tedem mercēnarijs datam pauperior minime dici poteſt cum loco mercedis habeat cōmodū operarū: vt ſunt qui agros eius colunt ⁊ vineas ⁊ huiuſmodi. Et forte dicendū idem de illis ſeruitoribus qui haberent curam veſtium ⁊ aliarū rerumip̄ius vſurarij: vt recipere valeant expenſas et ſalarium vſqꝫ ad tantā ſummā ad quātam aſcenditiſta vtilitas: ſed plus recipere nequeūt. Idem dicde vxore vt ſupra dictū eſt: quādo haberet curamp̄dictarū rerum: ꝙ poteſt reciꝑe expenſas vſqꝫ addictam quātitatē ad quam ſe confert dicta ſua vtilitas. Si autem ſunt alij ſeruitores ſeruiētes vſurario in illis in quibus eum ad ſatiſfaciēdum: duꝫrecipiūt ſalarium faciūt impotentē. ⁊ tunc licꝫ ſeruiant ei ī rebus licitis ⁊ honeſtis nō peccent: īmoapud deum qn̄qꝫ merētur: tamē ſalariū ẜm quoſdam minime ſuſcipere poſſunt: cum ex hoc ad ſatiſfaciendum eum faciūt impotentē. Sicut medici. barbitōſores. baile. Et licꝫ tales ab vſurarijs ſalariū acceptare nō poſſint: tamen illis in extremaneceſſitate ſubuenire tenentur. Et ob p̄dicta inferunt quidam. ꝙ cum iudei cōmuniter viuant exvſuris. nec ſint potentes reſtituere: accipiētes perdonationē: vel alio titulo lucratiuo aliquid ab eistenent̉ ad reſtitutionem accepti: faciendam illis aquibus iudeus accepit vſuras: etiam ſi aliquid abeis acceptum ſit pro pena: vt sͣ. Iudeus pͥmo. Siautē quis aliquid ab eo habuerit qͥ nō eſt ſoluendo titulo oneroſo. puta qͥa emit vel habuit ꝓpteroperas ſuas: vel ꝑmutationem: vel aliam oneroſam cauſam: nō tenetur ad reſtitutionē: niſi illudſciuerit fieri in fraudem creditorū. Et dicitur ſcireſi creditores ſunt ſibi proteſtati ꝙ ſit in eorum preiudiciuꝫ. vt in. l. ait pretor. §. ſi quis ꝑticeps. ff. dehis que in frau. cre. Item quādo ſcit eum haberecreditores et alienauit omnia bona ſimul. Ex illaem̄ vniuerſali alienatiōe preſumit̉ fraus. vt. ff. e. l.omnes. §. lucius. Item tercio quādo hoc euidenter apparet: vt qꝛ ſcit aliqueꝫ impotentē reſtituere⁊ aliquid vendere: vel emere ad ludum. luxuriamguloſitatem. vel aliter inutiliter conſumēdum. Etſic in fraudem creditoruꝫ. Et ex p̄dictis colligit̉ ꝙcū iudei ⁊ alij vſurarij cōiter ꝓpter vſuras nō ſintſoluendo: accipiens aliquid ab eis etiā titulo oneroſo. puta locatione. venditione vel ſimili: exquomanifeſte fiūt impotentiores ad ſatiſfaciendū: tenetur reſtituere illis a quibus accepte ſunt vſure:ſicut ꝯtingit in vendēte eis gallinas: vl̓ alia ad guloſitatē ꝑtinentia: vel pulcra veſtimenta: ⁊ alia ſimilia ad pompoſitateꝫ: vel qui ad talia locant ſibioperas: vel ad radendum: vel ad polienduꝫ ⁊ huiuſmodi.Quid aūt de ꝯſanguineis ſeu amicis. domeſtitis. ſocijs. ⁊ quibuſcūqꝫ alijs qui de bonis ipſiusvſurarij comedūt. bibunt. ſiue dono ſiue quocūqꝫalio modo recipiūt? Rn̄. ſan. Ber. ꝙ ſi vſurariusnō eſt ſoluēdo .i. ꝙ omnia bona que habet vix ſatiſfactioni ſufficiūt. licꝫ habeat aliqua de licite acqͥſitis: tales inquā quicquid predictis modis ſuſcipiunt ſatiſfacere obligant̉: qꝛ etiam ad non ſatiſfaciendū p̄ſtant cauſam efficacē̓. Si aūt eſt ſoluēdo:Reſtitutio. ix. Fo. CCXIIII.tunc non tenent̉. Si autem de hoc dubitant. ⁊ adhuc extat res: ſatiſfacere obligant̉ ne ꝓ re temporali in diſcrimine animam ſuam ponant ẜm regulam ſupra poſitam. Si tamen habuiſſent bonafide tales ab vſurario: credentes illas res eſſe ſuas:durante tali bonafide: de conſumptis non tenentur. Caueant tamen vt dictum eſt ſupra. ne ducātur bonafide lupi que .ſ. ſit ignorantia craſſa ⁊ ſuppina. que etiam eos de conſumptis non excuſaUtrum debētes aliquid recipere ab vſurarioex contractu vel quaſi. aut ex maleficio vel quaſipoſſint acciꝑe ab eo qd̓ debet̉. Rn̄dit Alexā. lom.ꝙ ſic. dum tamen rem vſurariam. furtiuam. velraptam non recipiāt in ſpecie ſua. Quod quidemin vſura eſt veꝝ ẜm eos qui tenent ꝙ in vſura nōtranſfertur dominium. Scd̓m autem alios poſſunt recipere etiam ipſam rem in ſpecie habitamex vſura. hunc tamen caſum quidam limitant ſicut ſupra dictum eſt. dummodo non ſit in fraudēcreditoꝝ.Utrum autem mutuantes denarios vſurarijs poſſint repetere. Rn̄dit ſan. Ber. ꝙ ſi bonafide creditor vſurario pecuniam mutuauit. vt exilla comodum ſuum licite faceret. ⁊ lucrando forteex ea ſe liberaret. Et tunc recipere poteſt qd̓ liberaliter mutuauit. etiam ſi aliter ille non ſufficeret advſuras ſoluendas. aut alia ⁊ non iuſta cauſa illammutuo ei dedit. puta. ad ludendum. aut ad meretrices. vel hyſtriones. ⁊ tūc non pōt debitum ab illo reciꝑe qͥ alit̓ nō eſt ſoluendo. Con. Guil.Utrum locantes domos vſurarijs ad fenusexercēdum teneant̉ reſtituere penſionē. Rn̄. ſan.Ber. ꝙ licet ſint ꝑticipes oīm peccatoꝝ q̄ in eis exfenore ꝑpetrant̉. nihilominus rōne ꝯͣctus locationis. in quo lucꝝ tranſfert̉ in locantem. pn̄t tale lucrum nō illicite retinere. niſi vſurariꝰ tunc impotens eſſet reſtituere acqͥſitas vſuras. qꝛ tūc nō pn̄trecipere penſionem niſi prius debuiſſent hr̄e.Utrum p̄dicatores qui vadūt ad raptores vteos inducant ad pnīam ⁊ ad reſtōem poſſint comedere de rapina. Rn̄d̓. ẜm Ray. ſiue inducanteos in p̄dicatione generali. ſiue in ꝑſuaſione ſpāliexcuſant̉. maxime ſi apud alios non pn̄t comodeinuenire. extra de ſent. ex. cum voluntate. Et hocintellige cum moderamine. ⁊ ſi ſit ſpes ꝓbabilisde illoꝝ correctione. Item ſi ꝓpter eoꝝ expenſas n̄ſubtrahat̉ facultas reſtituendi in toto vel in ꝑte.Sed ſan. Ber. dicit vel in magna ꝑte. ⁊ hoc rationabilius.Eſtitutio nono. Quoad cooperatores vſuraꝝ. Et hi quidemmultiplices ſunt. Ex quibꝰ primi ſuntad vſuram mutuum accipientes. Circa qd̓ aduertendum ẜm ſanc. Ber. ꝙ duo neceſſaria ſunt adhoc ꝙ ſine mortali culpa homo tale mutuū ſuſcipere poſſit. Primo ꝙ qui mutuum p̄ſtat nō ſit inductus ab alio. ſꝫ a ſeipſo ad tale mutuum dandūparatus ſit. Secundo ꝙ qui mutuum ſuſcipit adnn iij