Uſura. vj.fuit lucratus ⁊ ſoluit mihi pecuniaꝫ. puta. xx. ꝓ. c.Modo querit̉ vtꝝ iſta ſit vſura. Quidam dicuntꝙ aut depoſui ſub ſpe iſtiꝰ remuneratōis. ⁊ tūc eſtvſura. ſecus ſi ſimpl̓r. Et in hoc ſtat̉ dicto meo. qꝛeſt qō d̓ ꝯſcīa. Bal. v̓o in. l. j. C. ꝓ ſocio. dic̄ ꝙ auttalis depoſuit in ſpē. ⁊ tūc qꝛ ipſe illicite vſus eſt pecunia depoſita. omne lucꝝ inde ꝓueniēs dꝫ mihireſtituere. qꝛ locupletior ex re mea factus eſt. ff. dene. ge. l. qͥ ſine vſuris. ſꝫ hoc intellige in foro iudiciali: qꝛ iura hoc illi infligunt in penā. Pena āt in foro ꝯſcīe nō eſt ſoluēda de neceſſitate. vt dicit glo. īca. frat̓nitas. xij. q. ij. niſi ſeqͣt̉ ꝯdemnatio ꝑ iudicēaut ſaltē ſnīa declaratiua. vbi ſnīa diſpoſitiua fieret ꝑ ius poſitiuū. vt dictū eſt ſepiꝰ. vel vbi deponēs eēt damnū paſſus. qꝛ forte repetiſſet pecuniaꝫſuam ⁊ hr̄e nō potuiſſet: ⁊ ꝓpt̓ hoc damnū paſſus.nam tūc depoſitariꝰ ad inteſſe tenet̉. aut vſus eſt licite. qꝛ depoſueram ad numeꝝ. ⁊ tūc ſi aīo donandi ⁊ ſciens ſe nō teneri: liberalit̓ dat. maxime ſi deponēs a pͥncipio nō hūit intentōꝫ depͣuataꝫ. p̄t illud retinere cū bona ꝯſcīa: qꝛ ē mera donatio. autdat ex qͣdam eqͥtate: q̄ ſepe mouet debitores ad remuneran̄. ⁊ idē eſt. Aut dat credēs ſe teneri ex iureneceſſitatis: cū nō teneret̉. ⁊ tūc ẜm Bal. licite recipit ſi nō habuit a pͥncipio aīm fenerādi. al̓s ſecusNam obligatio antidoris iuſtam parit retentōeꝫꝑ errorē ſoluti. vt. ff. de fideiuſ. l. ſi teſtō. §. j. niſi eēterror facti: vt qꝛ putabat ꝑ ſuum ꝓcuratorē eſſe ꝓmiſſum cum nō eſſet. tūc nec de iure iudiciali necꝯſcientiali retinere pōt.ASexto q̄ro. Campſor cābiendo. vel ꝑmutandorecipit vnum denariū ꝓ flor. vel in diſtāti loco facit pecuniā numerari: ⁊ ego h̓ do. an ſit vſura. v̓. gͣ.Numero campſori ꝑiſiꝰ. c. ꝓ. xc. q̄ ꝑiſiꝰ dari facit.Quid iurꝭ. Rn̄. d. Lau. vr̄ ꝙ ſit vſura. qꝛ q̄rit fructum de pecunia q̄ nō ꝑit. In ꝯͣrium facit: qꝛ nō ēmutuū: ſꝫ ꝑmutatio. Itē qͥ in loco diſtāti pecuniānūerari fac: ſuſcipit in ſe ꝑiculū. hāc. q. format Io.de li. in. c. fi. de vſur. ⁊ ibi poſt multa dicit ꝙ nō vr̄bene excuſabilis niſi attēto int̓eſſe. qꝛ attēto ſubiecto pecunie eſt inuendibilis. qꝛ oīm reꝝ eſtimatioeſt. ff. de fideiuſ. l. ſi ita. Concludit final̓r ꝙ vbi pl̓recipiat: nō eſt bene tutus in ꝯſcīa. ſꝫ ſi veꝝ foret.hmōi cambia non fore. licita multi damnarent̉ ⁊iō ego puto licita fore. dum tn̄ debito mō celebrēt̉hoc eſt ꝙ moderatū lucꝝ recipiat̉. Et dico ꝙ h̓ nōint̓uenit mutuū. vnde vſura nō p̄t dici. nec int̓uenit aliqͥd ꝙ ꝯͣ ꝯſcīam edificet. Un̄ dico ꝙ in pͥmocaſu. ſi tibi cābio flor. aureū ꝓ moneta. vel ecōtra⁊ in vtroqꝫ caſu volo vnum denariū veri valorisiaꝫ nō illud volo. qꝛ tibi vendā pecuniaꝫ q̄ eſt inuēdibilis. nec ad pecuniaꝫ reſpectū hēo. ſꝫ ad int̓eſſemeū reſpectu laboris oꝑaꝝ. penſionū. fictoꝝ. ſalarioꝝ factoꝝ ⁊ expenſaꝝ q̄ ſubeo hmōi arte exercēdo. inſuꝑ ꝑicula ⁊ labores plerūqꝫ talibꝰ cōtingereſolent: iō ex his cābijs pōt ſumere moderatū lucꝝrōne int̓eſſe. ſecus aūt de eo qͥ hanc nō exercet artem. nec ꝓpt̓ hoc opus īminēt ſibi pericula. nec hꝫinde labores. nec expēſas. ex qͦ rōne int̓eſſe poſſitinde hr̄e lucꝝ. ⁊ ẜm hoc ꝯſentienduꝫ eſt pͥme opi.Ideꝫ tenet Bal. dicēs ꝙ talis ꝯͣctus eſt licitꝰ iureFo. CCLXV.gentiū ⁊ neceſſariꝰ ⁊ munitꝰ rōe naturali. eo ꝙ cāꝑſor pericula viaꝝ ⁊ damna nuncioꝝ ſubit. vt. ff.de nau. fe. l. periculi. ⁊. ff. de ac. ⁊ ob. l. traiectitie. §.de illo. Et ſi aliqͥd plus lucrat̉ iſte campſor licite lucrum ſumit. qꝛ induſtria accedit rei licite. vt no. ff.ad. l. fal. l. ſi heres. Preterea numeranti. x. licitū eſtpaciſci ꝙ ei reddant̉. ix. tm̄. quia minuere ſortemnon eſt peccatum. augere autem ſic. vt eſt tex. notabilis. ff. ſi cer. pe. l. rogaſti. §. ſi tibi. Adhuc tn̄ denon exercente hmōi artem .ſ. cambiente minutimpōt non irrōnabiliter dici. ꝙ vpi talis reciꝑet aliqd̓ lucrum moderatum minus tn̄ qͣꝫ ꝯſuetum ſitacciꝑe ab alijs tenentibꝰ factores ⁊cͣ. non eſſet condemnandus. Cum hic etiam concernat aliquodintereſſe. puta amiſſionem temporis in numerando ⁊ huiuſmodi. ⁊ debitor minus ſoluit huic qͣꝫſi accederet ad deputatum ad hoc. Et ſic hoc fitad vtilitatē vtriuſqꝫ partis. ergo videtur licitum.Et ex p̄dictꝭ habes an licitum ſit cambium qd̓ſit ꝑ lrās: vt ſit quotidie. Et concludendum eſt ꝙſic. tum qꝛ ibi non eſt mutuū: ſꝫ ꝑmutatio numiſmatis ad numiſma. tum qꝛ eſt ad vtilitatem vtriuſqꝫ ꝑtis. nec em̄ ſine tali cambio mercantie exerceri poſſent. tum rōne int̓eſſe vt dictū eſt. Nota mn̄ẜm quoſdam ꝙ duplicia ſunt cambia .ſ. realia. qꝛvt plurimū realit̓ deducunt̉. Quedam v̓o cauſalia q̄ a qͥbuſdam appellant̉ cābia groſſoꝝ a qͥbuſdā cābia ſicca. Et in pͥmis cambijs .ſ. realibꝰ triplip̄t int̓uenire lucꝝ. pͥmo rōne cuſtodie. ⁊ de hoc dctum eſt sͣ. ſcd̓o p̄t int̓uenire lucꝝ rōne pr̄ie. v̓b. gͦ.plus valet florenꝰ ſenēſis ſenis qͣꝫ alibi. Et ſil̓r florentie florentinꝰ. ſil̓r ducatꝰ venetꝰ. ⁊ ſic de alijs.Propt̓ea ſi pura ⁊ ſola rōne cābij ꝓpt̓ monetā plvalentē in ꝓpria patria ꝙͣ in aliena int̓ueniat lucꝝnō cadit ibi vſura. v̓b. gͣ. ſi qͥs vltra montanꝰ. M.ducatos venetos venecias ītēdebat ferre ⁊ ibi eosexpendere. ⁊ inueniens campſorem in patria ſuahn̄tem tabulaꝫ cābij in ciuitate veneciaꝝ. ſibi tradit eos ad foꝝ cābij veneciaꝝ. ſi nihil aliud hic intendit: nō eſt ibi vſura. lꝫ plus p̄dicti ducꝭ. venetivaleant in venecijs ꝙͣ vbi tradit eos. Uerūtamēſi ex hoc ꝙ ducatos p̄dictos pͥus tradit vltra mōtes qͣꝫ recipiat in venecijs cambium eoꝝ. intendataliquod lucrum acquirere. tunc prior traditio induit mutui rationem. Et eſt ibi vſura. D. autemLau. dicit p̄dictum caſum eſſe licitum. quia cur.ſus monete operat̉ exceſſum in valore ẜm locoꝝdiuerſitatem. Plus enim valet hic florentie florētinus ꝙ alibi. ⁊ ſic de ſingulis. Et eſt alia ratio. ſcꝫ.periculi. Non em̄ vendit̉ pecunia q̄ eſt inuendibilis. ſꝫ tantum hic ſoluit̉ quantum ibi numerat̉.Nam tantum valet hic flor. cū vno denario. qͣntum ibi florenus ſine denario. Hoc etiam operat̉monetaꝝ diuerſitas. Qn̄qꝫ em̄ tātū valēt venecijsc. ducꝭ. qͣntū florentie. cvj. florēi. aliqn̄ plus. aliqn̄minus. non ergo plus ſoluit̉: ſꝫ tantūdem. Itemſi aliquid plus valent: illud plus cōputabit̉ rōnepericuli. ⁊ vt ſubueniat̉ ſalarijs miniſtroꝝ ⁊ penſionum. ⁊ ne fruſtra operas ponat ⁊ ſudorem in alioꝝ vtilitatē. Tercio in p̄dictis cābijs lucꝝ p̄t int̓uenire rōne monēte. Sunt em̄ monete q̄dam q̄