Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
294
Einzelbild herunterladen
 

L9 HIdit eis panem angelorum manducauit homo. Et quispanis eſt angelorum niſi chriſtus: qui cibo ſuæ caritatiset lumine claritatis nos ſatiat. Et hūc dat paneꝫ dicentepropheta Sexta die duplum colliges enim primo adominica die ī lege tribuitur: et ī ſolo ſabbato denegaturiam tunc chriſtus ab eccleſia cui dominicū reſurrectiōisdiem conſecrauit: recipiendus oſtēditur et ſynagoge adquā cultus ſabbati pertinebat negandus eſſe percipitur:duꝫ dies qui eſt dies ſeptimus cæleſtis pāis fraude mulctatur de quo pane uetꝰ narrat hiſtoria: nec qui plus collegerat habuit āplius nec qui minus parauerat: repperitminus eo euchariſtiæ perceptio in quantitate: ſedin uirtute ſeu cōſiſtat corpus domini ſacerdote diſpenſante tantū eſt ī exiguo quantū eſſe conſtat ī toto quod eccleſia fideliuꝫ ſumit ſicut plenuꝫ ī uniuerſis ita integrum eſſe probatur ī ſingulis de quo ſenſu apoſtolica ſētentia deriuata eſt dicens qui multa habet: abūdabitet qui modicū habet non minorabit. Non enī de cōmuni pane accipi dictū poteſt: quē ſi forte eſuriētibus apponeremus non ex toto perueniret ad ſingulos quia particulatī et minutati proportione ſua unuſquiſque præſūeret de hoc uero pane aſſumitur nihil minus habent ſiguli ꝙͣ uniuerſi totū unus: totū duo: totū plures ſine diminutione accipiunt: quia benedictio huius ſacramentiſcit diſtribui nec ſcit diſtributione conſumi. Sacramentiitaqꝫ huius formā etiā in iudæorū paginis uidemus expreſſam. Nam de Gelchiſedech in geneſi legimus EtMelchiſedech rex Salē obtulit panem: et uinum et benedixit Abrahæ. Fuit autē ſacerdos dei altiſſimi dūqꝫ apreputio ideſt a gentili circūciſio futura benedicitur: eccleſiæ gloria predicatur: et ſynagogæ infideli populuſ exgentibus acquiſitus preponitur: huius ergo Delchiledeb gene alogia uel origo noticiaꝫ illius tēporis latuit.Et oblatione panis et uini hoc chriſti ſacrificiuꝫ præfigurauit: de quo propheta pronūtiat Tu es ſacerdos ī æternum ſecundum ordinem Melchiſedech. Nam et MHoyſes de eo myſterio loquens uinuꝫ et ſanguinē ſubūaappellatione ſignificat et ī benedictiōe patriarchæ dominicaꝫ paſſioneꝫ multo āplius demōitrat ita īquiens Lauabit ī uino ſtolā ſuam et ī ſanguine uuæ palliū ſuū. Aduerte ꝙͣ euidenter conſtat uini creaturā chriſti ſanguinenuncupatā et quid adhuc de hac duplici ſpetie īquireredebeas ipſo domino atteſtante cognoſce. Niſi īquitducaueritis carnē filii hominis et biberitis eiuſ ſanguinēnon hēbitis uitā ī uobis. Quod teſtimoniū cōtra pelagiblaſphemias euidentiſſimū atqꝫ ualidiſſimū eſt: qui aſſerere arrepta īpietate præſumit ꝑꝑ uitā: ſed ꝑꝑ regnūcælorū baptiſmuꝫ paruulis cōferendum. Sub his eniꝫdei uerbis: quibus euāgeliſta pronūtiat non hēbitis uitam ī uobis aperte ītelligenduꝫ ē: oīs aīa munere baptiſmi uacua: non ſolū gloria caret: ſꝫ et uita. Hoc itaqꝫdominici ſanguinis uinū aqua eſſe miſcendū non ſoluꝫtraditione: ſed ipſo genere paſſionis oſtendit: ex cuiusſacro latere ſanguis et aqua: lanceæ illiſione profluxit: ſicut et propheta multo ante præcinit dicens Percuſſit petram et effluxerunt aquæ. Et apoſtolus Bibebant inqͥtde conſequente eos petra. Dides qui biberit de chriſti gratia ſequitur chriſti miſericordia. Sed et in Salomone de ipſo deo prædictū legimus ſapientia inquitædificauit ſibi domū ideſi corpus hominis aſūpſit ī quohabitat plēitudo diuinitatis. Excidit colūnas ſeptē: quiaillum benedictio gratiæ ſeptiformis impleuit mactauithoſtias ſuas miſcuit in cratera uinū ſuū et parauit mēſāEt in ſequenti Venite et edite de meis panibus: et bibite uinuꝫ quod miſcui uobis. Admixtuꝫ ergo aqua uinūlegimus. Nūc cauſaꝫ quare utrūqꝫ dominuſ miſceri uoluerit inquiramus quando in iudæoruꝫ conuiuio nuptiali uinum ideſt fides in eis deficiebat uinuꝫ inquit deficiebat quia uinea fructum negabat de qua dicitur Expectabam ut faceret uuas fecit autem ſpinas unde et ſertuꝫſpineum capiti redemptoris īpoſuit: quando dominusnuptiali tempore ideſt quando ſpōſus ſe eccleſiæ ſuæ paſchali exultatione iungendo aquas in uinum conuertitmanifeſte præfigurans multitudines gentium de ſanguinis ſui gratia eſſe uenturas. Per aquas eniꝫ populos ſignificari ſacris aperitur eloquiis ſicut legitur Aquæ iſtaquas uidiſti populi ſunt: et gentes et līguæ Unde et aduertimus in aquis figuraꝫ gentiū demonſtrari ī uino ātſanguineꝫ dominicæ paſſionis on̄di: ac ſic cuꝫ ī ſacramētis uino aqua miſcetur: chriſto fidelis populus īcorporatur: et iungitur et quadā ei copula perfectæ caritatis unitur ut poſſit dicere cum apoſtolo. Quis nos ſeparabit acaritate chriſti? Tribulatio; an anguſtia? an perſecutio; etreliqua. Heus autem homini ſuſcepta ſanctificatione miſcetur: quā fides in ipſo peccatore affectus iuſtitiæ miſericordia pietatis infundit. Et iaꝫ in hoc ipſo innumeroſis tritici granis panē confici nouimus unitatem conſtat aſſignare populorum: ſicut enī frumētum quod ſolapurgantis ſolicitudine ad candidā ſpetiē molarū laboreperficitur: ac aquā et ignē in unius panis ſubſtantiamcongregatur: ſic uariæ gentes: diuerſæqꝫ natiōes in unāfidē conueniētes unū de ſe chriſti corpus efficiūt et chriſtianus populus quaſi tritici grana īnūerabilia in ſacrilegis nationibus fide purgata: atqꝫ cribrata diſcernitur. Etin unū quaſi infidelium lolio pertranſeute colligitur: etduorū teſtamentorum īſtructione uelut frumētuꝫ gemi molaruꝫ opere curatuꝫ nite ſcit. Et in illā prime originis dignitatē natiuo candore mutatur ac per aquā bapuſmi: uel per ignem ſpiritus ſancti æterni illius panis corpus efficitur Sicut ergo ſeꝑari grana ab illiuſ confectione panis adunatione non poſſunt: et ſicut aquæ ad propriam redire ſubſtantiaꝫ in uinū permixtæ iam non poſſunt ſic et fideles quiqꝫ atqꝫ ſapientes qui redemptos ſechriſti ſanguine et paſſione cognoſcunt: iia debent quaſiinſeparabilia mēbra capiti ſuo: fidei obſeruatiōe: et ardētiſſima religione ſociari ut ab eo non uoluntate: non neceſſitate ſeiungi non nulla terrenæ ſpei ambitione: nondeniqꝫ ipſa poſſint morte diuelli. Nec dubitet quiſquaꝫprimarias creaturas nutu diuinæ potētiæ: p̄ſentia ſūmæmaieſtatis in dominici corporis tranſire poſſe naturamcuꝫ ipſum hominē uideat artifitio cæleſtis miſericordiechriſti corpus effectum. Sicut autem quicūqꝫ ad fideꝫchriſti ueniens āte uerba baptiſmi adhuc in uiculo ē ueteris debiti. His uere memoratiſ mox exuitur omnece peccati: ita quādo benedicēdæ uerbis cæleſtibus creaturæ ſacris altaribus īponuntur: āte ꝙͣ īuocatione ſui nominis cōſecrantur ſubſtātia illic ē panis: et uini poſt uerba autē corpus et ſanguis ē chriſti: quid autē miruꝫ eſtIi ea quæ uerbo potuit creare uerbo poſſit creata cōuertere: īmo minoris uidetur eſſe miraculi: ſi id quod denihilo agnoſcitur cōdidiſſe cōditu ī melius ualeatmutare. Require qͥd ei poſſit eſſe difficile cui facile fuithominē de limi materia figurare imaginē ēt ſuæ diuininitatis īduere cui prōptū ē rurſuꝫ reuocar̄ de inferisreſtituere de perditione reparare de puluere: de terra incæluꝫ leuare: de hoīe angelū facere: corpus humanumcōforme corpori ſue claritatis reddere et figmētū ſuumī regni ſui cōſortio ſubliar̄: ut corpꝰ nr̄æ fragilitatiſ aſſūpſerat: nos ī corpꝰ ſuæ īmortalitatis aſſūat ad quā glorioſaꝫ reſurrectionē piis nos oꝑibꝰ p̄parare dignetur quiuiuit et regnat in ſæcula ſæculorum amenIncerta omilia ſuper euangelio ſecūdū Oatthæū.Anctus euangeliſta docet nos neceſſitatēinopiæ tolerātes ſubſidii cauſa amicū debere ꝑquirere: et id qd̓ deeſt ad refectioneꝫ