Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
36r
Einzelbild herunterladen
 

TractatusExiturarū

declaratur per tactum: qn̄ tangit digito proprie: tu obſerua digitis alijsſaltē alterius manus: an expellat̉ aliꝗdex ciſti: locus qd̓ ſaniei apparet ex declinatione coloris ad albedine: dum noneſt matura ē decliuis ad rubedinē: qn̄qꝫ eſt locus ſaniei decliuis ad rubedineꝫ citrinitatē ſanies eſt bona.¶Hic aūt Aui. ponit aliud qd̓ dꝫ obſeruari in ꝑforationeDicit. Et tu ſis ſollicitꝰ vt cadat porta foramīs inferiꝰ:eſt vt facias ꝑforationē in īferiori loco magis dep̄ſſo qꝛper illū ſanies eſt magis apta eūari: ēt ſuꝑfluitates queaggregant̉ poſt in vlcere: niſi vbi eſt pol̓e: ſicut ꝓpterneruos chordas artariā vel ꝓpter aliā cām. Et ſi illd̓qd̓ eſt ſuꝑ exiturā fuerit groſſum .i. carnoſum ſecuerisideſt debes ſecare: tūc ſeca portā tm̄: hoc ē tūc facies porta ſolū ad modū foramīs: vt inde exeat ſanies: dꝫ ſecari totū qd̓ eſt ſuꝑ exiturā ab vna ꝑte ad aliā: qꝛ qn̄ illudqd̓ eſt ſuꝑ exiturā eſt carnoſuꝫ: tūc adheret illud carnoſū alia carne ſolū ligādo cōprimēdo vitta: hoc eſt qd̓dicit Aui. qm̄ adherebit groſſum ⁊c̄. Et ſi fuerit extenua: eſt ſi illd̓ fuerit qd̓ eſt ſuꝑ exiturā erit ſubtiliatūgroſſum carnoſum: tūc dꝫ exitura ſecari totū in longūeo iſtud ſubtile extenuatū adheret: īmo ſi cutiseſt ſuꝑ exiturā ſit ſubtiliata: eſt ſicut pānis: eſt qͣſi mortificata: tunc dicit Albumaſis neceſſe eſt cōcauari to incidi: vn̄ ſolū tūc oꝫ incidere longū: ſꝫ oꝫ eamextoto vndiqꝫ incidi. Et ſcias locus vbi eſt ſaniesIn ꝑte iſta Aui. dicit: qꝛ vna ꝯditio: quā oꝫ obſeruari inꝑforatione eſt ꝑforare: vbi eſt locus ſaniei: declarauerat quō declarat̉ locus ſaniei. Hic determinat quō declaratur locus ſaniei: hꝫ ille. §. tria dicta. In pͥmo docetcognoſcere locū ſaniei ſenſum tactus: in ſecūdo dictodocet cognoſcere ip̄m ſenſum viſus: ī tertio dicto cōparat cognitionē tactꝰ ad cogͦnē ſenſus viſus. ibi. (Et locꝰꝗdē ſaniei apꝑet. ibi. (Et ſuſtēta te tactu abſqꝫ viſu ⁊c̄.Dic̄ pͥº Et ſcias locus vbi eſt ſanies ⁊c̄. an expellat̉aliꝗd ex kyſti .i. ex loco in morat̉ ſanies. Et locus ꝗdeſaniei. Hic docet cognoſcere locū ſaniei ſenſum viſus: planū eſt. Et qn̄ eſt locus ſaniei .i. locus in eſt ſaniesiam cōpleta ⁊c̄. Et ſanies eſt bona ſana. qꝛ ſanies bona laudabilis eſt alba lenis eqͣlis: vt dictū eſt ſupra: huius dicta fuit ibi. De inde cum dicit. Et ſuſtenta te in tactu abſqꝫ viſu: verūtamen viſus eſt adiuuans. Aui. cōparat cognitionē ſenſus tactꝰ ad cognitionē ſenſus viſus. Et dicit: ſuſtenta te in tactu abſqꝫ viſu. Hec ē cognitio firma certa ſaniei que fit per tactū viſum:verūtn̄ viſus eſt adiuuans: ideſt ad illam cognitionem.Tunc ſequitur illa pars. Oportet ergo vt in ſectiōe cōſequarislineas naͣles ligature: niſi ſunt apud ſūmen vel apud neceſſitatē in mēbris diuerſificātibus ſitū villoꝝ in longitudineſua loco ligature. Nam ſi tu ſecutus fueeris illud in ꝑforatiōe exiture que eſt ſuper frontem .ſ. ligaturam: cadet cutis frōtis ſuper faciem: immo oportet vt tu diuerſifices ligaturā. In eis vero que ſunt

ſicut inguina oportet vt vadas cum ligatura in latitudine cutis. In iſta ꝑte Aui. ponit aliā cōditionē quā oꝫ obſeruarevniuerſal̓r in ꝑforatione. Dicit ergo. Opꝫ vt in ſectioneſeqͣris lineas naͣles ligature .i. plicature eſt ẜm inceſſūrugarū: quaſi velit dicere Aui. ſectio ꝑforatio debentꝓcedere ẜm modū īceſſus rugarū. Unde ſi ruge vadūtẜm lōgū debet fieri ſectio ẜm longū: ſi vadūt trāſuer:ſum vel per latum: debet fieri ſectio eodem modo: niſiſunt apud ſummū: alia dicat niſi que ſunt apud ſumme.Et credo vtraqꝫ littera poſſit ſuſtineri: qꝛ eadem eſtvtriuſqꝫ. Nam ſi dicat niſi que ſunt apud ſummē: tūc perſumme ītelligit partē vētris eſt ſub vmibilico vel circavmbilicū: modo ibi ſeꝗmur rugas: qꝛ ruge vadūt perventrē tranſuerſum vili longū: fit ſectio ibi ẜm ẜm tranſuerſuꝫ: ꝓpterea: qꝛ ibi ſeꝗmur rugasSi aūt dicat niſi que ſunt apud ſummū: tunc ſummū intellige frontē: tūc ēt lr̄a eſt vera. Nam debemꝰ ſeꝗ ininciſione rugas ſunt apud ſummū .i. apd̓ frōtē: qꝛ frōseſt in ſūmo corꝑis: debeamus ſeꝗ rugas frontisin inciſione: declarat Aui. poſtea dicit. Nam ſi tu ſecutus fueris illud .ſ. ligaturā .i. rugas in ꝑforatiōe exitureqeſt ſuꝑ frontem cadet cutis frontis: hoc eſt: qꝛ incideret̉muſculus frontis: vt poſtea dicet̉: ſic debemus ī inciſione ſeꝗ rugas. Et niſi apd̓ neceſſitatē. Hic ponit aliāinſtantiā ꝯtra p̄dictā regulā: qꝛ apud neceſſitatē ſeꝗmur inceſſum rugarū: ſicut qn̄ eſt neceſſariū ſcindere exiturā in cruce: ꝓpter rotunditatē eius: ne fiat fiſtula ſinꝰin ea: tūc curamꝰ de īceſſu rugaꝝ: ſil̓r ēt ſi ruge inbro vadūt ẜm longū. Aliqn̄ tn̄ ꝓpter neceſſitate findimꝰexiturā ẜm longū ſolū vt vadūt ruge: ſed accipimusde latitudine timēdo ne exitura fiat ſinus fiſtula. Etin mēbris diuerſificātibꝰ ſitū villoꝝ ⁊c̄. Hic Auicē. ponitaliā inſtantiā ꝯtra p̄dictā regulā. in mēbris in ꝗbus vadūt ruge ẜm inceſſum villoꝝ: tūc ſectio debet fieri ẜm rugas: ſꝫ ẜm īceſſuꝫ villoꝝ: hoc vult dicere Aui. dicit. Et in mēbris diuerſificātibꝰ ſitū villoꝝ in longitudine ſua ⁊c̄. ſupple a rugis ſuis: hoc eſt dicere inbris in ꝗbus īceſſus villoꝝ diuerſificat̉ ab inceſſu ruga: dant .ſ. medici in ꝑforādo locū ligature: hoc eſt vadūt in ꝑforādo ligaturā .i. ẜm ſitū rugarū: ſꝫ ẜm ſitū villo. Nam ſi tu ſecutꝰ fueris illud .ſ. ligaturā hoc ē inceſſuꝫrugarū in ꝑforatione exiture ent ſuꝑ frontē: cadat cutisfrōtis ſuꝑ faciē: hoc eſt: qꝛ in fronte villi vadūt ẜm aliūmodū qͣꝫ ruge: ruge vadūt trāſuerſuꝫ villi ẜm lon: ideo ſi tu in fronte ꝑforabis ẜm ſitū rugarū: tūc incident̉ villi: muſculus frontis cutis frontis cadit ſuꝑ faciē: in frōte oꝫ ſeꝗ in ꝑforādo rugas: īmo oꝫ vt tudiuerſifices ligaturā .ſ. in ꝑforādo: hoc eſt dicere nonoꝫ in ꝑforādo exiturā frontis: ſꝫˡ ligaturā .i. ẜm rugas: ſedẜm ſitū villoꝝ. In eis v̓o ſunt ſicut inguina oꝫ vt tu vadas .ſ. in ꝑforādo ẜm ligaturā .i. ẜm inceſſuꝫ rugaꝝ in latitudine cutis. Et huius eſt: qꝛ ibi villi vadūt ita ſicutvadūt ruge in latitudine cutis: in īguinibꝰ debemꝰꝑforare ẜm ſitū rugaꝝ: in fronte aūt. hoc vult dicere Aui. in ꝑforādo debemus incidere ẜm ſitū rugarūqn̄ ruge vadūt vt villi: qn̄ aūt ruge vadūt vt villi: tuncdebemus ſeꝗ ſitū villoꝝ. Sed intellige vt ſupra dixitAui. in illo caº. Curatiōes ꝗdē ea ꝗbus curant̉ ⁊c̄.vt pl̓imū ſitus villoꝝ longitudo eoꝝ eſt ẜm ſitū rugaꝝniſi in mēbris appropriatis: ſicut in fronte: etiā in palma manus: vbi villi vadūt ẜm lōgū: ruge vadūt trāſuerſuꝫ: in alijs mēbris appropriatis: ideo vt pl̓m ſectio ꝑforatio debēt ire ẜꝫ modū rugaruꝫ: niſi ꝓpter p̄dictascauſas quas ponit Aui. Et ītellige vlterius Aui. videtur ponere tria propter que non debemus ſequi rugas in perforatione. Unum eſt ſi extura ſit in ſūmen velin fronte: aliud eſt propter neceſſitatem. tertiū eſt ſi exiDinus ſuper fen ⁊c̄. Auicē.