Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
24r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus.I.De althohoin 24

adurētibꝰ ꝓprie ī mēbris facile ſuſcipientibus putrefactionē ꝓpter caliditatēſuā. qꝛ ſuꝑfluitates calide approximāteis ſicut ſunt teſticuli anꝰ. hec eſt ergoquātitas quā diximꝰ hic. Et tu ꝗdē inuenies in ſermone noſtro eſt de vlceribꝰputrefactis qd̓ oꝫ te addere huic capl̓o. In ꝑte ponit curā eſtiomeni. dicit incidit mēbrūqd̓ putrefactū eſt. q. d. qn̄ mēbrū putrefactū eſt totaliterperpeſtiomenatū vel eſt adhuc totū corruptū: ſed ſꝑīcedit: tūc īcidat̉ tn̄ iūctura ſi ibi eſt putrefactio vel iuxtaſanū. poſt iciſionē cauterizet̉ illd̓ qd̓ ꝯtinet ip̄m igneaut medicis cauterizātibꝰ. ſi ibi remāet os qd̓ īdigetfectiōe: tunc cum ſerra ſerret̉: qꝛ naſceret̉ ibi caro niſiqs adeqͣret̉ carne ⁊c̄. Intellige āt ſic̄ ponit Albugaſſiscap̄. de crācrenis. meliꝰ eſt cauterizare poſt iciſionēigne qͣꝫ cuꝫ medicina: qꝛ cauteriū igne eſt ſecuriꝰ velocioris iuuamenti. Et ītellige vl̓r vbicūqꝫ cōpetit cauterium .ſ. igue ſicut in putre factiōe maxime meliuseſt qͣꝫ cauteriū cum medicina: ſicut ponit idē Albucaſſiscapͥ. de cauterio igne. dicit enī ſcitote filij ex actōecuratiōis cauteriū igne bonitate eius ſuꝑ cauteriū medicina cōburēte eſt: qm̄ ignis eſt ſimplex cuiꝰ actio ꝑuenit niſi ad mēbrū qd̓ cauterizat̉ nocet mēbroalij cōiūīcto eo niſi nocumēto modico ꝑuo. medicievero cumburētis actio ꝑuenit ad aliud qd̓ elongat̉ exbris. Et addit vlteriꝰ. fortaſſe facit accidere in membroegritudinē difficilis ſanationis fortaſſe īterficii. Ignisaūt ꝓpter ſubtilitatē ſuā bonitatē ſub̓e eius facit iſtd̓niſi ſuꝑfluat. hec ſunt verba ſua. Et ſi ꝗs vult vtilitatē cauterij diſpoſitiones ip̄ius q̄rat in illo capl̓o. Et tu ꝗdemīuenies. Hic Auic. remittit nos cōplemēto curationishoꝝ ad capl̓m de vlceribus putrefactis: qꝛ vt dictum fuitſupra iſta ſunt vicera. curatio eoꝝ d̓pēdet ex curatione illiꝰ tractatus. Sed Auic. hic deteminat de ip̄is ꝓptercōuenientiā quā habebat cum p̄dictis ẜm fuit declaratum in p̄ſenti capitulo. patet quod dicitur. De althohoin. Capl̓m xvij.Ntiꝗſſimi antiquoꝝ nomīauea runt noīe qd̓ tranilatū eſt inarabico althohoin ap̄a exn̄sin mēbris glandinoſe carnis aut alibi.In iſto capl̓o Auic. determinat de quodā apate cal̓o qd̓eſt ex maͣ cal̓a venenoſa qd̓ vocat̉ altoym noīe arabico:noīe greco vocat̉ carmata et turſios ẜm ponit Auic. etnoīe latino vocat̉ antras: noīe vulgari vocat̉ qͥbuoni aꝗbuſdā: a ꝗbuſdā vocat̉ qͥmalladicti. poſui tn̄ hec noīavt erret̉ in cognitiōe ip̄iꝰ: qꝛ multi errāt circa ī cura ⁊ī cognitiōe: īmo itantū errat̉ circa hoc aliqn̄ attribuit̉ cura hꝰ ydiotis. credit vulgus illos ſcire ap̄a curare: qꝛ vulgꝰ ꝑitū ab imꝑito diſcernit. dic̄ Gal. inillo de igenio ſani. neſcio an a deo an a fortūa mihitingat: qm̄ vulgꝰ ſꝑ odio hūi ꝑitū ab imꝑito diſcernit v̓itatē dilexi. Interp̄tat̉ altoym a ꝗbuſdā .i. attrahens ſeintꝰ: qꝛ id ap̄a eſt ex maͣ venenoſa ſtatiꝫ petit cor attrahit ſe ad iteriora. dicit Auic. in iſto ca. iſtud apa adducit qͣlitatē malā īterficiētē cor ex via arteriaꝝ. accidunt in hac egritudine pulſus cordis ſincopis vomitus. a ꝗbuſdā aūt ethimologizat̉ althoym a qͦdā vulgarifrancigenaꝝ altoym .i. altuy. gallici volunt dicerede aliquo qd̓ eſt mortuus dicūt altuy. Et ideo qꝛ id apoſtema eſt mortale īterficiēs. ideo a ꝗbuſdā īterp̄tat̉ altoym. i. occidēs ab illo vulgari gallicoꝝ. Uel p̄t dici antras

ab ītro: qꝛ in antro ponit baſim ſuā. Diuidit̉ autem parshec in duas. Primo Auic. determiat de hoc apate theorice. practice. ibi in capl̓o (Euacuatio ꝗdē flebotomīa) Circa pͥmū Auic. duo facit. qꝛ illud nomē altoym erat equiuocū apud antiquos. ideo ponit primo triaſignificata huiꝰ noīs altoym que non ſunt ad ꝓpoſitumde ꝗbus intendit. ponit quartū ſignificatum ip̄iꝰ dequo ītendtt̉ hic. ponit accn̄tia et ſigna illiꝰ. ibi De inde dictuꝫ eſt omni apate ꝑnicioſo) pͥma in tres ẜm ponit tria ſignificata de ꝗbus intendit hic. patent ꝑtes.Prima in duas. pͥmo ponit vnū ſignificatū huiꝰ noīs altoym. qꝛ mentionē fecerat de glandoſis carnibꝰ diſtuguit īter carnes glandoſas cōparat eas īter ſe. ibi (Eſenſibilia ꝗdeꝫ ſunt) dicit pͥmo. Antiꝗſſimi .ſ. medici antiquoꝝ .ſ. medicoꝝ noīauerūt altoym noīe qd̓ trāſlatuꝫ eſtde greco in arabicū .i. nomē altoym eſt nomē arabicuꝫtrāſlatū de greco eſt ſu. ap̄a exn̄s ⁊c̄. aut alibia. alia lr̄.dicit alibi. ſi dicatꝭ alibi. eſt tunc textus planus .ſ. altōyꝫeſt apoſtema exūs mēbris glanduloſe carnis: aut alibi .i.in alio loco corꝑis. ſed tn̄ hoc videt̉ beneˡ ꝓbabileſic d̓cat: qꝛ tunc videt̉ altoym eſſet nomē generale adomnē apa. ita idē eſſet dicere altoym qd̓ apa: niſi velleexponere per glandinoſas carnes intelligeret carnesemunctorioſas ſicut caro inguinū aſſellaꝝ caro eſtpoſt aures ī collo. hec aūt diceret alibi vl̓izat ad oēscarnes glāduloſas: qꝛ bene ſūt alie carnes glādoſe p̄teriſtas que ſunt emūctorie: ſicut caro māmille teſticuloꝝ radicis lingue ⁊c̄. Sꝫ ſi dicat alibia. tūc exponet̉ vtīueni expoſitū: aut .ſ. iſti antiquiſſimi ſu. nominauerūt altoym alibiā .i. ap̄a exn̄s in locis emuctorijs ita vt alibiaintelligat apoſtema exn̄s in locis emunctorijs. Et ſenſibilia ꝗdē ſunt ſicut caro glādoſa eſt in maxilla origine lingue: illa ſenſuꝫ hn̄t ſunt ſicut caro glādoſaeſt in mamilla in ſubaſcellis īguinibꝰ⁊eis ſil̓ibus. Deinde dcm̄ ē poſt hoc ei qd̓eſt cuꝫ hoc apoſtema calidum perdens. Quia fecit mētionē de carnibꝰ glādo ſis diſtinguit īteripſas comparatas ad inuicem. patet quod dicit.Hed hic ſunt hules carne. glādoſe ſūt ſiqͥcaroduo dubia. vuū ē: qꝛ dic̄ ſenſimamille reſticl̓oꝝ. ꝯtrarium dic̄ Auic. in. anathoªDic̄ .n. ī ca. anathoª māmille ſic. Et ip̄a ē corpꝰ cōpoſitūex neruis artarijs venis īter exiſtit vacuitas quā caro glandoſa īplet cui ē ſenſus. aūt dic̄ īter carneglādoſas ſenſibiles ſunt ſicut caro mamille teſticuloꝝque ſunt glandoſe. Aliud dubiū eſt. qꝛ. A. dicit caroque eſt ſubaſcellis inguinibus his ſil̓ibus ſenſumhabet. illud videtur eſſe falſuꝫ ad ſenſum. videmus .n.in iſtis carnibus accidit dolor: īmo aliqn̄ accidit magisdolor. hoc aūt eſſet niſi ſentiret. ergo falſuꝫ dicit Aui. Ad remotionē hoꝝ dubioꝝ eſt pͥmo intelligenduꝫcaro eſt quintuplex. qͥdam eſt caro ſimplex in qua ſuntadmixti ſolū vili neruoſi qui diſcernunt̉ ad ſenſumhec caro eſt illa de qua loquitur Auic. in cap̄. de mēbrisque eſt ad implendū loca vacua. Alia. eſt caro que eſt caro muſculoſa vt eſt lacertus ip̄e. Tertia eſt caro que dicit̉caro pura: et iſta eſt illa que eſt ꝑs lacerti ẜm dicimuslacertus componit̉ ex carne neruo ligamento. Alia eſtcaro dr̄ caro ꝯfuſa ſicut ē caro viſcerū ſtomachi. Aliaeſt caro que dicit̉ caro glādoſa. et de iſta eſt hic intentio.Modo eſt etiam vlteriꝰ ītelligendū carniū glādoſarūquedam eſt magis nobilis magis ſenſibilis vt eſt caromāmille glādoſa caro teſticl̓i radicis lingue. Alia eſtcaro glandoſa eſt ita nobilis nec ita ſenſibilis ſic̄ eſtcaro locoꝝ emuctorioꝝ: qꝛ iſte carnes emūctorie ſunt de-