Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCLXIr
Einzelbild herunterladen
 

Uſura. iij.nus dabit emens lib̓. turonenſiū: qͣꝫ ſi eſſent tm̄duo mēſes. Cōtractus vr̄ licitus. maxīe ſi pecunia recipiēda in termino ꝓbabil̓r credit̉ plus valitura: vl̓ ſi ſic emēs cōiter lucrat̉. Hoc poſito vr̄ indirectū mutuū. Puta. vt qͥs det minꝰ recepturus plꝰ in t̓mino. ſecꝰ ſi eēt dubiū. rōe em̄ dubijbabil̓: vl̓ cōiter accidentis forte poſſet excuſari.Quintodecīo. qͥd de his nūc emūt certos eqͦstradēdos emptori ab ipſo vēditore in certis nundinis? Rn̄. ẜm Guil. ſi emant̉ minori p̄cio qͣꝫ eſtimētur eos ibi tunc valituros: vſura eſt. ſi aūt de valore veriſil̓r dubitat̉. non eſt vſura.Sextodecīo. qͥd ſi qͥs vendat bladū alteri. xx.ſol̓. in meſſe. qd̓ tn̄ ē niſi. xv. ſol̓. in p̄fixo termīoẜm boni viri eſtimatōꝫ valituꝝ. poſtea veniat cariſtia. dictꝰ emptor illud bladum vendat. xxv.Nunqͥd primꝰ venditor aliqͥd emptori reſtituereteneat̉: vr̄. qꝛ emptor in nullo eſt dānificatꝰīmo lucratꝰ. In ꝯͣriū facit. qꝛ ille ꝯͣctꝰ fuit vſurariꝰ tenet̉ ad reſtōꝫ. Rn̄. Aſten. in ſum. ẜm Monal. vēditor iſte tenet̉ reſtituere emptori illud qd̓ ſuꝑuendidit vltra eſtimatōeꝫ boni viri. qꝛ lꝫ emptordānificatꝰ ſit. hoc fuit ꝓpt̓ euētū rei excuſatab vſura. dānificatꝰ tn̄ fuit. qꝛ ml̓to plus emit qͣꝫ intermino valebat ẜm eſtimationem boni viri. Decimoſeptimo. qͥd de mercatore reemit proxc. eundē pannū. equū. vel aliqͥd aliud ab eo cuius vendiderat. C. cui poſt tradidit. xc. flo. quitn̄ emptor ſoluit tunc illa. C. Rn̄. s. Ber. patens ē. emēs reuēdit ipſi mercatori ſatis minori p̄cio. qꝛ ſub quadā rōe mutui. potiꝰ qͣꝫ ſub reali v̓itate ſolutiōis tradidit ille mercator ſibi illa. xc.ab eo debens rehr̄e. C. ille emēs ſoluit mercatori. ꝓpterea talis ꝯͣctus ē vſurariꝰ. malignitateet duplicitate plenꝰ. Qui tn̄ tūc eſſet vſurariꝰ ſimercator abſqꝫ intentōe reemēdi rem a ſe vendēdam abſqꝫ fraude vēdidiſſet. C. flor̄. reemiſſet ſimpl̓r ab emptore volente cuicunqꝫ vendereminori p̄cio: qͣꝫuis ibi eſſe poſſet viciū iniuſti p̄cijmodici. tn̄ qꝛ iſte ꝯͣctus ſolet fieri in fraudē vſuraꝝiſta ſcd̓a ꝑs non eſt multū p̄dicanda.Decimooctauo. Utꝝ mutuans. C. ſol̓. petropacto det ſibi. l. in numeratis. alia. l. in debitoribꝰ. vel in rebꝰ: puta. pāno hmōi. et ipſe debitorꝓmittit ſibi ſoluere. C. in numeratis. qͣs tn̄ debitores res accepiſſet dictꝰ debitor niſi ꝓpter mutuū. an ſit vſurariꝰ ꝯͣctus. Rn̄. Lau. de ridol. dicit ſit ī fraudē. gͣuet̉ dictꝰ debitor rōe mutuierit vſura. Idē dic rōe mutui aliquid venditurdebitori plus debito p̄cio. xiiij. q. iij. ſi feneraueris.Et hic caſus eſt quotidianus.Decīonono. vtꝝ ꝓcurātes negocia ſtipēdariorum .ſ. recipiendo pagas eoꝝ. faciendo alia obſequia. mutuādo eis in neceſſitatibꝰ eoꝝ. recipiendo certum ſalariū. ſint vſurarij. Rn̄. idem La.non. qͣꝫtuꝫ ad id qd̓ ꝑcipiunt rōe laboris. ſꝫ non qͣꝫtum ad id qd̓ ꝑ̄cipiunt rōne mutui.Ultimo. qͥd de his emūt frumentū vinū ethmōi tꝑe colligit̉: vt cariꝰ vendāt? Rn̄. hoc pōtfieri multipl̓r. pͥmo ꝓpt̓ bonū cōe. ſic̄ Ioſeph emitfrumēta vt hr̄et vū̄ ꝓuideret ppl̓is t̓re tꝑe famis.Fo. CCLXI.et hoc eſt meritoriū. Scd̓o ꝑꝑ ꝓuiſionē ſuā ſuoꝝſic̄ ſi aliqͥs nūc emat timēs ne poſtea oꝑteret carius emere. poſtea qꝛ īdiguit vēdidit ſic̄ cōiterin foro vēdebat̉. hoc ē licitū. Tercio ꝑꝑ pietatemvt .ſ. de lucro ꝓuideat pauꝑibꝰ. hoc iteꝝ lꝫ. dūmōita moderate hoc faciat cōitas chariſtiā ledat̉. Quarto ꝑꝑ exercēdā iuſtā ꝯmutatōꝫ modūmercatōis. vt intēdat cariſtiā inducere. ſꝫ potiꝰſuā artē. ſeu negociatōꝫ exercere qd̓ potiſſime locūhꝫ qn̄ hec ē ꝓpria negociatio eꝰ. ita ſua oꝑa recipit lucꝝ. Quīto ꝑꝑ auariciā .ſ. vt cariꝰ vēdat: nulla alia ncc̄itate vel vtilitate pēſata. aut vt cariſtiā inducat ꝯgreget. ita hoīes cogant̉ emere ab eo:vt poſſit ad libitū vēdē. iſti tales enormit̉ peccāt.Hec breuit̓ exͣcta ſunt ex dictis Ray. Guil. Inn.Hoſt. Monal. Qui Monal. addit ẜm qͦſdā.qn̄ laicꝰ. ex cupiditate. ſꝫ vt ꝓuideat ſibi et ſuisemit aliqͥd vt poſtea cariꝰ vēdat. ſiue annonā. ſiuealiud: ē mortale. ſi āt ex cupiditate qͥs emat p̄dicta vt poſtea cariꝰ vēdat. peccat mortal̓r. ſiue ſit clericus ſiue laicꝰ. neut̓ tn̄ tenet̉ ad reſtōꝫ faciendā certe ꝑſone. ſꝫ dꝫ erogari tale lucꝝ pauꝑibꝰ de ꝯſilio ſacerdotis. tn̄ hoc ē de ncc̄itate. niſi ex facto hmōialiqͥ eēt dānificati. qꝛ tūc ſi ſciūt̉. illis fiēda ē reſtōItē ẜm Monal. illi credēdi ſt̓ nephādi deteſtādi ea intentōe emūt aureos. vel alias monetas: velres venales: p̄cipue victualia vt de talibꝰ cariſtiaꝫinducāt. Limita tn̄ p̄dicta ẜm notata. Auaricia.circa aīalia. No. pͥmoSura. lij. triplicē dr̄iam int̓ mutuū locatū. Prma ē. qꝛ ī mutuo ꝑiculūeſt ī accipiēte. in locato v̓o in eo qui dat.Scd̓a ē. qꝛ mutuū ꝓprie deteriorat̉ vſū. vtputa. pecunia. ſꝫ locatu ſic. vt domꝰ vel equꝰ. Tercia.qꝛ mutuū quantū ē de ſe nullā vtilitatē ꝑit vtenti.locatū v̓o ꝑit: vt ager: equꝰ: vel domꝰ. Sꝫ an liceataliquid acciꝑe vſu rei deteriorat̉? Rn̄. Ri. ſic: puta. vſu ciphi argentei.Primo q̄ro. vtꝝ liceat locare aīalia certo frumēto vel alia re annua? Rn̄. ẜm Guil. licitꝰ ē ꝯͣctꝰdūmō ꝯductor grauet̉ ex īmoderata mercede.Licitū ē etiā apponere pactū de dāno vel lucro reilocate vtrūqꝫ ſit cōe. ſꝫ lꝫ ponere pactū ſit ſolū ꝯductoris. niſi dānū qd̓ eēt ex culpa ſuaetiā leui. āt leuiſſima. ꝯͣctꝰ ꝯcernat vtilitateꝫvtriuſqꝫ. Poſſet etiā ex pacto ꝯductor reciꝑe ī ſe ꝑiculū rei. ex de depo. c. fi. vn̄ tale pactū facit ꝯͣctuvſurariū. lꝫ poſſet fieri in fraudē vſuraꝝ. forte ſicp̄ſumeret̉ ſi fierꝫ a ꝯſueto vſurario. No. tn̄ ẜm Io.de li. dās boues alicui cuꝫ pacto debeat dare.xx. ſtaria frumenti. aut locant̉ oꝑa boū. licitꝰ ēꝯͣctꝰ. qꝛ boues deteriorāt̉. ſꝫ ſi vult bones recuꝑarep̄cio quo facit eſtimari. tradit: nec vult deterioratōis ſubire ꝑiculū. ꝙͣuis bene velit ſubire iudicium .ſ. mortem naturalē. tunc ꝯͣctus eſt illicitus.Scd̓o q̄ro. qͥd de illis tradūt boues ad mediatōꝫ certis ſextarijs bladi. eo pacto ſi moriāt̉:vel deteriorent̉. ꝯductor ſubeat medietatē ꝑiculi. ſiāt meliorāt̉ hēat medietatē cōmodi? Rn̄. ẜm Monal. reuera locare boues vel eqͦs ad diē vel t̓mi. dūmō ꝯductor grauet̉ de īmoderata mercexx ij