Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
38v
Einzelbild herunterladen
 

De aldemenul.III.Fen

dicamē marchaſita: cuiꝰ d̓ſcriptio. Re.lapidis marchaſite. 3. xij. āmoniaci tantundē. farine fabaꝝ. 3. vi. miſceat̉ reſina humida lineat̉ ſuꝑ cutē ponat̉ ſuper ſaniē donec cadat ſe. oꝫ vt admīſtret̉ ſtatiꝫ: qm̄ exiccat velociter. Et medicamen factū ex ſalis āmoniaci quātitate ꝑtis vniꝰ ex bezahard quātitate qͣrteꝑtis vnius: et ex lithargirij qͣꝫtitate ꝑtisvniꝰ tertie: ex olei antiqui quantitateꝑtis vniꝰ et duaꝝ tertiaꝝ ꝑtis: ſumat̉ exeo linimētū. Et qn̄ ꝯferūt medicīe ſic̄p̄diximꝰ nec̄iū ē ꝑforare: aut cauter izare. Et ſcias tunc emplaſtratio radice narciſci .i. radice lilij ⁊c̄. aut pice ſicca .i. pice greca: pice humida .i. pice nauali. Et de medicinis reſoluētibꝰ eſt omne cal̓m ⁊cͣHec lr̄a pōt dupliciter exponi. Uno modo ſic. Et de medicinis reſoluentibꝰ .i. de medicinis aperiētibꝰ exituram quā aꝑtionem ſanies reſoluit̉ extrahit̉. Eſt om̄e calidum ⁊cͣ. Alio modo pōt exponi. Et de medicinis reſoluētibꝰ ſaniē. ita intelligat̉ ſanies reſoluat̉ ſine apertione poros medicinis ſicut reſoluit̉ humor calidꝰ poros in apoſtemate ⁊cͣ. eſt poſſibile aliqn̄ ego ip̄ealiqn̄ vidi: ſed qꝛ hoc rariſſime contingit. etiā medicīeqͣs poſtea ponit vident̉ adaptari magis pͥme expoſitiōi credo prinia expoſitio ſit melior. eodē exponitur ſequens littera cum dicit. ille medicine reſoluentes ſaniem ⁊c̄. id eſt ex bezahard id eſt ex galbano. Regimen exituraꝝ intrinſecarum. Capl̓m. xxxijIdubelet ꝗdē intrinſece oportet vt regant̉ eūone ꝓpriea qn̄ colera eſt egrediēs in egeſtione et vrina ſignificat ſanguis totꝰ eſt malꝰ. Qn̄ vero verificat̉ exiſtimatio medici ſanguis eſt bonꝰ p̄terillum quē expellit ad exiturā. poſt euacuationē. tūc opꝫ vt maturet̉ medicī?equalibꝰ ſicut eſt vinū tenue ſubtile cumbibit̉ paulatī. Et illud cui īnitēdū eſt inmaturatōe exꝗſitiſſima eoꝝ ſūt medicīeſubtiliatiue ex iccatiue ſicut myrrha et cinamonū relique ſpēs cōſequant̉potu vini ſubtilis qd̓ eſt ad albedine decliue. et de compoſitis ſunt tyriaca et mitridatum et homoruſia. Suꝑius Auicēna poſuit diffuſe regimē exituraꝝ ītrinſecaꝝ. in illo capl̓o Auic. ponit quoddā regimē vniuerſale exituraꝝ intrinſecaꝝ inquātū ſpectat ad hūc libruꝫ.Ponit aūt Auic. illud regimen valde in breui et in vniuerſali: eo ad iſtū librū ſpectat de hoc determinarediffuſe: ſed de cura exituraꝝ ītrinſecaꝝ in ſpāli diffuſedeterminauit in. libro. ideo cura ip̄oꝝ ſufficiēti adillū libro recurras. pꝫ qd̓ dicit Auicē. niſi qd̓ dicit. Etillud cui innitendū eſt in maturatiōe exꝗſitiſſima expo

uas .i. in apoſtematibus vel exituris in ꝗbus indigemusexꝗſitis ſicut maturare ꝓpter ea .ſ. qꝛ fuerit de materia qͥͦdifficilis curatiōis exiſtit qͣlis ē materia viſcoſa groſſaſunt medicīe ſubtiilatiue ⁊cͣ. in iſtis .n. ꝓpter difficultatēmaturationis eoꝝ ſufficit vini adminiſtratio. De aldemenul. Capitulum.xxxiij.Idemenul iteꝝ ſunt genereexituraꝝ. Et pl̓m eorum ſit exmalitia digōnis ex motibusſuꝑ repletione et currūt curſu illorum: Et deteriores aldemenul ſūtqui ſunt profundiores.In iſto capl̓o Auicē. determiat de quodā ap̄ate qd̓ dicit̉ademenul vel ademul qd̓ exponitur eſſe furunculꝰ. Determinat̉ hic de furunculis inter exituras: qꝛ furunculi vtpl̓m vel fiunt incipiendo exiture vel conuertunturad exiturā vel raro cōuertunt̉ ad reſol̓onē vt ip̄emet dicit Auicen̄. Diuidit̉ aūt hec pars in ꝑtes duas. Deter minat pͥmo de ip̄o theorice .i. quantū ad cauſas oſtēdēdoquid eſt. determinat de ip̄o practice. ibi (Et qn̄ apparet ademenul tūc eoꝝ ⁊cͣ. Dicit pͥmo ademenul iterumſunt de genere exituraꝝ: qꝛ vel fiūt incipiēdo exiture vl̓cōuertit̉ eſſe eoꝝ ad exiturā ẜm pl̓m. ꝓpter hoc ſupradeterminat de ip̄is in capl̓o exiturarum. ſunt ſigna eiꝰ hꝫ eminentiā pineale: facit plura orificia ex quibusegredit̉ quoddā trumbū ſanier groſſū. qn̄qꝫ eſt rubeū. tūc eſt magis ſaluū. qn̄qꝫ eſt liuidū. et tūc eſt malū: qꝛquaſi attinet nature antracis. Et plurimū eorum ⁊cͣ.xxxiiij. De cura aldemenul. Capitulum.Uando apꝑet aldemenul. tūceorū cura circiter tres dies: eſtcura aꝑatū calidoꝝ. deinde pꝰilld̓ oꝫ vt ſit occupatio in reſoluendo maturādo. fortaſſe .n. reſoluent̓ illd̓ ē ſecūdū minꝰ. et fortaſſe maturāt̉ oꝫ vt negligētia in curatiōe aldemenul: multotiēs .n. ꝯuertit̉ ad exiturā magnā: cura eiꝰ eſt eūo ẜm quātitatē neceſſitatis flebotomie et ſolutionis ventris. In illo capl̓o Aui. determinat de cura furūculoꝝ. Et diuidit̉ ꝑs iſta in ꝑtes dua. pͥmo ponit curā eiꝰ in generaliquātū ad localia quātū ad pͥncipia ip̄iꝰ quātū ad aliatꝑa. ponit curā eiꝰ ī ſpēali quātū ad maturatiōeꝫ ponēdo ſpāles medicīas maturatiuas. ibi (Et cuꝫ fuerit inademenul pulſatio baſis radicis) Dicit pͥmo qn̄ apparet ademenul: tūc eorū cura eſt circiter tres dies. hoc eſtquātū ad pͥncipiū eſt cura apatū calidoꝝ .ſ. reꝑcutiēdo eteuacuādo corpus. Intellige tamē in malis furūculisquoꝝ color eſt niger liuidus eſt tutū reꝑcutere propter peſſimitatē materie: ſicut etiaꝫ dcm̄ fuit de pruna incapl̓o de prūa de igne ꝑſico. Deinde poſt illd̓ .i. poſt pͥncipiū ⁊cͣ. Et cura eiꝰ eſt euacuatio .ſ. ſanguīs aduſti. hoc flōmiā: colere: hoc ſit ſol̓onē vētris. Et ītelligeilla cura debet premitti ante omnē curam qͣꝫqͣꝫ Auic. ponat eam poſt curam localem. Deinde cum dicit. Et fuerit ī aldemenul pulſatio baſis radicis: tūc eſt neceſſaria maturatio.ergo adiuuet̉ ad illam. et illū ꝗdem quipaſſus ē ml̓titudinē aggreſſiōis aldeme