Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
LIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Detractioiur. Quia defert̉ iuramentum. niſi qn̄ p̄cedit ſemiplena ꝓbatio. Quid ſi res immiſſe ſunt in naui: ignorante caupone: vel nauta ſint amiſſe furto? Rn̄. d. Car. ind. cle. poſt Spe. dicit nautā vel cauponē teneriex eo: qꝛ tenet̉ niſi qn̄ ſibi conſignāt̉. l. j. §. nautāff. nau. ca. ſta. Utrum depoſitario liceat vti re depoſita? Rn̄.depoſitarius vtendo. cōmittit furtum. ff. de cōdi.fur. l. qui furtum. hoc intelligit̉ qn̄ eſt exp̄ſſe ꝓhibitum. ne vtatur: al̓s. Si tn̄ putauit dn̄m permiſſurum. etiam ſi minus ꝓbabiliter hoc putauitẜm Hoſt. Si tn̄ habuit cām putandi. p̄ſumit̉contra eum. ff. de fur. l. qui vas. §. vetare. Item intellige hoc. niſi deponat̉ qd̓ continet̉ numero. pondere: vel menſura. obſignet̉. hec em̄ exceduntfines depoſiti. tranſfert̉ dn̄ium. ſic vti pōt. Siv̓o obſignat̉ ī vel claudit̉. eo ipſo videt̉ ꝓhibuiſſe.niſi cōtrariū diceret exp̄ſſe: vt. ff. eo. l. licet. §. rei.Quid ſi res deterior reddit̉? Rn̄. reddita. videt̉. ff. e. l. j. §. ſi res. Hoc tn̄ intellige. qn̄ deterioratio facta eſt culpa depoſitarij. Heres depoſitarij tenetur de p̄cio rei depoſiteignorāter ab eo vendite. immo etiā ſi ſit heres:nihilominus ab eo id qd̓ cōſecutus eſt extorquet̉.ff. eo. l. j. §. vlti.. l. ij. iij.. iiij. Utrum peccet qui rem ſuā apud alium depoſitam: vel etiaꝫ iniuſte detentā furtim accipit: Rn̄.ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxvj. Ille furtim accipitſuam apud alium depoſitā. grauat depoſitarium.qꝛ ille tenet̉ ad reſtituendum. vel ad on̄dendum ſeinnoxium. vnde manifeſtum eſt peccat. tenet̉ad releuādum grauamen depoſitarij. Qui v̓o furtim accipit rem ſuā apud alium iniuſte detentampeccat quidem. qꝛ grauet eum qui detinet. nectenet̉ ad reſtituendū aliquid. ſꝫ peccat cōtra cōemiuſticiā dum ipſe ſibi vſurpat rei ſue iudiciū iurisordine p̄termiſſo. Et tenet̉ reo ſatiſfacere. et dare operam. vt ſcandalum ꝓximorum ſi inde ortuꝫeſt. ſedetur. Contra depoſitum. eſt locus ꝯpenſationi .ſ.in totum: vel deductioni .ſ. parte. licet cōpenſatio admittat̉ in alijs. ſi eſt liquida. ita facilemexitum habere credat̉: extra. eo. bona fides. Et ibiPanor. dicit. ꝙͣ compenſatio admittit̉ in omnibꝰque ſaltem in ſuo genere recipiūt functionem. Ita vna res ex toto poſſit fungi vice alterius. vt inhis que conſiſtunt in numero: pondere: vel mēſura. In his v̓o que recipiunt functionem. ceſſatcompenſatio. Exemplum: ſi teneris mihi reſtituere equum. ego teneor tibi reſtituere. l. certe non fiet compenſatio. qꝛ pōt affectio eſſe maior ad equuꝫꝙͣ ſit quantitas pecunie. Secus aūt qn̄ nullū poſſum p̄tendere intereſſe: vtputa. qꝛ tu mutuaſti mihi pecuniā ego tibi. l. vel quid ſil̓e. Querit̉ de. q. quotidiana. Quidam ſcholaris dimiſit libruꝫ in ſcholis qui ſubtractus fuit. nunqͥdbidellus teneat̉ ad emendā? videt̉ ſic. qꝛ teneturad cuſtodiam ſicut cuſtos. Bar. in. l. ſi quis vxori.§. apud labeonē. ff. de fur. dicit aut ſcholaris ſpecialiter aſſignauit librum bidello. aut ſimpliciter dimiſit libruꝫ in ſcholis. Primo caſu ſi bidellus reſtituit librum ſocio ſcholaris conſueto vel familiari.ſi ille poſtmodum aſportauit. tenet̉. ar. l. euꝫ quiet in. l. argentum. ff. cōmo. Idem dic ſi aſſignauiteum alicui deferenti aliqd̓ ſignū ſcholaris. benenota hoc dictum ẜm Panor. in. c. fi. de fur. licitequis reſtituit rem alterius deferenti ſignuꝫ illius.ad hoc bonus tex. cum ibi no. in. c. ſignificauit. deapp. Quod puto verum: niſi res eſſet valde p̄cioſaqꝛ tunc defacili ſimplici ſigno debet credi. Autſcholaris aſſignauit ſpecifice libruꝫ bidello. Ettūc videt̉ adhuc poſſe diſtingui. ẜm. l. dn̄s. ff. loca.an bidellus obtulerit ſe ad cuſtodiam vel: vt inprimo caſu teneat̉. In ſcd̓o. vel pōt dici aliter. aut loquimur in bidello ſpāli. et tūc tenet̉. qꝛ adhoc collectas alia cōmoda conſequit̉. vt cuſtodiat libros. Si ergo reperit̉ in culpa tenet̉ ex malaſtodia. Aut loquimur in generali bidello. Et tuncpoſſet ꝓcedere opi. Bar. qꝛ officium ſuum verſatur circa cuſtodiā librorum. Sed dubitari poteſtquid in ciuitate ſenaruꝫ. vbi ſunt bidelli ſpeciales. ſed generales tm̄? Et puto aduertendū eſſe adformam conſtitutionis. vt ſi tenentur cuſtodire libros. ꝓcedat illa opi. al̓s ſecus. Hec Panor. in dicto. c. fi.Etractio. Detractores ẜm Rai.ſunt qui vitā et bonos mores aliorū corrūpere vel minuere nitunt̉. Detractio ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxiij. differtacōtumelia. dupliciter. primo qͣꝫtum ad modū ꝓponendi verba. qꝛ .ſ. cōtumelioſus manifeſte contraaliquē loquit̉. detractor occulte. ſcd̓o ꝙͣtum ad finēintentū ſiue ꝙͣtum ad nocumentū illatū. qꝛ .ſ. cōtumelioſus derogat honori: detractor fame. dicunt̉verba detractōis occulta. ſimpl̓r. ſed cōꝑationem ad eum de quo dicunt̉. qꝛ eo abſente vel ignorante dicunt̉. etiā ſi corā multis al̓s dicant̉. Utrum detractio ſit peccatū mortale? Rn̄. ẜmTho. vbi. quia inter res tꝑales: fama videt̉cioſior. eius defectum homo impedit̉ a multisbn̄ agendis. Ideo detractio ſe loquēdo eſt peccatum mortale. Contingit tn̄ qn̄qꝫ aliquis ꝓfert verba: fama alterius diminuit̉. et eſt detractioformaliter loquēdo: vt ſi ꝓferat: ꝓpter aliqd̓ bonūvel neceſſariū. cum debitis circūſtantijs. Et ſiceſt peccatū. vt pꝫ in denunciatōe vel accuſatōe. Siaūt ꝓferat ex animi leuitate. vel ꝓpter aliqd̓ neceſſariū. non eſt pctm̄ mortale niſi forte verbum ſitadeo graue. qd̓ notabiliter eius famā ledat. Et p̄cipue in his ꝑtinēt ad honeſtatē vite. qꝛ hoc ex ip̄ogenere verborū habet rōnem peccati mortalis. tenet̉ ad reſtitutionē fame. ſicut alterius rei: Si ad peccatū alterius qd̓ narrat. addit aliquidnotabile. vltra mortale tenet̉ ad reſtitutionē fameſi illud importat infamiam. Si peccatū alterius mortale. cum eſſet occultuꝫmanifeſtauit al̓s ad diffamādū. peccauit mortal̓ret tenet̉ ad reſtitutionē fame inquantū pōt. niſi illud crimen poſtea aliā viā eſſet publicatum Si peccatū alterius occultū manifeſtauit alijs