TractatusExiturarū
declaratur per tactum: ⁊ qn̄ tangit cū digito proprie: ⁊ tu obſerua cū digitis alijsſaltē alterius manus: an expellat̉ aliꝗdex ciſti: ⁊ locus qd̓ ſaniei apparet ex declinatione coloris ad albedine: ⁊ dum noneſt matura ē decliuis ad rubedinē: ⁊ qn̄qꝫ eſt locus ſaniei decliuis ad rubedineꝫ⁊ citrinitatē cū ſanies nō eſt bona.¶Hic aūt Aui. ponit aliud qd̓ dꝫ obſeruari in ꝑforationeDicit gͦ. Et tu ſis ſollicitꝰ vt cadat porta foramīs inferiꝰ: hͦeſt vt facias ꝑforationē in īferiori loco ⁊ magis dep̄ſſo qꝛper illū ſanies eſt magis apta eūari: ⁊ ēt ſuꝑfluitates queaggregant̉ poſt in vlcere: niſi vbi nō eſt pol̓e: ſicut ꝓpterneruos ⁊ chordas ⁊ artariā vel ꝓpter aliā cām. Et ſi illd̓qd̓ eſt ſuꝑ exiturā fuerit groſſum .i. carnoſum ⁊ ſecuerisideſt debes ſecare: tūc ſeca portā tm̄: hoc ē tūc facies porta ſolū ad modū foramīs: vt inde exeat ſanies: ⁊ nō dꝫ ſecari totū qd̓ eſt ſuꝑ exiturā ab vna ꝑte ad aliā: qꝛ qn̄ illudqd̓ eſt ſuꝑ exiturā eſt carnoſuꝫ: tūc adheret illud carnoſūcū alia carne ſolū ligādo ⁊ cōprimēdo cū vitta: hoc eſt qd̓dicit Aui. qm̄ adherebit groſſum ⁊c̄. Et ſi fuerit extenuatū: hͦ eſt ſi illd̓ fuerit qd̓ eſt ſuꝑ exiturā erit ſubtiliatū ⁊ nōgroſſum carnoſum: tūc dꝫ exitura ſecari ꝑ totū in longūeo ꝙ iſtud ſubtile ⁊ extenuatū nō adheret: īmo ſi cutis q̄eſt ſuꝑ exiturā ſit ſubtiliata: ⁊ eſt ſicut pānis: ⁊ eſt qͣſi mortificata: tunc dicit Albumaſis neceſſe eſt eā cōcauari ⁊ totā incidi: vn̄ nō ſolū tūc oꝫ eā incidere ꝑ longū: ſꝫ oꝫ eamextoto vndiqꝫ incidi. ¶ Et ſcias ꝙ locus vbi eſt ſaniesIn ꝑte iſta Aui. dicit: qꝛ vna ꝯditio: quā oꝫ obſeruari inꝑforatione eſt ꝑforare: vbi eſt locus ſaniei: ⁊ nō declarauerat quō declarat̉ locus ſaniei. Hic determinat quō declaratur locus ſaniei: ⁊ hꝫ ille. §. tria dicta. In pͥmo docetcognoſcere locū ſaniei ꝑ ſenſum tactus: in ſecūdo dictodocet cognoſcere ip̄m ꝑ ſenſum viſus: ī tertio dicto cōparat cognitionē tactꝰ ad cogͦnē ſenſus viſus. 2ª ibi. (Et locꝰꝗdē ſaniei apꝑet. 3ª ibi. (Et ſuſtēta te tactu abſqꝫ viſu ⁊c̄.Dic̄ gͦ pͥº Et ſcias ꝙ locus vbi eſt ſanies ⁊c̄. an expellat̉aliꝗd ex kyſti .i. ex loco in qͦ morat̉ ſanies. Et locus ꝗdeſaniei. Hic docet cognoſcere locū ſaniei ꝑ ſenſum viſus:⁊ planū eſt. Et qn̄ eſt locus ſaniei .i. locus in qͦ eſt ſaniesiam cōpleta ⁊c̄. Et ſanies nō eſt bona ſana. qꝛ ſanies bona ⁊ laudabilis eſt alba lenis ⁊ eqͣlis: vt dictū eſt ſupra: ⁊cā huius dicta fuit ibi. ¶ De inde cum dicit.¶ Et ſuſtenta te in tactu abſqꝫ viſu: verūtamen viſus eſt adiuuans.¶ Aui. cōparat cognitionē ſenſus tactꝰ ad cognitionē ſenſus viſus. Et dicit: ſuſtenta te in tactu abſqꝫ viſu. Hec ē cognitio firma ⁊ certa ſaniei que fit per tactū ⁊ nō ꝑ viſum:verūtn̄ viſus eſt adiuuans: ideſt ad illam cognitionem.Tunc ſequitur illa pars.¶ Oportet ergo vt in ſectiōe cōſequarislineas naͣles ligature: niſi q̄ ſunt apud ſūmen vel apud neceſſitatē ⁊ in mēbris diuerſificātibus ſitū villoꝝ in longitudineſua loco ligature. Nam ſi tu ſecutus fueeris illud in ꝑforatiōe exiture que eſt ſuper frontem .ſ. ligaturam: cadet cutis frōtis ſuper faciem: immo oportet vt tu diuerſifices ligaturā. In eis vero que ſunt
ſicut inguina oportet vt vadas cum ligatura in latitudine cutis.¶ In iſta ꝑte Aui. ponit aliā cōditionē quā oꝫ obſeruarevniuerſal̓r in ꝑforatione. Dicit ergo. Opꝫ vt in ſectioneſeqͣris lineas naͣles ligature .i. plicature q̄ eſt ẜm inceſſūrugarū: quaſi velit dicere Aui. ꝙ ſectio ⁊ ꝑforatio debentꝓcedere ẜm modū īceſſus rugarū. Unde ſi ruge vadūtẜm lōgū debet fieri ſectio ẜm longū: ⁊ ſi vadūt ꝑ trāſuer:ſum vel per latum: debet fieri ſectio eodem modo: niſi q̄ſunt apud ſummū: alia dicat niſi que ſunt apud ſumme.Et credo ꝙ vtraqꝫ littera poſſit ſuſtineri: qꝛ eadem eſt cāvtriuſqꝫ. Nam ſi dicat niſi que ſunt apud ſummē: tūc perſumme ītelligit partē vētris q̄ eſt ſub vmibilico vel circavmbilicū: modo ibi nō ſeꝗmur rugas: qꝛ ruge vadūt perventrē ꝑ tranſuerſum ⁊ vili ꝑ longū: ⁊ fit ſectio ibi ẜm lōgū ⁊ nō ẜm tranſuerſuꝫ: ꝓpterea: qꝛ ibi nō ſeꝗmur rugasSi aūt dicat niſi que ſunt apud ſummū: tunc ꝑ ſummū intellige frontē: ⁊ tūc ēt lr̄a eſt vera. Nam nō debemꝰ ſeꝗ ininciſione rugas q̄ ſunt apud ſummū .i. apd̓ frōtē: qꝛ frōseſt in ſūmo corꝑis: ⁊ ꝙ nō debeamus ſeꝗ rugas frontisin inciſione: declarat Aui. poſtea cū dicit. Nam ſi tu ſecutus fueris illud .ſ. ligaturā .i. rugas in ꝑforatiōe exitureqeſt ſuꝑ frontem cadet cutis frontis: ⁊ hoc eſt: qꝛ incideret̉muſculus frontis: vt poſtea dicet̉: ſic gͦ nō debemus ī inciſione ſeꝗ rugas. ¶ Et niſi apd̓ neceſſitatē. Hic ponit aliāinſtantiā ꝯtra p̄dictā regulā: qꝛ apud neceſſitatē nō ſeꝗmur inceſſum rugarū: ſicut qn̄ eſt neceſſariū ſcindere exiturā in cruce: ꝓpter rotunditatē eius: ne fiat fiſtula ⁊ ſinꝰin ea: tūc nō curamꝰ de īceſſu rugaꝝ: ſil̓r ēt ſi ruge in mēbro vadūt ẜm longū. Aliqn̄ tn̄ ꝓpter neceſſitate findimꝰexiturā nō ẜm longū ſolū vt vadūt ruge: ſed accipimusde latitudine timēdo ne exitura fiat ſinus ⁊ fiſtula. ¶ Etin mēbris diuerſificātibꝰ ſitū villoꝝ ⁊c̄. Hic Auicē. ponitaliā inſtantiā ꝯtra p̄dictā regulā. Nā in mēbris in ꝗbusnō vadūt ruge ẜm inceſſum villoꝝ: tūc ſectio nō debet fieri ẜm rugas: ſꝫ ẜm īceſſuꝫ villoꝝ: ⁊ hoc vult dicere Aui.cū dicit. Et in mēbris diuerſificātibꝰ ſitū villoꝝ in longitudine ſua ⁊c̄. ſupple a rugis ſuis: hoc eſt dicere ꝙ in mēbris in ꝗbus īceſſus villoꝝ diuerſificat̉ ab inceſſu rugarū: dant .ſ. medici in ꝑforādo locū ligature: hoc eſt nō vadūt in ꝑforādo ligaturā .i. ẜm ſitū rugarū: ſꝫ ẜm ſitū villorū. Nam ſi tu ſecutꝰ fueris illud .ſ. ligaturā hoc ē inceſſuꝫrugarū in ꝑforatione exiture q̄ ent ſuꝑ frontē: cadat cutisfrōtis ſuꝑ faciē: ⁊ hoc eſt: qꝛ in fronte villi vadūt ẜm aliūmodū qͣꝫ ruge: nā ruge vadūt ꝑ trāſuerſuꝫ ⁊ villi ẜm longū: ⁊ ideo ſi tu in fronte ꝑforabis ẜm ſitū rugarū: tūc incident̉ villi: ⁊ muſculus frontis ⁊ cutis frontis cadit ſuꝑ faciē: ⁊ iō in frōte nō oꝫ ſeꝗ in ꝑforādo rugas: īmo oꝫ vt tudiuerſifices ligaturā .ſ. in ꝑforādo: hoc eſt dicere ꝙ nonoꝫ in ꝑforādo exiturā frontis: ſꝫˡ ligaturā .i. ẜm rugas: ſedẜm ſitū villoꝝ. In eis v̓o q̄ ſunt ſicut inguina oꝫ vt tu vadas .ſ. in ꝑforādo ẜm ligaturā .i. ẜm inceſſuꝫ rugaꝝ in latitudine cutis. Et cā huius eſt: qꝛ ibi villi vadūt ita ſicutvadūt ruge in latitudine cutis: ⁊ iō in īguinibꝰ debemꝰꝑforare ẜm ſitū rugaꝝ: in fronte aūt nō. ꝑ hoc gͦ vult dicere Aui. ꝙ in ꝑforādo debemus incidere ẜm ſitū rugarūqn̄ ruge vadūt vt villi: qn̄ aūt ruge nō vadūt vt villi: tuncdebemus ſeꝗ ſitū villoꝝ. ¶ Sed intellige vt ſupra dixitAui. in illo caº. Curatiōes ꝗdē ⁊ ea cū ꝗbus curant̉ ⁊c̄. ꝙvt pl̓imū ſitus villoꝝ ⁊ longitudo eoꝝ eſt ẜm ſitū rugaꝝniſi in mēbris appropriatis: ſicut in fronte: ⁊ etiā in palma manus: vbi villi vadūt ẜm lōgū: ⁊ ruge vadūt ꝑ trāſuerſuꝫ: ⁊ in alijs mēbris appropriatis: ideo vt pl̓m ſectio⁊ ꝑforatio debēt ire ẜꝫ modū rugaruꝫ: niſi ꝓpter p̄dictascauſas quas ponit Aui. ¶ Et ītellige vlterius ꝙ Aui. videtur ponere tria propter que non debemus ſequi rugas in perforatione. Unum eſt ſi extura ſit in ſūmen velin fronte: aliud eſt propter neceſſitatem. tertiū eſt ſi exiDinus ſuper fen ⁊c̄. Auicē.