obEcce deo fauēte feci quod flagitaſtis īmo quod potui.ratione animæ iuxͣ exemplū primi hoīs: et uerbum ſaluatoris a dn̄o deo quotidie fieri iāqꝫ formato corporidari. Iotūqꝫ curſum eius breuiter lꝫ ſaltibus potiꝰ ſi dici fas eſt: ꝙ paſſibus pro feſtinatiōe ad finē uſqꝫ deduxi: atqꝫ pro tenuitate ingenioli mei per cunctos eccleſiæmagiſtros p̄ſertiꝫ ꝑ duos pinguedinis libros Auguſtinum vꝫ et Hieronymū aſſiſteēes aureo dextra leuaqꝫcandelabro inſtar duoꝝ cæli luminariū cognitioni ad liquidum tradidi de quaplurimis eoꝝ opuſculis ſua eisſolerti uigilantia: et ſagaci ꝑquiſitionē inueſtigata reſtituens dicta loqui ueluti p̄ſentes alternis uicibus feciQuid tam rectū: qͥd tā ueꝝ: qͥd tā catholicū: qͥd ſole clariꝰ ad īſtructionē oīuꝫ magis utile: uel cōtra hæreticoscerte qͥ inimica aduerſum nos mente deſæuiunt: qͥd taꝫirrep̄henſibile: uos ergo catholicoꝝ uiroꝝ p̄cepta tenaciter aſſeq̄ndo iuſti hæredes: ſꝫ et neceſſarii īuenieminiqui latiali eloquio pollentes ſapiētioribus p̄feramini: etnon magis ſtillantis liquoris ſicut p̄fatione cōp̄hendiꝙͣ mundātiū fluuioꝝ ubertate rigati redundetis fluentis ſanctoruꝫ.Incipiunt epiſtole beati Hieronymi de quæſtionibusueteris: et noui teſtamenti in unuꝫ congeſtæ.¶ Secunda pars principalis totius uoluminis quæ deſcripturis ſacriſ chriſtianum hominem erudit.¶ Epiſtola beati Pamaſi urbiſ romanæ epiſcopi ad beatūHieronymum de quinque quæſtionibus propoſitis adſcribendum excitantis monentis fructum ſtud orum inſcribēdo cōſiſter quaꝝ q̄ſtionū tituli ī epiſtola iſerūtur.Ormienteꝫ te longo iā tp̄re legentē potiꝰꝙͣ ſcribentem q̄ſtiunculis ad te miſſis excitare diſpoſui. Nō quod et legere non debeas. Hoc .n. ueluti quotidiāo cibo alituret pingueſcit or̄o: ſed qd̓ lectōis fructus ſit iſte ſi ſcribasitaqꝫ qm̄ heri tabellario ad me miſſo nullas te iam epiſtolis hr̄e dixiſti exceptis his quas aliqn̄ ī heremo dictaueras: quaſque tota auiditate legi atqꝫ deſcripſi ultropollicitꝰ es te furtiuis noctiū oꝑis aliquas ſi uellē poſſedictare libenter accipio ab offerente qd̓ rogar̄ uolueraꝫſi negaſſes. Neqꝫ uero ullam puto digniorē diſputationis nr̄æ confabulatiōem fore: ꝙͣ ſi de ſcripturis ſermocinemur inter nos .i. ut et ego īterrogem: et tu rn̄deas:qua uita nihil ī hac luce puto iocūdius: quo aīæ pabulooīa mella ſuꝑantur. ꝙͣ dulcia īqͥt propheta gutturi meoeloqͥa tua ſuper mel ori meo. nā cū iccirco ut ait p̄cipuorator hoīeſ a beſtiiſ differamꝰ quod loqͥ poſſumꝰ: qualande dignus ē qui ī ea re cæteros ſuperat: ī qua hoīesbeſtias antecellunt. Accingere igr̄ et mihi q̄ ſubiecta ſūtdiſſere ſeruans utrinqꝫ moderamē ut nec propoſita ſolutionē deſiderēt: nec epiſtola breuitatē. Fateor tibi qͥꝑpe eos quos mihi iāpridē Lactātii dederas libros iō n̄libenter lego quia et plurima epiſtolæ eiꝰ uſqꝫ ad milleſpacia uerſuum tendūtur: et raro de nr̄o dogmate diſputant: quo fit ut et legenti faſtidium gn̓et longitudo: et ſiquā breuia ſunt ſcholaſticis magis apta ſūt ꝙ nobis demetris et regionum ſitu et phis diſputantia. Quid ſibiuult quod in geneſi ſcriptū ē. Oīs qͥ occiderit cain ſeptēuindictas exoluet? Si oīa deus fecit bona ualde: quareNoe de mūdis et īmundis aīalibus p̄cepit: cū īmundūnihil bonum eſſe poſſit: et in nouo teſtamēto poſt uiſionem q̄ petro fuerat oſtenſa dicenti. Abſit dn̄e a me qm̄cōe: et īmundū nunꝙͣ ītroiuit in os meu: uox de cælorn̄dit quod deꝰ mundauit: tu cōe ne dixeris. Cur deusloquitur ad Abrahā qd quarta progēie filii iſrahel eſſētreuerſuri de ægypto et poſtea Moyſes ſcribit. Quītaauteꝫ progenie exierunt filii iſrael de terra ægypti: qd̓utiqꝫ niſi exponatur uidetur eſſe cōtrariū. Cur Abrahāfidei ſuæ ſignū ī circūciſiōe ſuſcepit. Cur Iſaac uir iuſtꝰet deo carus non illi cui uoluit: ſed cui noluit deceptuserrore benedixit.¶ Beati Hieronymi rn̄ſiua epiſtola tres tm̄ ex qͥnqꝫ quxſtionibus propoſitis diſſerens: et de circūciſione ac diſcretione mundoꝝ atqꝫ īmundoꝝ aīalium ad Tertullianum Nouatianū Origenēqꝫ remittens.¶ Tituli quæſtionū q̄ ī hac epiſtola diſſerunturQuid ſibi uult quod in geneſi ſcriptū eſt. Omnis qui occiderit cain ſeptem uindictas exoluet.Quomodo uarietas egreſſionis filioꝝ iſrael diſſoluiturqͣuæ abrahæ quarta progenie repromittitur et a moyſequīta progenie facta perhibeturCur Iſaac uit iuſtus et rectus cui noluit deceptus errore benedixeritBatiſſimo papæ Pamaſo hierōymꝰ. poſtquā epiſtolā tuæ ſāctitatis accepi: cōfeſtiꝫac cito notario: ut exciperet īperani: Quoad officiū p̄parato quod erā uoce prompturus ante mihi cogitatione pingebaꝫ: Interim iam etego linguā et ille articulū mouebam: cū ſubito hebræꝰinteruenit deferens non pauca uolumina: q̄ de ſynagoga quaſi lecturus acceperat: Et ilico habes inquit quodpoſtulaueras: meqꝫ dubium et quid facerē neſcientemita feſtinus exterruit ut oībus p̄termiſſis ad ſcribenduꝫtrāſuolarem: qd̓ quidē uſqꝫ ad præſens facio. Uerū qͥaheri a diacono ad me miſſo ut tu putas epiſtolā: ut egoſentio cōmētarium te expectare dixiſti breuē rn̄ſionemad ea deſiderans quæ ſingula magnoꝝ uoluminū prolixitate īdigent ταυτα σ οῖ εσ χ δῖασ α tibi confeſti diſcuſſi: duabꝰ tm̄ quæſtiunculis p̄termiſſis non quodnon potueris et ad illas aliquid rn̄dere: ſed quod ab eloquentiſſimis uiris Tertulliano nr̄o .ſ. et Nouatiano latinō ſermone ſint editæ: et ſi noua uoluerimus afferre ſitlatius diſputandum: Certe expecto quid placeat: Dtrūne epiſtolari breuitate ſentētias tibi uelis digeri: aut ſingulorum libros confici. Nā Origenes ī quarto Pauliad romanos thomo de circunciſione magnifice diſputauit: et de mundis atqꝫ īmundis aīalibus in leuitico plura diſſeruit: ut ſi ipſe īuenire nihil poſſem: de eius tamēfontibus mutuarer et ut uerius loquar Fidymi de ſpiritu ſancto librum in manibus habeo: quē trāſlatuꝫ tibicupio dedicare: ne me eſtimes tātū modo dormitare q̄lectionē ſine ſtilo ſomnū putas. Antelatis itaqꝫ problematibus: quæ epiſtolæ tuæ ſubieceras quid m. hi uideretur annexui ueniā poſtulans et feſtinationis pariteret morarum? Feſtinationis quia ad unam lucubraciūculam dictare uoluerim multorum opus dieꝝ. Tarditatisquia alio opere detentꝰ non ſtatiꝫ ad īterrogata reſcripſi. prima quæſtio. Quid ſibi uult ꝙ in geneſi ſcriptū eſt.Oīs qui occiderit Cain ſepteꝫ uindictas exoluet: An̄qͣde quæſtione aliquid dicamus rectum uidetur ut editiones interp̄tum ſingulorum cum ipſo hebraico cōſerēteſſermone digeramus: quo facilius ſenſus ſcripturæ ītelligi poſſit uagomerlo adonai lachen coloborg cain ciuahadain iuchan: Aquila et dixit ei dn̄s. Proterea Omīsqui occiderit Cain ſeptempliciter ulciſcetur. Symmachus et dixit ei dn̄s. Nbon ſic: ſed oīs qͥ occiderit Cainhebdomada ſiue ſeptimus uindicabitur. Septuagīta etTheodotion et dixit ei dn̄s. Nō ſic: ſed oīs qͥ occideritZain ſeptemuindictas exoluet. Poſtꝙͣ Cam occideratfratrē interrogatꝰ a domino: Obi eſt Abel frater tuus: