Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
44r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus .II.44De cura ſcroffularū

De cura.Adix ſuꝑ quā ē fiducia in curatione habētiū ſcroffulas eſt euacuatio ſubtiliatio regimīs: euacuatiōe laudabili eſt vomitꝰ: eſt neceſſariū ſolutiōe educere flegma groſſuꝫ:prie pillulis nomīatis alguaſili: iteꝝſumant turbith zinzi. zuccari ꝑtes eqͣles bibant̉ vſqꝫ ad. 3. ij. hoc quideꝫ eſt hoc ſoluit flegma groſſuꝫ calefaciēs neqꝫ inteſtinorum faciens raſurāet flobotomia iteꝝ eſt iuuatiua: oꝫ proculdubio vt fiat ex cephalica. Suꝑius Aui. determiauit de ſcroffulis theorice: hic determinat de eis practice .ſ. qͣꝫtū ad curam. diuidit̉ parsiſtam ꝑtes duas. Primo ponit curam ſcroffulaꝝ qͣꝫtū advl̓ia.. quātū ad localia. ibi (Et oīo regimē ſcroffula. Prima pars diuidit̉ ī ꝑtes qͣttuor. In pͥma ꝑte ponitAui. regimē vniuerſale ſcroffulaꝝ qͣꝫtū ad euatiōē totiuscorporis. ſcd̓o ponit regimē ip̄arū quātū ad cibos potꝰ alias res naͣles. tertio oſtēdit ventoſatio eſt q̄dāeūatio ex loco eſt cōueniēs patientibꝰ ſcroffulas. qͣrtoaddit quiddā qd̓ ꝑtinet potius theorice qͣꝫ practice. ſcd̓aibi (Regiminis v̓o ſubtiliatio) tertia ibi (Et ventoſatio ēīcōueniēs.) qͣrta ibi (Et multotiens ꝗdeꝫ redeūt. Dicitpͥmo. radix ſupple pͥma. qꝛ pͥma radix curatiōiꝫ ſcroffula aliaꝝ etiaꝫ egritudinuꝫ vtpl̓m eſt regimen eūoniscibi potus eo illa ſunt ſic̄ vl̓ia reſpectū ad alia. vl̓ iaaūt debēt p̄cedere oīa ꝑticularia. hoc eſt qd̓ dic̄ Gal. 13.de ige. Ul̓eꝫ aūt doctrinā obliuiſcaris vt oīa valeaspticularia oꝑari. Radix prima ſuꝑ quā ē fiducia ī curatione habētiū ſcroffulas eſt euacuatio ſubtiliatio regiminis. de curatione laudabili eſt vomitus.9Atde iſto dicto Auic. qꝛ ſcrofA OlbIAl fule vtpl̓m ſiunt in ꝑtibuscolli ſic̄ apparet ad ſenſuꝫ. videt̉ ſicut apꝑet ad ſenſum euacuatio vomitū ſit illaudabilis cōpetat. qꝛAuic. dic̄ in iſto capl̓o ſtatiꝫ poſt. hn̄s ſcroffulas abhorreat qd̓ replet caput maͣ. nūc aut vomitus replet caputmaͣ. Dicit eniꝫ Auic. alibi .ſ. in canone. fen. capº. I vomitus inqͣꝫtum mūdificat ſtōm cōfert. inqͣꝫtum veroreducit maͣm ad caput obeſt egritudinibus capitis. ergotūc cum vomitus reducat maͣm ad caput repleat ip̄mnon eſt eūo laudabilis habētibus ſcroffulas. Iteꝝ etiamſi cerebrum caput ſit repletū materijs vomitꝰ mouet illas maͣs que ſūt in cerebro reducit ad ꝑtes colli gutturis. eſt maioris additionis in ſcroffulis. ē eūo laudabilis. Preterea. Gal. 13º. de inge. dicit. ſol̓o vētriꝫeſt inutilis īteſtinis tumefieri īcipiētibus: ꝓuocatio vrine vel mēſtruoꝝ non competit matrici vel vulue ſi fuerit tumefacta. ſꝫ ſicut vomitus in paſſione ani vel vuluemaͣm ab eis remouet ſimiliter ſol̓o ventris maͣm ab oībꝰmembris capitis repellit. Et reddit rōnem hoꝝ in quo verbo prius poſito. Dicit enim qꝛ demonſtrat maͣab eis ad remota loca remoueri debere non vt materia aliunde trahatur ad ea. hec verba Gal. videturvomitus dꝫ adminiſtrari in paſſionibus inferioribus:aūt in ſuꝑioribus: Sol̓o aūt vētris dꝫ adminiſtrari ī paſſiōībus ſuperioribus. videtur per hec oīa euacuatō vomitū ſit illaudabilis patientibus ſcroffulas. Dd̓mē vomitus ē euacuatio laudabilis patientibus ſcroffulas: dꝫ tn̄ fieri vomitus qn̄ corpus caput non ſunt multum repleta humoribus materijs. qꝛ ſi eſſet corpus re-

pletū tūc ꝑꝑ vomitū repleret̉ plus caput. qꝛ vomitūvapores petant caput ipſum repleant ſi corpus eſſet nimis plectoricū repleretur caput partes ꝓpinque capiti nimis vaporibus. Iteꝝ ēt ſi caput eſt nimis repletū tūc per vomitum fiat cōmotio humoꝝ qui ſunt in capitecōmouerētur illi humores ſuꝑ hūiditates in capite ducerent̉ ad ꝑtes colli gutturis. ꝯn̄s augerent̉ ſcroffule. dꝫ ergo fieri vomitus capite corpore exn̄te non multum plectorico. Dꝫ etiā fieri vomitus facilitatenimia violentia. qꝛ qn̄ ſit cum violentia fit nimis magnacōmotio circa ꝑtes capitis que eſt attrahendi humorē materias ad illa loca. per ꝯn̄s tunc eſt cauſa augendiſcroffulas his duobus ſuppoſitis .ſ. vomitus fiat facilitate etiā capite corpore exn̄te multū plectorico.Dico vomitus eſt euacuatio laudabilis patientibusſcroffulas. Et huius eſt. Dicit eniꝫ Auic. in primo. fen. caº. 11º. de vomitu vomitus ẜm modum purgatōnis prime eſt purgatio ſolius ſtōi. ẜm aūt modum purgationis ſcd̓e eſt purgatio capītis totiꝰ corporis. Diciturautem vomitus eſſe prima purgatio ipſius ſtōi. qꝛ prīoeradicat humores exiſtētes inſto maxime eradicat humores groſſos viſcoſos exiſtentes in ſtomaco generatos ex indigeſtione. talibus enim humoribus maxīe adhibetur vomitus. Dicit̉ aūt eſſe ſcd̓a purgatio capitistotius corporis: qꝛ ſecundario preſeruat caput ne ledat̉a vaporibus malis qui veniunt a ſtomaco: preſeruat ētcaput corpus a malis humoribꝰ qui generantur in ſtomaco. ſcroffule generentur ex humoribus groſſisviſcoſis ex malitia digōnis que fit in ſtomaco vomitus eradicet tales humores digeſtos in ſtomaco. ꝯn̄spreſeruat caput corpus a talibus humoribus ex quibꝰſiunt ſcroffule. Eſt ergo vomitus euacuatio laudabilispatientibus ſcroffulas. Tunc eſt reſpondendū adnes que ꝓbant cōtrarium. Ad primā rōnem cuꝫ tu dicis vomitus replet caput maͣ. Dd̓m capite corporenon multum plectorico exiſtente vomitus maxime ſi ſitfacilis non replet caput maͣ de qua ſit curanduꝫ: īmo preſeruat ipſam a vaporibus humoribus indigeſtis generatis in ſtomaco qui ſunt cauſa ſcroffulaꝝ. vnde dato vomitus reducat aliquos vapores ad caput nihilomnus maius eſt illud iuuamentū qͣꝫ ſit nocumentum qd̓ affert. Ad ſcd̓m argumentum pꝫ reſponſio dꝫ fieri capite exiſtente multum repleto. Ad tertiuꝫ argumētum eſt dd̓m ſine dubio vomitus plus cōfert egritudinibus inferioribus qͣꝫ egritudinibus ſuꝑioribꝰ qꝛ diuertit euacuat. nihilominus tn̄ bene confert ſuperioribus hoc quādo corpus caput ſunt multū repleta.dꝫ fieri poſt ſol̓onē ventris. ſicut etiā aliquando facimuseuacuationem ex loco quando corpus eſt plectoricūGalienus aūt ibi intelligit quādo corpus eſt plectoricuꝫ in principio egritudinis. qꝛ tunc dꝫ fieri diuerſioꝓpinquā ſed per longinquā. Et eſt neceſſarium ſol̓oneeducere flegma groſſum. qꝛ enim de tali flegmate fiuntſcroffule: vt dcm̄ eſt ſupra. ꝓprie pillulis alguailiſint ille pillule ego ignoro qꝛ nondum eas inueni. necAuicē. in ꝗnto. de eis facit mentionem de iſto nomine. ve eſt tamē in quibuſdā ſino inmis ego īueni expoſitūalguaſilli .i. morphea alba. Unde tunc exponemuspillulis alguaſilli .i. cum pillulis morphee albe quepetunt ad purgandum humo. morphee albe. nam pillule que cōpetūt morphee albe debēt purgare flegma groſſum: ſicut apparet per Auic. in fen. de decoratione caº.de morphea. Et ideo qꝛ pillule morphee albe purgantflegma groſſum: ideo competunt etiā in purgatione habentium ſcroffulas in īdigemus euacuare flegma groſſum. Si ergo exponatur alguaſilli .i. morphee albe nihilīconueniens ſequitur: īmo poteſt verum eſſe. ſed vtrumita ſit ignoro. qꝛ non inueni adhuc expoſituꝫ niſi in ꝗbuſdam ſinonimis magiſtralibus. Et flobotomia iterum