantes qͣꝫ alios:propterea quia citius accidit talia corpora reſolui qͣꝫ aliaet hec eſt intentio Auicenne.¶ Canon curationis vlcerum.Capl̓m. ij.Eias ꝙ oīa vlcera indigent exiccatiōe quadā p̄ter facta ex attriti-
one lacertoꝝ ⁊ ip̄oꝝ cōtuſione. Iſta em̄indigēt in pͥmis vt mollificent̉ et humectentur. Et cum hoc: quia indigent vlcera in domīatiore diſpoſitionū exiccatione quādoqꝫ diſpoſitionibꝰ alijs mūdificationis et abſterſionis et aliorum cōſequētibus vlcera p̄ter ip̄a vlcera.¶ In p̄cedēti capl̓o Aui. oſtēdit diuerſitates ⁊ differentiasque cadūt in vlceribus ratione eoꝝ que poſſunt cōiungicum vlcere a quibus ſumitur alia intētio curatiua qͣꝫ ſit illa que ſumitur ab ip̄o vlcere vnde ſolutio cōtinui ſolumeſt. In iſta parte Aui. vult oſtēdere modū curationis vlcerum ẜm omnes illas diuerſitates ⁊ differētias. Et diuiditur iſta pars in duas. Primo oſtēdit modū curationisiſtorum vlcerū. ſecūdo docet modū curationis quorūdāaccidentiū ſequentiū ad vlcera: vtputa modū curationisdiſruptionis que accidit in vlceribus cum vidētur conſolidata. ⁊ docet etiā modū curationis veſtigioꝝ que in mēbro remanent poſt conſolidationē vlcerum. ſecunda ibi:Curatio poſt eorū diſruptionē. Prima in duas. Primoponit canones generales curationis ẜm predictas diuerſitates vlcerū. Secūdo docet modū curationis eorum inſpeciali ẜm iſtas diuerſitates. ſecūda ibi: Neceſſariuꝫ eſtvt in eis adminiſtrētur medicine. Prima in duas. primoponit canones generales modi curationis predictorumvlcerū. ſecūdo dat quendā canonē generalē per quē docet cognoſcere in quolibet vlcere cōuenientiā medicaminis qd̓ approximat̉ vlceri ⁊ incōuenientiā ipſiꝰ. ſecundaibi: Et oportet vt audias ſermonē cōmunē ⁊ eſt ꝙ de ill̓.Prima in duas. primo ponit canōes generales modi curationis p̄dictorū vlcerū qͣꝫtum ad ea que cōueniunt curationi corporis. ſecūdo ponit quoſdā canōes generalesin predictis qͣꝫtum ad ea que debent caueri ⁊ ꝓhiberi incuratione eorū ſecūda ibi: Et de illis que recta ſunt ī curatione vlcerū. Prima in duas. pͥmo ponit canones curationis vlceꝝ ẜm ꝙ indicatio curatiua ſumit̉ ab eſſe vlceris ⁊ ab eſſe eoꝝ que cōponunt̉ cū vlcere que faciūt vlcera difficilis ſanatiōis. ſcd̓o in gnͣali aliꝗd innuit de modocuratiōis eoꝝ ẜm ꝙ indicatio curatiua ſumit̉ a diuerſitate mēbroꝝ in ꝗbus ſunt vlcera. 2ª ibi: Et cū ibi nō eſt niſivlcus tūc oꝫ vt alleuiet̉. Prima in duas: pͥmo ponit illoscanones modi curatiōis vlcera p̄dictoꝝ. 2º ponit quoſdācanones gn̄ales ꝑ quos doc et rectificare modū ⁊ vſū aproximatōis medicaminū que adminiſtrātur ī vlceribꝰ.a ibi: Et medicamē quidē vnū ẜm quedā corꝑa ⁊c̄. Prima in duas. pͥmo ponit quēdā canonē gn̓alē in quo oſtenditur q̄ indicatio curatiua ſumit̉ ab vlceribꝰ ⁊ rōne vlceris vt ē vlcus: ⁊ rōne eoꝝ q̄ cōponūtur cum vlcere q̄ alid̓indicāt ab eſſe vlceris. 2º ponit canones gn̓ales curationis vlceꝝ vt diuerſificant̉ rōne diuerſoꝝ que cōſiderāturin vlceribus que cū ip̄is poſſunt cōponi ꝓhibētia ſanationē eoꝝ. 2ª ibi: Et qͣꝫto vlcus plus eſt maius. Dicit ergo īpͥma parte. Scias ꝙ oīa vlcera. ¶ Iuxta qd̓ intelligēdūꝙ in iſtis verbis vult Aui. inſinuare qual̓r indicatio curatiua gn̓alis ſumatur ab vlcere ratōne eſſentie vlceris ẜmꝙ ex illa indicatiōe curatiua cognoſcimus virtutē medicaminū que adminiſtrari debēt in vlceribus. 2º qꝛ cū vlcere accidit quedā cōponi q̄ ꝓhibēt ſanationē eiꝰ ⁊ vult īgnͣe inſinuare qualis modus indicatiōis curādi ſumit̉ abeis. pͥmū ꝗdē inſinuat cū dicit: Scias ꝙ oīa vulnera. ſcd̓ꝫAui. inſinuat cū dicit: Preter facta. ¶ Circa pͥmū ē intelligendū qd̓ Aui. inſinuat ꝙ medicami naͣ que ꝯueniūt vlceri vn̄ vlcus ē debēt eſſe exiccatiua. Et rō iſtius eſt ꝗa inom̄i vlcere vt declarat̉ in 3º de inge. ſa. propter debilitatem partis aggregat̉ hūiditas ſuꝑflua remolliēs ſub̓am