In primo caſu: nec exigere: nec reddere debet. aliter peccat mortaliter: niſi forte ipſa velit abſtinerea peccato adulterij: ⁊ penitentiā agere. tūc em̄ pōteam ſibi reconciliare. xxxij. q. j. c. j. In ſcd̓o caſu. ſcꝫcum non eſt notorium. debet petenti reddere. Tamen ẜm Tho. vir ꝙͣcito ſibi conſtat de fornicatōevxoris. nō tenet̉ debitum reddere. al̓s non ſolumincurreret irregularitatē bigamīe. ſed etiā generaret ſibi p̄iudicium accuſandi.Uir ꝓpter fornicationē vxoris. non ſolū non tenet̉ ei debitū reddere. ſꝫ etiā pōt eā dimittere: niſiin ſeptē caſibꝰ quos habes. jͣ. Patrimoniū. vij.Sed nunquid vir peccet mortaliter exigēdo debitum ab vxore ꝑmanente in adulterio? Rn̄. ẜmUg. xxxij. q. j. ſi quis vxorem. ꝙ qn̄ alter coniugūmanet in adulterio alius hoc ſciens nō pōt exigere: nec reddere. aliter peccat mortal̓r. ſiue ſit occultum: ſiue manifeſtū: qꝛ facit contra conſtitutioneꝫeccleſie .ſ. extra de adul. ſi vir. Excipiunt̉ tn̄ hic duocaſus .ſ. qn̄ timore incōtinentie innocens exigeret:vel qn̄ abſtinētia reddēdo: vel exigēdo debitū noncorrigeret adulterū. ſed potius ad deteriora ꝓuocaret. vel aliter inutiliter ſcandala oꝑaret̉. Et tuncpoſſet licite reddi ⁊ exigi. quia ordinatio eccleſie facta eſt. non ad introducendū. ſed ad remouendūſcandala. ⁊ ceſſante cā. ceſſat effectus. Et ſic a contrario. qn̄ innocenti nō imminet ꝑiculum fornicationis ⁊ denegando debitum conuerteret̉ adulternō dꝫ reddere nec exigere. īmo hoc caſu poſſet virvxori adultere negare neceſſaria. ſi negando veriſimiliter emendaret. Adulterans autē qꝛ peccandoin legem matrimonij actu coniugali indignum ſereddit. nec dꝫ exigere niſi purgata culpa. al̓s peccat. ſed reddere tenet̉.An aūt innocens teneat̉ de neceſſitate dimittere adulterantē coniugē? Rn̄. Pe. de pal̓. ꝓut recitat Arch. flo. in ſum. In quatuor caſibꝰ innocensnon tenet̉ dimittere adulterantē coniugem. lꝫ poſſit. Primus eſt qn̄ eſt occultum. qꝛ ceſſat rō de ſcandalo. Scd̓s qn̄ eſt correcta vel eſt ſpes de correctione. Tercius qn̄ incorrigibilem aīo pōt compeſcereincludendo. ⁊ ſic cohibendo ne exeat. et ꝙ nullusintret niſi ipſe. qꝛ forte expoſita ſe ꝓſtitueret. Quartus qn̄ timet̉ ſibi de incontinentia: qꝛ nō tenet̉ virplus corrigere vxorem: ꝙͣ dn̄s famulū. ſed dn̄s famulum: vel ſeruū excōicatum non tenet̉ expellereſed licite poteſt ab eo debitum ſeruitiū exigere. Demuliere aūt dicit idem Pe. ꝙ nō ſic tenet̉ ipſa virūdimittere. qꝛ nō habet ſic eum corrigere verbo: velfacto. Et eſt veriſil̓e: ꝙ quāto accedet ad vxorem.tanto minus accedet ad fornicariā.Nunquid cōiunx ꝓpter adulterium a ſe cōmiſſum ſtatim ꝑdat ius exigendi debitum? Rn̄. ẜmorumti. hacjRay. videt̉ ꝙ ſic: ſaltem quo ad iudicium anime:rūt deriaqꝛ peccādo in legē matrimonij reddit ſe indignuꝫEt ideo nō debet petere niſi purgata culpa. reddere tn̄ tenet̉ exactus.Qui cōtraxit cum aliqua clādeſtine. ⁊ poſtea cūalia publice nūquid exactus a prima teneat̉ ad redditionem debiti? Rn̄deo ẜm. v̓ v̓. ꝙ nō tenet̉ ſi eſtin loco vbi conſuetum eſt. ꝙ ante carnalem cōpu-Fo. .L.Decimelam adhibeat̉ benedictio nuptialis. Idem puto ⁊ſi nō ſit conſuetum ẜm aliquos: et reddi nō poſſitſine ſcādalo. Credo tn̄ ꝙ ſi ſcd̓a relicta tranſeat adalias partes cum prima in quibꝰ ſine ſcandalo poſſint adhiberi ſolennitates debite: vel ſi de ſolennitatibꝰ nō ſit conſuetudo poterit ei cohabitare.Ecime. Utrum decime debeadtur iure diuino? Dic ẜm doc. in. c. in aliquibus. eo. ti. ꝑ tex. ibi diuina conſtitution ꝙ decime debent̉ ex diuina conſtitutiōe principaliter. et non humana. Ex quo infert. d. An. ꝙpeccant theologi aſſerentes decimas hodie nō deberi. cum ſummi pontifices cōiter aſſerant oppoſitum in ſuis conſtitutionibus: quaſi velit dicere. vtrecitat Panor. ibi. ꝙ in interp̄tatione legis diuineſeu in deciſionibus dubiorū potius debemus ſtare diffinitioni ſummorum pontificū ꝙͣ dictis theologorum. etiam ſi ſint ſancti. Ad hoc tex. cum glo.xx. diſt. c. j. nam poteſtas condendi et interp̄tandidata eſt non ſanctis. ſed ſummis pontificibus: vtin. c. ꝑ venerabilem qui fi. ſint le. vnum tn̄ ſempertenebis menti: ꝙ vbi dictum alicuius ſancti iuuatur auctoritate iuris diuini: potius ꝙͣ conſtitutionibus ſummorū pontificum. ſtandum eſt potiusdicto alicuius ſancti. qͣꝫ interp̄tatōni pape: vt dicitglo. ſingularis in. d. c. j. Tamen hoc determinarepotius ſpectat ad eccleſiam vniuerſalem .i. ad conciliuꝫ generale. qͣꝫ ad priuatā ꝑſonā. ꝓ hoc. xxxvj.q. ij. c. ſi aūt: iuncto. c. placuit.An aūt papa poſſit diſpenſare circa ſolutionemdecimarum? Dic ẜm Panor. in. c. a nobis. e. titu.poſt glo. ibi. ꝙ in totum nō poteſt papa tollere iusdecimarum: ſed quibuſdam ꝑſonis remittere pōtnam ꝑ hoc vltimum non tollit̉ ius diuinum. ſedtunc tolleret̉. ſi vniuerſaliter remitteret̉ p̄ceptum.Idē Ala. Hoſt. ⁊ Io. an̄. Dicunt em̄ ꝙ quibuſdāꝑſonis p̄t remitti: ſꝫ in totū nō. niſi ex cā: et ad tp̄sNon obſtat ſi dicat̉ ꝙ alia p̄cepta decalogi ſunt inremiſſibilia. Ita nec iſtud p̄ceptum decimandi. cūſit morale poteſt remitti. nam vt dicit Innocē. aliud eſt in iſto p̄cepto. qͣꝫ in alijs: verſatur eī in alijshonor dei irremiſſibilis: vl̓ vtilitas publica humana indiſpenſabilis: vt eſt videre in hoc precepto.Non habebis deos alienos. Item in alio. Honora patrem ⁊ matreꝫ: ⁊ in ſimilibus: in quibꝰ nec intotum nec in partem diſpenſari poteſt. Sed in p̄cepto decimarum eſt duplex conſideratio. Primaquatenus verſat̉ honor dei. nam decimas ſibi retinuit in ſignum vniuerſalis dominij: vt in. ca. tua.ij. eo. titu.Et hac conſideratione nō poteſt decima vniuerſaliter remitti. qꝛ non poteſt papa facere: vt honornō debeat̉ creatori. Scd̓a conſideratio eſt in vtilitate. que ꝓuenit ex ſolutione decimarum. nam cōcernit cōmodum eccleſiarum vel clericoruꝫ. Ideopapa tanqͣꝫ generalis adminiſtrator ⁊ vicarius deihanc cōmoditatē in aliquibꝰ remittere pōt. ⁊ diſpēſare. Sed de laicis dic ꝙ nec decimas p̄teritas. necfuturas remittere pōt ſine cā. Et credo illum noneſſe tutū quo ad deum qui decimas ſine cā detinet