vſumfructū de dicta domo: quē ſi accepit iudicarinō dꝫ in aliqͦ dānificatꝰ. īmo ẜm aliqͦs nō tm̄ domū reſtituē tenet̉. ſꝫ etiā dictos fructꝰ ꝑceptos reddere vel in ſortē cōputare. ſi tn̄ dānificaret̉ de pecunia ſua poſſet petē int̓eſſe. ſi v̓o creditor ſiue ille qͥmutuauit n̄ recipit fructꝰ de domo illa cū ſuꝑfluitas valorꝭ domꝰ cedat ī penā debitorꝭ ſiue eiꝰ qͥ mutuū accepit. p̄ſuppoſito ꝙ bona fides in ꝯͣctu int̓uenerit. qꝛ videlicet creditor dū mutuaſſet credebat illū eſſe ſolutuꝝ. qꝛ ꝓfecto ſi hac intētōne mutuaſſet credēdo. videlicet illū nō eſſe ſolutuꝝ. vſurarius eſſꝫ. ſi aūt credebat illū eē ſolutuꝝ tūc poſſꝫlucriface̓ domū. Nā hec pena in ꝯͣctu apponit̉. vtmetu pene debitū certo die ſoluat̉. qd̓ quidē licet.extra de arbi. dilecti. Con. Ho.Sura. VI. In ꝯͣctu ꝑmutatōis.Primo q̄rit̉. Utrū ars capſoria ſit licita. Rn̄. ẜm Ale. de alexan. ꝙ hec arsneceſſaria eſt ad vtilitatē ꝑegrinātiū. ⁊ alioꝝ qͥ circuunt diuerſas regiones ⁊ ad cōmutationē rerū:ſine qͣ nō eſt vita humana. Reꝝ em̄ commutationeceſſaria ē q̄ comode fieri nō p̄t ſine numiſmate.Non em̄ in diuerſa loca ⁊ remota portari pn̄t rescōmode ad ꝑmutationē faciendā. Et id̓o neceſſaria fuit numiſma ⁊ ars cāpſoria ꝓpter diuerſitateꝫnumiſmatū. hec aūt cōmutatio artis cāpſorie nōhꝫ rōnē mutui. qꝛ nō ſꝑat̉ lucꝝ ꝓpt̓ dilationē tꝑisnec iteꝝ cāpſori reddit̉ res eadeꝫ ſpē vel numeroqꝛ dat monetā vniꝰ generis ⁊ recipit alteriꝰ. puta.dat turonēſes ⁊ recipit bononiēſes vel econuerſo.nec poteſt dici emptio vel venditio proprie: quiaemptio vel venditio conſiſtit in rebus appreciabilibus. qͣrū p̄cia mēſurant̉ ⁊ det̓minant̉ numiſmate. hoc aūt genꝰ ſit in cōmutatōe ſola numiſmatūdiuerſoꝝ geneꝝ. ⁊ id̓o nō ē emptio ⁊ vēditio. ſꝫ ſimplicit̓ pōt dici ꝑmutatio. ꝑmutatio em̄ dr̄ vno mōgeneral̓r qn̄ aliqͥd dat̉ loco alteriꝰ ⁊ ſic cōp̄henditoēm cōmutationē. Scd̓o mō dr̄ qn̄ res det̓minata ad vtilitatē vite datur ꝓ alia re det̓minata. Ethoc mō det̓minat̉ de ꝑmutatōe in iure canonico.vt qn̄ cōmutat̉ p̄benda cū p̄benda vel hmōi. Tercio mō dr̄ ꝑmutatio magis det̓minate numiſmatū ꝑmutatio. Et hoc mō ars cāpſoria dr̄ ꝑmutatōCon. p̄dictis. F. de may. in. iiij. dicens ꝙ ſicut arsmercationū facta legittime ē vtilis ⁊ ſicut mercatores ſt̓ valde vtiles. qꝛ aliqͣ habent̉ ī vna regione q̄nō in alia ita pecunie ꝯmutatores ſeu cāpſores. qꝛvna moneta currit ī vna regione ⁊ nō ī alia. vndeꝓ ſuo labore aliqͥd pn̄t lucrari licite.Scd̓o q̄ro. qͣre cāpſor pōt reciꝑe lucꝝ ꝑmutādov̓bigr̄a. ſtrinlēgus ī anglia valꝫ qͣtuor turonēſes ⁊nō plus. Pone ꝙ cāpſor ꝓ cōmutatōe ſtrinlēgoꝝad turonen̄. aliqͥd accipit vel ecōuerſo. an liceat cunō laboret plus qͣꝫ vſurarius. Rn̄dit idē Alex. ꝙnumiſma hꝫ duplicē cōmutationē. Unā ex naͣ reſiue pondē ⁊ maͣ. Aliā ex det̓minatōe legꝭ poſitiueexqͦ accidit ꝙ freq̄nt̓ aliqd̓ numiſmatꝭ genꝰ in aliqͦloco nō tātū valet qͣntū valorē dedit illis lex poſitiua. ⁊ iō qn̄ cāpſor aliqd̓ genꝰ numiſmatꝭ accipit n̄ẜm det̓minationē ⁊ īpoſitionē legis. ſꝫ ẜm eſtimaUſura. vj.tionē ponderis ⁊ materie. ⁊ aliud genꝰ dat ẜm eſtimationē ⁊ īpoſitionē legis ⁊ fit iā recōpenſatio eteqͣlitas int̓ datū ⁊ acceptū. cōꝑando valorē numiſmatis dati. qd̓ valet ẜm eſtimationē legꝭ ad valorēnumiſmatꝭ accepti. qd̓ valꝫ tātn̄ ẜm naturā rei adpondꝰ ẜuat̉ ibi iuſticia ſil̓is illi q̄ eſt in emptionibꝰ⁊ vēditōibꝰ. qꝛ recōpēſatio fit h̓ ꝑ maiorē ⁊ āpliorēvtilitatē dati apd̓ accipiētē a cāpſore ꝙͣ r̄cepti ab eoTercio q̄ro. Pone qͥs dat̉ marcā argēti ꝓ aliamarca argēti ſoluēda ⁊ recipiēda certo t̓mino. vtꝝiſte cōmittat vſurā. Rn̄dit Alexan. de alex. ꝙ autveriſil̓r ſcit̉ ꝙ marca ſit plus valitura tꝑe ſolutōisvtputa. ſi qͥs det marcā argēti ꝓ alia recipiēda talitꝑe qͦ magis reqͥrit̉: multū p̄ſumit̉ ꝯͣ ſic mutuantēꝙ q̄rat lucꝝ rōe tꝑis. Pōt etiā in hoc caſu ⁊ ſil̓ibꝰfieri diſtinctiosͣ. poſita. Uſura. j. v̓. Uenditio fructus. An .ſ. mutuauit ſoluꝫ ob ſeruiciū. An .ſ. eratẜuaturꝰ vel nō ⁊cͣ. ⁊ an̄ auferat libertatē debitori ſeliberādi vel ne. ⁊ an veriſil̓r dubitet̉ vtꝝ res plusvel minꝰ valeat tꝑe ſolutōis. nā tūc poſſꝫ excuſarirōne dubij. Idē iudiciū ē qn̄ ſpēs ꝓ ſpē. puta gͣnūꝓ grano. vinū ꝓ vino. oleū ꝓ oleo ad certā menſurā datur. Con. Monal.Quarto q̄ro. Aliqͥs hūs ſpālē pecuniā: quā timet futuro tꝑe minorādā ſuo p̄cio ẜm ſtatuta legꝭpoſitiue vel dn̄i terre. an liceat ſine vicio vſure mutuo dare dictā pecuniā. hoc pacto vt ſibi reddaturin eqͣli p̄cio ī qͦ ē cū ab eo dat̉. Rn̄dit Ale. de ale. vr̄multꝭ ꝙ n̄. Alijs āt ꝙ ſic. qꝛ alid̓ ē in mutuo ſꝑarelucꝝ. alid̓ ē vitare dānū. pͥmū n̄ p̄t fieri ſine īiuriadei: nec ſine īiuria ꝓxi. Qui āt euitat dānū deo iniuriā nō facit cū hoc nulla lege ꝓhibeat̉ nec ꝓxīofit īiuria. qꝛ nō ledit ꝓximū ſuū qͥ euitat dānū ſuūIn ꝓpoſito aūt ſi mutuās magꝭ q̄rit vitare dānūſuū qͣꝫ hr̄e lucꝝ: debitor aūt nihil minꝰ accipit tꝑemutuatōis qͣꝫ reddē teneat̉ nec erat veriſil̓e pecuniā eſſe minꝰ valiturā qͣꝫ valebat tꝑe mutui. qꝛ vilificatio huiꝰ pecunie nō accidit rōe dilatōis tꝑis. ſꝫex volūtate legiſlatoris. vide sͣ. Reſtō. v. vbi hēsmulta ſingularia de hac materia. vide tn̄. q. quamformat Lu. ro. in ſuis ſingularibꝰ de magno mercatore qͥ ſcit de ordine dato ī ꝯſilio ꝙ cras minꝰ valebit frumētū ⁊ ille vēdidit: nō notificādo emptoribus de ordinatōe p̄dicta. Et dicit ꝙ ꝯͣhētes pn̄tagē ꝯͣ mercatorē illū ad int̓eſſe ẜm Guil. ꝑ. l. fraus⁊. l. ꝯͣ legē. ff. de legi. Placet Bar. in. l. q̄ro. ff. de ac.emp. ⁊ Bal. in. l. ij. de ꝑi. ⁊ co. rei ven. ꝓ hoc tex. inl. ſi vina. v̓. plane. ff. de ꝑi. ⁊ co. rei ven. ⁊ ibi ſic dr̄.Plane ſi intelligēt vēditor nō duraturā bonitatēvſqꝫ ad diē qͦ tolli debēt: nec āmonuit emptorē. tenebit̉. hec ibi. Hec tn̄ lex iudicō meo paꝝ facit adꝓpoſitū. nā loqͥt̉ de vino diſpoſito ad corruptōem⁊ ſic nō hꝫ ſuā bonitatē intrinſecā. ⁊ id̓o vendenstale vinū ac ſi hr̄et bonitatē intrinſecā. tenetur adreſtōnē. ſecꝰ de mercatore vendēte granū: ſciēte ꝙcras debeat mutari p̄ciū ex diſpōe ſtatuti. eo ꝙ qn̄tale gͣnū vēdit̉ tātū valeat ⁊ etiā habeat ſuā bonitatē intrinſecā. Et in hoc nō q̄rit lucrū pͥncipalit̓.ſꝫ ſolū euitare damnū. qd̓ nota.Quinto. Pone ꝙ depoſui pecuniā apd̓ cāpſorēſine aliq̄ pacto. qͥ campſor cū dicta pecunia multū
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten