.IIII.De cura vulnerūFen
tionē .ſ. habēdo reſpectū ad corpus vt cōpl̓ionē ipſiꝰ naͣlēa ꝑte ſue ſil̓itudinis cōſeruet: ⁊ habēdo reſpectū ad morbū vt ip̄m ex ꝑte ſue cōtrarietatis deſtruat. hec aūt verbaextrahunt̉ exdictis Gal̓. in 3ª ⁊ 4ª ptiᵐ de inge. ſa. ⁊ in aliis etiā ꝑticulis multotiēs hoc ide dicit. In corꝑe .n. egroattēdit̉ pura cōſeruatio vt in corꝑe ſano: ſed eſt in eo ītētio curatiōis ⁊ cōſeruatiōis. curationis reſpectu morbi ꝙdebet deſtrui. cōſeruatōis reſpectu cōpl̓onis naͣlis corꝑivel mēbri. Si em̄ in curatiōe morbi copl̓o naͣlis nō cōſeruaret̉ morbꝰ nō poſſet deſtrui cū cōpl̓o naͣlis ſit ꝓpriuminſtr̄m mediāte qͦ naͣ ſuas oꝑatiōes efficit: cōtraria ſibi expellit. Apparet ergo ꝙ debet admīſtrari talis medicinain vulnere q̄ a ꝑte ſue ſil̓itudīs cōſeruet ſub̓am ſiue compl̓oneꝫ mēbri naͣlē. ſil̓r ⁊ a ꝑte ſue cōtrarietatis curet vulnus. Cū gͦ oē vulnꝰ ſit humidū: qꝛ ſub̓a ꝑtis vulnerate ꝓꝑte: debilitatē exſolutiōe cōtinui acꝗſitā male digerensnutrimētū ſibi veniēs: ⁊ etiā defluxū hūiditatū ex viciniꝑtibꝰ ſuſcipiēs hūectatur ⁊ remollit̉. Debet gͦ in eo adminiſtrari medicina incarnatiua q̄ in oībꝰ qͣlitatibus ⁊ alijsſil̓is ſit ex toto cōpl̓oni mēbri naͣli niſi eſſet ꝓpter aliud accidēs ſuꝑueniēs vulneri. In ſiccitate aūt ſit paꝝ augmētatū vltra ſiccitatē naͣlē ⁊ cōpl̓onē mēbri: ⁊ hoc vt in ipſamedicina ſit ſiccitas qua cōſeruet̉ naͣlis ficcitas mēbri: etſit etiā ſiccitas vltra illā q̄ ſit potēs exiccare vulnꝰ vt ſil̓ibus cōſeruemꝰ ⁊ cōtrarijs curemꝰ. Nō gͦ dixit Gal̓. ꝙ cōplexio ſana cōſeruabit̉ ꝑſil̓ia: ſed dixit ꝙ cōſeruabitur ꝑexiccātia: eo ꝙ oꝫ ſic cū medicina incarnatiua cōſeruarecōplexionē naturaleꝫ membri: vt etiā deſtruat morbum:hec aūt fit ꝑ ſicciora qͣꝫ ſit ſiccitas mēbri naͣlis. Ex dictꝭ gͦmanifeſtū eſt ꝙ oē vulnus indiget medicinis exiccātibꝰ.et etiā ꝙ qͣꝫto mēbrū vulneratū fuerit ſiccius tāto indigetſiccioribꝰ medicinis. qͣꝫto aūt fuerit humidiꝰ tāto indigetminus ſiccis: vt .ſ. ſit mēſura qͣlitatis medicine equaliꝫ cōplexioni mēbri ⁊ paulo aucta in ſiccītate ꝓpter id qd̓ dictū eſt. ¶ Tūc rn̄dū ad id qd̓ arguit̉: qꝛ diciꝫ tu videtur ꝙfalſum dicat Gal̓. cū dicit ꝙ cōpl̓io ſana cōſeruatur ꝑ mediocriter exiccātia: qꝛ oīs cōſeruatio ſit a ſil̓i ⁊cͣ. Dd̓m ꝙmedicina cōſeruās eſt duplex: quedā eſt cōſeruās pure:et iſta bn̄ debet eſſe oīno ſil̓is ita c̓ ſit in eodē gradu ī cōplexione cū cōpl̓one corꝑis. Et iſta mediciua cōſeruansdebet̉ corꝑiſano. Alia ē medicina cōſeruās q̄ eſt cū hͦ velp̄ſeruās vel curās: Et talis medicina cōſeruās debet etiam eſſe ſil̓is cōpl̓oni mēbri: ſed nō in eodē gradu: immodebet eſſe tm̄ augmētata vel diminuta vt deſtruat lapſuꝫvel reſiſtat ne cadat in lapſuꝫ. Cū gͦ in vuluere ſit lapſusad humiditatē: ⁊ ſit etiā ſub̓a mēbri parata plus labi ī eodem. Debet gͦ talis medicina adminiſtrari vt in ea ſit ſiccitas cōſeruās ſiccitatē naͣlē mēbri: ⁊ vltra hoc etiā vt exiccet hūiditatē vulneris: hoc aūt facit medicina excedēsſiccitatē naturalē mēbri: vt dictū eſt. ¶ Ad aliud argumētū tu dicis ꝙ tūc potiꝰ deberet dici ꝙ cōpl̓o egra curabit̉et nō cōpl̓o ſana cōſeruabitur. Dd̓m eſt vt dictū eſt q̓ invulnere ⁊ eſt cōſeruatio ⁊ curatio. nā eſt ibi cōſeruatio exꝑte cōpl̓onis naͣlis mēbri: qꝛ in om̄i corꝑe egro qͣꝫtūcūqꝫſit eger donec viuit eſt ibi cōpl̓o naͣlis quā oꝫ conſeruari.Eſt aūt ibi curatio ex ꝑte lapſus. Reſpiciēdo gͦ ad cōpl̓onem naͣlē mēbri dixit Gal̓. G cōpl̓o ſana cōſeruabitur: ⁊reſpiciēdo cū hoc lapſum ꝗ eſt ibi dixit q debet ꝯſeruariꝑ mediocriter exiccatia: nō aūt ꝑ ſil̓ia: vt dictū eſt. ¶ Sꝫqꝛ dictū eſt ꝙ medicine incarnatiue debēt eſſe exiccāteset excedere ſiccitatē naͣlē mēbri. Poſſet eſſe dubitatio vl̓terius in quo gradu debēt eſſe deſiccatiue: ⁊ qͣꝫtū debęāexcedere ſiccitatē naͣlē mēbri. ſed hoc potius ſpectat adſequēs capl̓m in quo determinat de cōpl̓one iſtaꝝ medicinaꝝ: ideo hoc vſqꝫ illic reſeruetur. ¶ Deinde cū dicit:¶ Et ſi fuerit ita magna vt ne cōcurrantextremitates eius: qm̄ ſūt rotūde lōgate
aut diuerſe figure: aut iā deſtructa eſt exea caro pauca nōͣ pl̓ima: tūc eiꝰ cura eſt ſutura: ⁊ ꝓhibitio aggregatiōis hūiditatisin ea cū adminiſtratiōe exiccātiū repercuſſiuoꝝ et adminiſtratione ſubtiliantium que dicemus.¶ In ꝑte iſta Aui. poſtqͣꝫ poſuit curā vulneris qd̓ eſt ſectioplana recta: ponit hic Aui. curā vulneris qd̓ eſt rotundūvel laterale. Et eſt intelligēdū ꝙ cura iſtiꝰ nō diuerſificatur a cura p̄dicti in aliqua p̄dictaꝝ qͣttuor intentionū: ꝗaoēs ille intētiōes reꝗrūtur etiā hic. ſed diuerſificat̉ in hocqꝛ ibi ſufficit ligatura ad cōiūctionē labioꝝ ⁊ cōſeruationē ipſoꝝ cōiūctoꝝ: qꝛ labia ſunt paꝝ ſemota: hic aūt indigemus ſutura: qꝛ labia ſūt magis diſtātia. Iteꝝ etiā ī iſtovulnere indigemꝰ magis ꝓhibere fluxū hūoꝝ ⁊ apa cuꝫmedicinis ⁊ minutiōe ⁊ dieta qͣꝫ in p̄dicto: qꝛ id eſt maiuꝫvulnus qͣꝫ p̄dictū: vn̄ citius pn̄t ſuꝑuenire ei iſta accn̄tia.Dicit ergo Aui. ⁊ ſi fuerit magna .ſ. ſectio: ita ne cōcurrātextremitates eiꝰ .i. ita vt nō appropinquēt ſibi inuicē partes vulneris: qm̄ ſunt rotūde alogate aut diuerſe figure.Ex hoc qd̓ hic dicit Aui. apꝑet hic qd̓ dixi pͥus .ſ. ꝙ Aui.intelligit hoc vulnus eſſe rotūde figure vel lateralis ẜmmaiorē et minorē diſtātiā labioꝝ adinuicē. aut ſupple eſttale vulnus ꝙ ex eo iā deſtructa ē caro pauca nō pl̓imaDicit aūt ſignāter Aui. caro pauca nō pl̓ima. qꝛ ſi ex vulnere eleuet̉ caro alicuiꝰ qͣntitatis tūc nō ampliꝰ curaturvt vulnus ſimplex .ſ. ſuēdo vel cōiungēdo labia: īmo cūratur vt vulnꝰ qd̓ eſt cū diminutiōe carnis. Sed ſi ex vunere nō eleuet̉ caro de qua ſit curādū tūc nō ꝓpter hͦ impedit curā ip̄ius ſimplicis q̄ eſt ꝑ ligaturā ⁊ ſtricturā: tūcura eiꝰ eſt ſutura: qꝛ nō ſufficeret ad cōiungēdū labia ettenēdū ipſa cōiuncta ſolū ligatura ꝓpter diſtātiā labioꝝſed oꝫ vlteriꝰ ſuere. ⁊ nō ſolū oꝫ aliqn̄ ſuere labia ⁊ cōiungere ea cū filo: ſed etiā qn̄qꝫ oꝫ dimittere in ſutura acusinuolutas cū filo: ⁊ hoc eſſet qn̄ ꝑtes vulneris eſſent valde remote. ¶ Intellige aūt hic ꝙ ſutura q̄ fit in vulnerdebet eſſe ſuꝑficialis ⁊ ꝓfunda ẜm ꝓfunditatē vulnerisqꝛ ſi vulnꝰ ſit ꝓfundū debet eſſe plus ꝓfunda: ſi aūt ſuꝑficiale debet eſſe magis ſuꝑficialis. Iteꝝ etiā debet eſſe nōmultū fortis nec multū debilis: qꝛ ſi multū fortis fuerit etſtricta dolorē generabit ⁊ calidū ap̄a. ſi aūt ſit debilis nōbene ꝑtes vulneris ꝯiungūtur. debet gͦ inter hec fieri mediocriter. Sil̓r oꝫ vt ſutura fiat ex filo de ſerico nō tortoqꝛ filū tortū ⁊ chordoſum adiuuat ad diſrūpēdū ⁊ ſcindēdū. ſil̓r etiā filū nō debet eſſe nimis molle: qꝛ abſcinderet̉ante ꝑfectā iūctionē. dꝫ gͦ eſſe filū lene cū quadā duritie: haūt ē filū de ſerico nō tortū. ſil̓r etiā mēſura ſpacij q̄ fit int̓duo pūcta debēt eſſe equalia: qꝛ nō multū ampla: qꝛ amplitudo pūctoꝝ nō bn̄ tenet. nec etiā dꝫ eſſe multū ſpiſſa:qꝛ ſpiſſitudo pūctoꝝ adiuuat ad diſrūpendū. ⁊ ꝓhibitioaggregatiōis hūiditatis in ea cū admiſtratiōe exiccātiūreꝑcuſſiuaꝝ ſicut redoleoninūctū in circuitu ⁊ empl̓a facta ex arnagloſſa ⁊ ro. ⁊ hmōi. cū iſtis em̄ ꝓhibet̉ fluxushūoꝝ ad locū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s etiā ꝓhibet̉ ap̄a qd̓ eſt cā impediēscuratōnē vulnerꝭ. Et admiſtratōe ſubtiliātiū q̄ dicemꝰ .ſ.diete tenuis ⁊ flomīe vſqꝫ ad tp̄s aliqd̓ .ſ. donec ſumꝰ ſecūri de ap̄ate cal̓o ꝙ nō accidat. ¶ Et intellige ꝙ Aui. ī curatiōe iſtiꝰ vulneris repetit ſolū duas intētiōes de p̄dictꝭal̓s aūt duas nō repetit: ⁊ cā fuit: qꝛ cura iſtius nō differtaliqͦ mō a cura p̄dicta in duabꝰ vltimiꝫ intētiōibꝰ .ſ. in ꝓhibere ne aliꝗd cadat inter labia vulneris ⁊ ſeruare cōpl̓onē mēbri: ſed dr̄ta cura p̄dicti qͦda mō in duabꝰ pͥmis intētiōibꝰ .ſ. in ꝯiūgere labia ⁊ cōſeruare ea ꝯiūcta: qꝛ hic indigemꝰ ſutura: ibi aūt nō. Iteꝝ etiā magis īdigemꝰ hͨ ꝓhibere fluxū hūoꝝ qͣꝫ ī p̄dco. ⁊ iō qꝛ cura iſtiꝰ dr̄ta cura p̄dicta ī duabꝰ pͥmis ītētiōibꝰ: iō hic poſuit illas ītētiōes oftfē-