Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
21v
Einzelbild herunterladen
 

.III.De eſſereFen

alexandria faciūt eas cadere cum herbanoīata ſerenicis iterū tar beaſis oleuꝫde albacuen eſt bonū ad deijciendū eas. Auicen. docet remouere carnē corrupta malam cummedicinis. Dicit ergo. Et cadere ꝗdē. oleo de lachoen. oleum de lachoen eſt ſil̓e cōtille fetide. Et ad vltimū admiſtratio caſus eſcare curationis reſidui curatione vulnerū ſanorum eſt conueniens valde.¶Hic Auicen. repetit curam p̄dictā cum curatione vlcerum ſanoꝝ .i. curatiōe vulnerum ſanoꝝ in quibus cōpetit cōſolidatio ſolū circarizatio: qꝛ iſta vulnera dicunt̉ſana per reſpectuꝫ ad alia mala putrida in quibus eſt putrefactio corruptio carnis. Medicamē bonū exꝑtum antiquoꝝqḋ ꝗdā modernoꝝ cōceſſerūt. Re. ſarcocolle aloes olibani ceruſe: ziniarum equaliter et quantū eſt totū de boloarmeno fiāt ex eis forme ſil̓es auellanisſumant̉ diſſoluant̉ aceto aqͣ liniatur eis locꝰ ponēdo epithima ſuꝑ epithima donec accidat in eo ꝯtractio vehemens fiat eſcara. tūc aut cadet ſe ſi fuerit ſub ea humiditas: aut ē neceſſariū vtradas vt facias ipſaꝫ cadere et ceſſesfacere illud donec cadat totum. Hic Auicēna ponit quoddam medicamen antiquoruꝫquod eſt bonum ad remouendum carnem corruptam.etiam eſſet bonum ſuper veſicas vlceratas in membrisſicce complexionis ſicut ſuper teſticulos ſuper anum.ſimilia membra que dicta ſunt prius que indigent vehementi deficcatōe. planum eſt. De eſſere.Cap̄. xiij.Sſere eſt puſtula parua lata ſicutveſice ad aliquātulā tēdēs rubedinē pruritū faciēs anguſtiaꝫeueniēs ſubito ẜm pl̓m. et accidit qn̄qꝫ vtcurrat ab ea hūiditas. fortaſſe ē ſanguinea. ẜꝫ pl̓m fit vehemēs in nocte et eiusanguſtia fit ī ea vehemētior eiꝰ triſticia. In iſto capitulo Auicen. determinat de quadam puſtula que appellat̉ eſſere que eſt quaſi quedā puſtula ad modum puncture veſpe vel vrtice. determinat Auicen. primo de ipſa theorice. ſecūdo determinat practice. ſecundaibi ¶Si ſanguis quidē) Prima pars diuidit̉ in quattuor.pͥmo ponit diffinitionē eſſere cuꝫ quibuſdā circūſcriptionibus. ponit cauſas ipſius. ponit ſigna diſtinguentia inter ſpēs ipſius: qꝛ eſſere eſt duplex. quedā eſt ſanguinea que ſit ex vapore ſanguīs colerici. alia eſt flegmatica que ſit a flegmate ſalſo. docet prohibere febrē quepoſſet contingere in ipſa. ſecūda ibi (Et cauſa eius) tertiaibi (Et ſanguinea quidem (quarta ibi.) Et cum eſſere inuadit locum amplū) Dicit ergo. Eſſere eſt puſtula paruaſicut veſice. differt tamen a veſicis: qꝛ a veſicis egrediturquedā humiditas aqua ſubtilis. Ab iſta vero puſtula nihil egredit̉ vtplurimū. vnde aſſimilatur ſicut cuidā pun

cture veſpe vel vrtice. Item etiam fiunt ſimul plures tales puſtule in vno loco: immo aliquādo comprehendūtmagnam partē corporis. hoc aūt non cōtingit in veſicisfaciens anguſtiā: qꝛ materia illius eſt in interioribus corporis que egreditur ad exteriora. vnde anguſtiaꝫ faciuntſicut faciunt variole. Et accidit quādoqꝫ vt currat cum eahumiditas. dicit quādoqꝫ: qꝛ eſt raro. vt dictuꝫ fuit prius.Aliquādo ꝯtingit ex maxime in illa que eſt flegmaticafortaſſe eſt ſanguinea. hoc eſt forte etiaꝫ poteſt eſſe humiditas currat ab illa que eſt ſanguinea: ſed credo viplurimum ſit flegmatica. et ẜm plurimum fit eſſere vehemens in nocte. eius anguſtia fit in ea vehementioreius triſticia. Et cauſa huius poteſt extrabi ex dictis Raſis capl̓o de eſſere: quia dicit ipſe aer frigidus commouet eam cum ei aſſociatur. hoc eſt ꝓpter clauſionē pororum: iuuat̉ ab introitu in aquā calidam. vt ibi dicit Raſis: qꝛ aqua calida aperit pͥoros. cum ergo aer in nocte ſitmagis frigidus qͣꝫ in die. ideo cōmouetur eiꝰ anguſtiatriſticia magis ī nocte qͣꝫ in die. maior etiā fit anguſtiaflegmatice in nocte qͣꝫ ſaguinee. vt poſtea dicet̉: qꝛ magisnocet ei frigiditas aeris etiā rōne flegmatis admixti cuꝫcolera. vn̄ vterqꝫ eſſere fit magis vehemēs in̄ nocte qͣꝫ idie: ſed flegmatica fit vehemētior in nocte qͣꝫ ſanguinea. Et cauſa eſt eiꝰ vapor caliduꝫ eleuatusin corpore ſubito aūt a ſanguine colericoaut a flegmate baurachio.CHic Aui. poni cām eſſere. planū eſt a flegmate baurachion .i. a flegmate ſalſo qd̓ eſt admixtum cum colera. Et ſanguīea ꝗdē eſt vehemētioris rubedinis caliditatis vehementiorisvelocioris apꝑitōis. flegmatica eſt minor in oībꝰ illis. vehemētia flegmaticeeſt ī nocte plus qͣꝫ vehemētia ſanguiee.CHic poni differētiā ſigna īter ſpēs ip̄iꝰ eſſere. vt patet. Et eſſere īuadit locū āplū: tūc ſi fiat fl̓omia timet̉ febris tertiana. Et oꝫ vtfiat fl̓omia ī ſpatio qd̓ ē īter illd̓ īt̓ ſtatū In ꝑte iſta Aui. docet vitare febrē poſſet cōtingere ineſſere. dic̄. Et eſſere īuadit locū āplū .i. occupat ml̓tūde corꝑe: vt qꝛ ſit in magna qͣꝫtitate. tūc ſi fiat fl̓omia timet̉ febris tertiana. q. d. fac fl̓omiā ne eueniat feb. tertiana: qꝛ qn̄ occupat eſſe multā quātitatē de corꝑe ſignificat ml̓titudinē maͣei col̓ice exn̄tis in corꝑe poſſet facerefeb. tertianā. Et oꝫ vt fiat fl̓omia in ſpatio qd̓ eſt īter illuc ſtatū .i. in ſpatio qd̓ ē īter id. i. īter pͥncipiū apꝑitōis vlceratōis taliū puſtulaꝝ ſtatū vt qͣſi fiat fl̓omia in augmato taliū puſtulaꝝ: qꝛ qn̄ augmētant̉ tales puſtule in exteriobꝰ: tūc ꝯuenit fl̓omia vt febris tertiana euitet̉: qꝛ ꝑfl̓omia minuit̉ qͣꝫtitas illiꝰ maͣe eſt ꝑata facere feb. tertianā ꝯuenit flōmia vt euitet̉ feb. tertiana. cōuenit fiomia qn̄ videmꝰ tales puſtulas augmētari. Sic exponeqn̄ dicit Auic. Et oꝫ fiat fl̓omia in ſꝑatio qd̓ eſt īter illd̓ ſtatū .i. in augmento: qꝛ qn̄ auget̉. tunc timemꝰ de febretertiana ne eueniat. De cura eſſere. Capl̓m. xiiij.I ſanguis fuerit vincēs. tūc oportebit vt in pͥmis ꝑueniat ad flebotomiā: deinde ꝯſequenter adhibeatur ſolutiuuꝫ colere ſi tolerauerit virtus ſit ſicut ſit de duabus partibus mirabolanoꝝ parte vna hiere: cuiꝰ potio