Legitima portioRn̄. Bar. in. l. j. §. in filij. ff. ad trebel. relinqͥt ſubdubio. Sed Ang. in. l. ſi ab eo. C. de le. hr̄. concludit. ꝙ ſic. Et Paulus de caſtro dicit ſe al̓s conſuluiſſe ꝙ pater poteſt legittimare filiuꝫ ſpuriū: cumhac cōditione: ne ſuccedat. ⁊ ita dicit ſe poſtmodūinueniſſe. Rai. de for. qͥ ita cōſuluerat: in ciuitatepiſana. Quo tamē ad legitimationē reſpectu vniactus Bal. in. l. ſenium. C. de teſta. tenet ꝙ nō. qꝛlibertas eſt indiuiſibilis. l. j. §. j. C. de lati. li. tol. Etad hoc facit tex. in. l. queſitum. ff. de adop. Et hecopinio videt̉ cōmunior. Sed dictū Pau. ⁊ aliorūẜm Ber. cep. in tractatu ſuo de cautel̓. poteſt ꝓcedere ꝙ per viā diſpenſationis fieri poſſit. vt ꝓ certo actu tantū diſpenſet̉ ꝙ fiat ſtatus mutatio. vtnotatur in. l. ſi pariter. ff. de libe. cā. Et ideo cautela eſt ꝑentibus qͥ habent filios legittimos ⁊ naturales. ⁊ ſpurios. qͥ vellent ipſos ſpurios legitimari facere. ſꝫ nollent ꝙ ſuccederent cū legitimis pariter:niſi certo modo ꝓut eis parentibꝰ placuerit. Naꝫcomes palatinus vel alius qͥ habet poteſtatē legitimandi licet nō poſſit legitimare qͣꝫtuꝫ ad vnumactum tm̄ quia legitimatio eſt reintegratio totiusſtatus. d. l. queſitū. ⁊. d. l. ſi pariter. tamē poteſt diſpenſare vt poſſit ſuccedere certo modo. quia iſtanon eſt proprie legitimatio. ſꝫ diſpenſatio. Et licetiſte comes nō poſſit plus facere qͣꝫ ſibi cōmiſſumſit: minus tamē facere poteſt. quia non habet ſeruare formaꝫ ſui priuilegij: ſicut facere debet iudexdelegatus.Egitima portio. Sciendum ꝙ olim fuit licitū cuilibet totamhereditatē ſuam relinquere alteri. Sedfalcidius ſtatuit: ꝙ quarta deberet relinqui legitimis heredibus. Et triplex eſt legitima portio: qͦrūvna eſt debita iure nature. Et dicit̉ debitū bonorum ſubſidiū. Et hec debet̉ filijs tm̄: qui ſine cauſa exheredari nō poſſunt. Et huic portioni nullūgrauamen vel dilatio poteſt imponi. C. de inoffi.teſta. omnimodo ⁊ duabꝰ. ll. ſequen. Et hec eſt talis ſi ſunt quatuor filij. ⁊ infra debēt habere terciāpartem. Si ſunt quinqꝫ vel vltra debent haberemedietatē. C. de inofficio. te. auten. nouiſſima. Etintellige terciā partem vel medietatem eius ꝙ eisdeferebat̉ ab inteſtato. vt notat glo. in. l. ſi arrogator. de ado. ⁊ ibi Bar. ꝓ hoc allegat. l. papinianꝰ.§. qd̓ autē. ff. de inoffi. te. Et intellige detractis debitis: ſiqͣ eſſent. Iteꝫ eſt alia portio .ſ. qͣrta falcidie:que debet̉ iure inſtitutionis. vt cū aliquis eſt inſtitutus heres. ⁊ illa hereditas eſt exhauſta ꝑ legata:tunc inſtitutus poteſt detrahere ſibi vſqꝫ ad quartam partē hereditatis: detrahendo de ſingulis legatis .ſ. de qͦcunqꝫ legato ꝓ rata tātū qͣntū eidemeſt legatū ad quartā habendā. inſti. eo. primo Reſponſo. Fallit primo in his que ad pias cauſas relinquuntur eccleſie vel pio loco. vt in auten. ſimiliter. C. ad. l. fal. Nota tamē ꝙ ſi eccleſia vel aliuspius locus inſtitueret̉ heres: tunc detraheret falcidiam de legatis factis alij eccleſie vel pio loco: qꝛconcurrit priuilegiū cum priuilegio. Et ſic concurrentibus priuilegijs vtentur iure cōmuni. facit. l.aſſiduis. C. qui po. in pig. ha. Et dy. in. l. ſi qͥs addeclinandā. C. de ep̄iſ. ⁊ cle. idem tenet. Et qd̓ dictum ē ꝙ quarta debet̉ delegatis ad pias cauſas.Bal. in. l. auia. §. ticio. ff. de condi. ⁊ de. Idē dicitetiā ſi indirecte relinquat̉. vt ſi mihi relinquit̉ fundus cum pacto ꝙ reſtituam eccleſie. nam tunc nōdeducitur falcidia. ſicut nō deduceretur ſi directoeſſet relictus eccleſie. Item ceſſat falcidia: quandoteſtator ſciens quantitatē patrimonij ſui expreſſeillam ꝓhibuit vel ſi heres nō fecit inuentariū tempore ⁊ modis a iure ſtatutis. vt in auten. ſꝫ cum teſtator. C. ad. l. fal. vel ſi heres īfra tp̄s legitimū voluntati nō paruerit teſtatoris. extra de te. Rainaldus in fi. Et ibi dicit glo. ꝙ tempus legitimuꝫ eſttēpus anni cōputandum a iuſſu iudicis infra qd̓tempus ſi non ꝑ̄uenerit dicit ꝙ etiam perdit omnia. excepto ꝙ ſibi d̓bet̉ ex fideicōmiſſo. Itē ceſſatfalcidia quando aliqua ſunt ita relicta vt non alienentur: ſꝫ remaneant apud ſucceſſores eius cui relinquunt̉. vt in autentica. ſꝫ et in ea. C. eo. Iteꝫ eſttercia que dicit̉ trebellianica: vt cum aliqͥs inſtitutus heres rogatur vt alij reſtituat hereditatem.Nam talis inſtitutus poteſt retinere quartā partem de tota hereditate. vt inſtitu. de fideicō. here..§. ſed quia. Et hec detrahitur de tota hereditate. Et in hac computant̉ legata ⁊ donationes. Etꝑ hoc infert Panor. in. c. rainucius. de teſta. ꝙ qꝛta que debet̉ iure inſtitutionis .ſ. cum hereditas ēexhauſta legatis eſt magis priuilegiata qͣꝫ quartatrebellianica. Et quarta trebellianica eſt magꝭ priuilegiata qͣꝫ legitima que debet̉ filio. Nā in quarta que debet̉ iure inſtitutionis nō computanturniſi ea q̄ obueniunt heredi iure inſtitutōnis. Nōautē legata vel alio titulo ꝓuenientia: Sed in qͣrta trebellianica computant̉ non ſolum ea que ꝓueniunt heredi iure inſtitutionis. ſꝫ etiaꝫ omnia q̄ꝓueniunt ex teſtamēto. puta. iure legati vel donationis. Alia v̓o venientia extra teſtamentuꝫ noncomputant̉. In legitima v̓o debita iure nature:computant̉ non ſolū ea que ꝓueniunt ex teſtamēto quocunqꝫ titulo. ſꝫ etiā vndecunqꝫ ſint ꝓfecta.ſcꝫ a defuncto. Secus ſi aliquid caperet̉ extra patrimoniū defuncti. quia illud in quartā nō imputatur. vt. l. ſcimus. §. repletionem. C. de inoffi. te.Et hoc etiā vult Bar. in. l. in quartā. ff. ad trebellia. Aduertendū tamen circa hoc vltimū ẜm Hanormi. in. c. rainucius. p̄allegato. ꝙ aut pater filiodonauit ob cām. puta. dotis vel donationis ꝓpternupti. Et illud imputat̉ in ſuam legitimam. vt inauten. ex teſtamēto. C. de colla. Aut fuit facta donatio ſimpliciter. ⁊ tunc ſi tenuit. vt quia fuit factafilio emancipato vel filio vt benemerito: ⁊ tunc illud non imputat̉ in quartā. quia valet hec donatio ac ſi fuiſſet facta extraneo. Aut donatio nō tenuit in vita. ⁊ tunc computat̉ in legitimā. etiam ſiconfirmet̉ morte.Queritur. an filio ſufficiat habere legitimā quocunqꝫ relicti titulo. Reſpon. Bar. in autē. nouiſſima. C. de inoffi. teſtamen. dicit ꝙ hodie debet ha