reſpicere comodum ſubditorum. non credo ꝙ dānandi ſint qui talia recipiunt. Vel ad refectionempontium et viarum. vel qn̄ ſine culpa depauperatus eſt: vl̓ obligatus. dum tamen ſemꝑ moderate:⁊ non ad grauamen exigat. x. q. iij. vnio. ⁊ extra decenſi. cum apoſtolus. Quando v̓o dn̄s ſine iuſtacauſa extorquet a ſubditis. tenetur ad reſtitutionēẜm Ray. vnde ſi velit ludere vl̓ vltra vires ad vanitatem expēdere. vel ſi in bello. quod ex parte ſuainiuſtum erat. cogatur ſe redimere. tunc ſi quid ꝑeum. vel eius officiales a ſubditis exactuꝫ eſt. ⁊ addn̄os ipſos ꝑuenit. tenent̉ reſtituere illis a quibusexactum eſt. ſi ſciunt̉. al̓s in pias cauſas vel vtilitatem cōem. Si aūt ad eos nō ꝑuenit. nihilominusdebent officiales ſuos ad reſtitutionem cōpellere.et eos punire.Utrum dominus teneatur ex facto familie ſue.Rn̄dit Panor. in. c. licet. de reſtitu. ſpol̓. de menteBart. in. l. ne quid. ff. de in cen. ru. nau. dicit dn̄mnon teneri ex facto familie. niſi quando familia delinquit in illo officio: ſeu miniſterio in quo eſt p̄poſitus dn̄s. et ipſe in illo miniſterio vtitur oper amilie. Eſt em̄ tunc: quid imputet̉ domino. ſi nō elegit honeſtaꝫ familiam: vt in. l. j. §. familie. ff. de publi. vbi prepoſitus ad vectigal tenet̉ ex facto familie ſue. quam ſibi adiunxit in illo miniſterio. Idemeſt videre in nauta. qui tenetur ex maleficio per familiam ſuaꝫ facto. vt in titulo. ff. furti aduer. nau.tenet̉. tamen dominus ciuiliter. ⁊ nō criminaliter:vt in d. l. ne quid. Et ideo ſi aliquis eſſet p̄poſitusad euſtodiā alicuius territorij. tenet̉ ex robaria facta inde ꝑ ſuaꝫ familiam. ſiue familia ſit libera. ſiueſeruilis. d. §. familie. Ex quo infertur poteſtateꝫ ſiue rectorem. teneri ex facto ſuorum officialium. l. ſioſt. C. de aſſe. Et ẜm Bar. ibi. liberant̉ p̄dicti exhibēdo malefactores. Et hoc cum quis exercebatyletitinofficium publicum. Secus ſi priuatum: vt qꝛ regebat hoſpitale. tunc nō ſufficit exhibere malefactorem. ſed eſt in optione damnū paſſi. an agat cōtrafamulos. an cōtra dn̄m ſeu hoſpitem: vt in. l. vna.ff. furti aduer. nau.Secundo queritur. an dominus agri ſen territorij teneatur ꝓ maleficio facto ſuꝑ ſuo dominio?Rn̄º. Panor. vbi sͣ. dicit. ꝙ communiter tenet̉. ꝙſic. ſi dominus fuit ſciens. ⁊ potuit prohibere. ⁊ nōijpalprobibuit. nō em̄ debet pati vt maleficium cōmittatur ſuper ſuo. l. j. C. de fal. mo. Secūs auteꝫ ſi ꝓbibere non potuit. l. j. §. is autem. ff. ſi fa. fur. fe. Etidem dic de villa: ſeu caſtro: vt teneatur. ſi potuit ꝓhibere. et non prohibuit. licet in hoc vltimo aliterſentiat glo. in autētico. vt nulli. §. qm̄. coll̓. ix. Sedprimū cōiter tenet̉: vt notat Bart. in. d. l. ne quid.Idem. d. An. et Ioh̓. de lig. ciuiliter tn̄. et non criminaliter.Tercio quero. nunquid extraneus ſciens maleficium ⁊ non prohibens: teneatur ex ſola ſcientia.vel exquo non reuelauit maleficium cōmittenduꝫpreſuppoſito ꝙ in ſolo ſuo maleficium non cōmittatur. Gloſa in. l. culpa. ff. de reg. iu. dicit ẜm legesꝙ non: ſi non fuit in aliquo particeps delicti. Setus de iure canonico. Idem tenet glo. in. l. vtrumDominusFo. LVIII.ff. ad. l. pom. de pari. Bar. in. d. l. vtrum. dicit glo.ꝓcedere regulariter. Fallit tamen ẜm eundē Barto. in. d. l. vtrum. et in. l. occiſorum. ff. ad ſill̓. vbi primo facit regulam ꝙ ſola ſcientia de maleficio committendo. non facit quem teneri. Excipe: niſi maleficium debeat cōmitti in dn̄m: vt in. d. l. occiſorumvel in patrē: vt. l. ij. ff. ad. l. pom. de pari. vel in principem. ſeu in rempublicā cui quis ſubeſt: vt. l. quiſquis. C. ad. l. Iul̓. ma. Si v̓o debet cōmitti in alium. non punit̉ quis ex ſola ſcientia. niſi fuerit particeps. vt dictum eſt. Panor. etiam dicit idem eſſein clerico non reuelante delictum contra epiſcopūvel ſacerdotem parochialem. cum iſti ſint parētesſpirituales iſtius. ⁊ habendi in maiori reuerentia:ꝙ cardinales: vt in. c. pictatium. xxx. q. iij. Et p̄dicta vera ẜm Panor. ſecuto maleficio. Si autē noneſt ſecutum. tunc ſecus. niſi in crimine leſe maieſtatis. vt. in. d. l. quiſquis.Quarto pone ſtatuto cauet̉ ꝙ ſi quis fuerit derobatus in villa. ꝙ teneatur illa villa ad extimationem. viator nunc conqueritur de expoliatione. etpetit vt villa cogatur ad emendam. nunquid debeat ſtari iuramento iſtius viatoris? Rn̄. Panormi.in. c. ſuper eo. de his que vi me. dicit ꝙ violētia debet probari ꝑ teſtes. per text. illum notabilem. vbihabetur ꝙ probata violentia per teſtes. res amiſſeꝓbantur per iuramentum. ⁊ ſuper valore rerumamiſſarum. taxatione iudicis p̄miſſa. Et ſequutopetentis iuramento fit condemnatio. Super delicto autem vel violentia non ſtabit̉ iuramento conquerentis. quia delicta debent dilucide probari vtin. l. ſciant cuncti. C. de proba. vel ſaltem probabit̉per indicia violenta. vt quia viſus eſt ire eques cūvaliſio. ⁊ redijt pedeſter. vel hmōi.Sed dubium eſt. nunquid ſuper quantitatererum amiſſarum: debeat ſtari eius iuramento?cum hic concurrat difficultas probandi. quia forteſolus erat quando fuit derobatus. et nemo viditquid portaret in valiſio. vel marſupio. Item hic cōcurrit odium ſpoliatoris. Sed contrarium cōmuniter tenet̉. quia licet hic concurrat maleficium. tamen villa que conuenitur non commiſit maleficium. ſed tenetur de maleficio alterius vigore ſtatuti. ⁊ ideo non debet ſtari iuramento illius. cum nōagatur contra delinquētem. Secus ſi agaretur cōtra illum qui derobauit. Ita cōmuniter cōcludūtlegiſte. in. l. ſi quando. C. vnde vi. Hec Panor. ind. c. ſuper eo. Idem tenet Bart. in. l. j. ff. quādo exfacto tu. et ibi facit regulam generalem. ꝙ vbi aliquis conuenitur ex dolo alterius. non admittiturprobatio per iuramentum in litem. Et facit hoc ꝙſi ſtatuto cauetur. ꝙ pater teneatur ſoluere ꝓ filiodelinquēte. ⁊ filius fuerit condemnatus ꝓ delictoob contumaciam ꝙ hec probatio nō ſufficiat contra patrem: niſi contra eum vere probetur crimenIdem tenet Dy. Adde predictis quod ſingulariter dicit Inno. in dicto. c. ſuper eo. ꝙ cum ille text.loquatur de vi. habet locum in qualibet vi. ſiue ſitcompulſiua. ſiue ablatiua. ſiue expulſiua. Idem inturbatiua ⁊ inquietatiua. nam in omnibus his poteſt vis verificari. Et ex hoc infertur. ꝙ ſi propterk iij