L9 Lemergendo euaſerint non hr̄e uirtutē. nec eē ſapientes.Obi aūt euaſerint mox hr̄e totam: nec quicꝙͣ ſtultitiæremanere vn̄ ullū pc̄m oīno poſſit exiſtere. Hæc ſimilitudo ubi ſtultitia uelut aqua et ſapiētia uelut aer poniturut animꝰ a p̄focatiōe ſtultitiæ tanꝙͣ emergens ſapientiarepēte reſpiret: nō mihi uidetur ſatis accōmodata nr̄aꝝſcripturaꝝ auctoritati: ſꝫ illa potiꝰ ut uitiū uel ſtulticia teebris luci aūt uirtus uel ſapientia cōparetur: quātū iſlaſimilia de corporalibus ad intelligibilia duci pn̄t. Nonitaqꝫ ſicut de aquis in aerē ſurgens: ubi earū ſūmuꝫ trāfierit repēte quātū ſufficit īſpiratur: ſed ſicut de tenebrisin lucē procedēs paulati progrediendo illuminatur. Qddonec pleniſſime fiat iam eū tn̄ ducimus tāꝙͣ de abditiſſima ſpelunca egredientem uicinia lucis afflatū tantomagis quātomagis propiquat egreſſus: Ut illud quodin eo lucet ſit utiqꝫ ex lumīe quo progreditur: illud aūtquod adhuc obſcuꝝ eſt ſit ex tenebris vn̄ progreditur.Itaqꝫ et non iuſtificabitur in cōſpectu dei oīs uiuēs: ettn̄ iuſtus ex fide uiuit: et induti ſunt ſancti iuſticia: aliusmaius: alius minus: et nemo hic uiuit ſine pc̄o: et hocalius maius: alius minus: optimꝰ aūt eſt qui minimuꝫ.Sed qͥd ego tāꝙͣ oblitus cui loquor doctori ſimilis factus ſū cū propoſueri quid abs te diſcere uelim; Sꝫ qꝛde pē̄oꝝ parilitate vn̄ ad id quod agebā incidit quæſtioexaminādā tibi ſniaꝫ meā promere ſtatueram: iam eaꝫtandē aliqn̄ concludā: qꝛ et ſi uerū eſt eum qui hꝫ unaꝫom̄s hr̄e uirtutes: eū qͥ unam nō hꝫ nullam hr̄e: nec ſicſunt peccata paria. qꝛ ubi uirtus nulla eſt. nihil quidemrectum eſt: nec tn̄ ideo n̄ eſt prauo prauiꝰ: diſtortoqꝫ diſtortius. Si autē quod puto eſſe uerius ſacriſqꝫ litteriscongruentius ita ſunt aīæ intentiones ut corpis mēbranō quo uideantur locis: ſed ꝙ ſentiātur affectibus: etaliud illuminatur amplius. Aliud minꝰ: Aliud omninocaret lumine: Et tenebroſo inumbratur obſtaculo: profecto ita ut quiſqꝫ illuſtratiōe piæ caritatis affectꝰ eſt inalio actu magis in alio minus: ī aliquo nihil: ſic dici poteſt hr̄e aliā aliā et aliā non hr̄e: aliā magis: aliā minushr̄e uirtutē. Nam et maior eſt in iſto caritas ꝙͣ in illo:recte dicere poſſumꝰ et aliqua in iſto: nulla in illo quātūpertinet ad caritatem quæ pietatis eſt: et ī ipſo uno hoīeꝙ maiorē habeat pudicitiaꝫ: ꝙͣ pacientiā et maiorē hodie ꝙͣ heri ſi proficit et adhuc n̄ habeat: cōtinētiā: et habeat nͥ paruā miſericordiā: et ut gn̄aliter breuiterqꝫ complectar quā de uirtute habeā notionē ꝙ ad recte uiuendum auinet uirtus eſt caritas qua id quod diligendū eſtdiligitur. Hæc ī alijs maior: in alijs minor: in alijs nullaeſt. Pleniſſima uero quæ iam non poſſit augeri ꝙͣdiuhic homo uiuit eſt in nemine. Quādiu autē augeri poteſt profecto illud quod minus ē ꝙͣ debet ex uitio eſt.Ex quo uitio non eſt iuſtus in terra: qͥ faciat bonū. et n̄peccet: ex quo uitio nō iuſtificabitur ī conſpectu dei oīsuiuens. Propter qd̓ uitiū ſi dixerimꝰ qͥa pcm̄ n̄ habemnos metipſos decipimus et ueritas ī nobis nō ē. Propter quod ēt quātulibet profecerimꝰ: neceſſariū ē nobiſdicere dimitte nobis debita nr̄a: cū iam oīa ī baptiſmodc̄a facta cogitata dimiſſa ſint. Quod itaqꝫ qͥ recte uidetubi et qn̄ et vn̄ ſperāda ſit illa perfectio cui nō ſit: quodadiici poſſit. Si aūt præcepta nō eēnt nō utiqꝫ eſſet ubiſe hō certius inſpiceret et uideret: vn̄ auerteretur: quoconaretur: quare gratularetur: quid p̄caretur. MMagna ēergo utilitas p̄ceptoꝝ. ſi libero arbitrio tm̄ detur ut gr̄adei amplius honoretur: quæ ſi ita ſe habēt: vn̄ fiet oīuꝫreus. Si in uno offendat qͥ totam legē ſeruauerit; Anforte qͥa plenitudo legis caritas ē: qua deꝰ proximꝰqꝫ diligitur: ī qͥbꝫ p̄ceptis caritatis tota lex pendet et prophetæ: merito ſit reus oīuꝫ qͥ contra illā fac̄ ī qua pendentoīa. Nemo aūt peccat niſi aduerſus illam faciendo: qͥanō adulterabis: nō homicidiū facies: nō furaberis: nonconcupiſces: et ſi quod eſt aliud mādatū ī hoc fermonerecapitulatur ī eo ꝙ diligis proximū tuū: tāꝙͣ te ipſuꝫ:dilectio proximi malū n̄ operatur. Plenitudo aūt legiscaritas. Nemo aūt diligit proximū: niſi diligens deū: ethoc quātū poteſt proximo īpendat: quē diligit tanꝙͣ ſeipſū: ut et ille diligat deū: quē ſi ip̄e nō diligit. nec ſe necproximū diligit. Ac per hoc qͥ totā legē ſeruauerit ſi inuno offederit ſit oīuꝫ reus: qͥa contra caritatē ſac̄ vndetota lex pendet. Reꝰ itaqꝫ oīuꝫ ſit faciendo contra eaꝫin qua pendēt oīa. Cur ergo nō dicantur paria pc̄a? Anforte qͥa magis fac̓ contra caritatē qͥ grauius peccat: minus qͥ leuius; et hoc ipſo qd̓ admittit fit qͥdem oīuꝫ reſed grauius peccans: uel ī pluribus peccans magis releuius aūt uel ī paucioribus peccans minus reus. Tanto maiore .ſ. reatu. quāto āplius. tāto minore quāto minus peccauerit. Tn̄ enā ſi inuno offenderit reus ē omnium: quia contra eam fecit in qua pēdent omnia. Quæſi uera ſunt: eo modo et illud abſoluitur quod ait homo etiam apoſtolica gratiæ. In multis enim offendimꝰomnes. Omnes enim offendimus: ſed alius grauius:alius leuius. Quanto quiſque grauius leuiuſque peccauerit tanto in peccato committendo maior: quanto indiligēdo deo et proximo minor. Et rurſus tanto minorin peccati perpetratione: quanto maior in dei et proximi dilectionē. Tanto itaque plenior iniquitatis: quātoinanior caritatis. Et tunc perfecti ſumus in caritatē quādo nihil reſtat ex infirmitate. Nec ſane quantum arbitror putandum eſt leue eſſe peccatum in perſonarumacceptione habere fidem domini ieſu chriſti ſi illam diitantiam ſedendi ac ſiandi ad honores eccleſiaſticos referamus: quis enim ferat eligi diuitem ad ſedem honoris eccleſia contempto paupere inſtructiore atqꝫ ſāctiore? Si autem de quotidianis conſeſſibus loquitur:quis non hic peccat: ſi tamen peccat niſi cum apud ſe ipſum intus ita iudicat ut ei tanto melior quanto ditior illo uideatur. hoc enim uidetur ſignificaſſe cum dicit.Nonne iudicatis apud uoſmetipſos: et facti eitis iudices iniquarum cogitationum. Lex itaque libertatiſ lexcaritatis eſt: de qua dicit ſi tamen legem perficitis regalem ſecundum ſcripturas. Piliges proximum tuum ſicut teipſum: benefacitis: ſi autem perſonas accipitis.peccatum operamini redarguti a lege tanquam trāſgreſſores: Et poſt illam ſententiam ad intelligendum difficillimam: de qua ſatis dixi quod dicendum putaui: eandēlegē libertatis cōmemorās: ſic loqͥmini inqͥt et ſic faciteſic̄ ꝑ legē libertatis īcipiētes iudicari: Et qm̄ qͥd paulo an̄dixerit nouit qm̄ ī multis offēdimꝰ oēs: iuggerit dn̄icātanꝙͣ quotidianā quotidianis et ſi leuioribus tn̄ nulneribꝫ medicinā. Iudiciū .n. īqt ſine miſericordia illi qͥ nōſac̓ miſericordiā. Hinc .n. et dn̄s. Dimittite īqͥt et dimittetur uobis: date et dabitur uobis: Supexaltat aūt miſericordia iudiciū. Nō .n. ē aduerſa iudicio: ſꝫ ſuꝑexaltatqͥa plures ꝑ miſericordiā colligūtur: ſꝫ qͥ miſericordiaꝫp̄ſtiterūt. Beati .n. miſericordes qͥa ipſiſ miſerebitur deet hoc utiqꝫ iuſtum eſt ut dimintatur eis: qͥa dimiſerūt etdetur eis qͥa dederūt. Ineſt qͥppe deo miſericordia iudicanti et iudiciū miſeranti: ꝑꝑ qd ei qꝛ miſericordiā et iudiciū cātabo tibi dn̄e. Nā q̄ſqͥs uelut nimiū iuſtus iudiciuꝫ ſine miſericordia quaſi ſecurus expectit: iram iuſtiſſimam prouocat: Quam timens ille dicit. Ne intres īiudiciuꝫ cum ſeruo tuo. Vnde dicitur populo contumaci. Quid uultis mecum iudicio contendere? Aum enimrex iuſtus ſederit in throno: quis gloriabitur caſtum ſehabere cor? Aut quis gloriabitur ſe mundum eſſe apeccato? Que igitur ſpes eſt niſi ſuperexaltet miſericordia iudicium: ſed erga illos qui miſericordiam fecerūt ueraciter dicēdo dimitte nobis ſic̄ et nos dimittiniet ſine murmuratōe dādo Hilarē. u. datorē diligit deꝰ.