Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
291
Einzelbild herunterladen
 

fecto ubi fuerit ſecū habet cæteras Sic et fortitudo imprudens eſſe non poteſt uel intēperans uel iniuſta: Sictēꝑantia neceſſe eſt ut prudens fortis et iuſta ſit Sic iuſtitia eſt ſi ſit prudens fortis tēperans Ita ubi uera ē aliqua earū et alie ſimiliter ſunt. Ubi aūt alie deſūtuera illa eſt etiā ſi aliquo ſimilis eſſe uideatur. Sunteniꝫ ut ſi quædā uicia uirtutibus aꝑta diſcretionē cōtraria ut imprudētia prudētiæ Sunt autem quædā tantumqͥa uitia ſunt ideo cōtraria quadā tn̄ ſpetie fallaci ſimiliaut eidē prudentiæ impurdētia ſꝫ aſtutia Nunc enimeam dico aſtutiā quæ uſitatius in malicioſis intelligi ꝙͣuocari ſolet ſicut loqui noſtra ſcriptura cōſueuit quæſxpe aſtutiā in bono ponit Unde eſt Aſtuti at ſerpenteset illud Ut et innocentibuſdet aſtutiā Quāquaꝫ et apudillos romāx lingue diſertiſſimus dixerit Neqꝫ illi tamēad cauendū dolus aut aſtutia deerāt Aſtutiaꝫ ponensī bono ſꝫ apud illoſ rariſſimū apud noſtroſ aūt frequētiſſimuꝫ eſt. Itēqꝫ ī partibus temperantiæ aꝑtiſſime cōtraria eſt effuſio parſimoniæ ea uero quæ tēacitas etiā uulgo dici ſolet piciuꝫ quidē tamen parſimoniæ ſimile nonnatura ſed fallaciſſima ſpētie Itē diſſimiliiudine māifeſta cōtraria eſt iniuſtitia iuſtitix Sole⁊ auteꝫ quaſi imitariiuſtitiā uindicandi ſe libido: ſed uitiū eſt ignauia eſt fortitudini ꝑſpicue cōtraria. Puritia uero diſtat natura fallitſimilitudine Eōſtantie eſt parſ q̄dā uirtutis Ab hac incōſtātia lōge abhorret et īdubie cōtraſiſtit Pertinatia uerocōſtātia dici affectat: et ē qͥa illa eſt uirtus hoc uiciumUt ergo iterū eadē cōmemorare neceſſe ſit exempligratia ponamꝰ aliquid unde poſſint cætera ītelligi Catilina ut de illo ſcripſerūt qui noſſe potuerūt: frigus ſitiꝫ famem ferre poterat: eratqꝫ patiens inediæ algoris: uigiliæ ſupra ꝙͣ cuiꝙͣ credibile ē. Ac hoc et ſibi et ſuis magna præditus fortitudine uidebatur: ſed hæc fortitudoprudēs erat mala eniꝫ pro bonis eligebat. Iēperās erat: corrupteliſ eniꝫ turpiſſimis fedabatur: Iuſtuserat: cōtra patriaꝫ cōiurauerat. Et ideo nec fortitudoerat: ſꝫ duritia ſibi ut ſtultos falleret nomen fortitudinisīponebat. ſi fortitudo eſſet uitiuꝫ ſed uirtus ē et.Si aūt uirtus ēet: a cæteris uirtutibꝫ inſeparabilibꝫcomitibus nūꝙͣ reliqueretur. Quapropter quærituret de uitiis utrū ipſa ſimiliter oīa ſint ubi unuꝫ erit autnulla ſint: ubi unū erit laborioſuꝫ ē id oſtendere propterea quia uni uirtuti duo uicia opponi ſolēt: et quodaperte cōtrariū eſt et quod ſpetie ſimilitudinis adumbratur Vnde illa Zatilinæ quæ fortitudo erat quæ eſſetcum ſecū uirtutes alias non haberet facilius uidebaturQuod uero ignauia fuerit ubi exercitatio grauiſſimasquaſlibet moleſtias perpetiendi atqꝫ tolerandi ſupra ꝙͣcuiꝙͣ credibile eſt ſuit ægre perſuaderi poteſt ſꝫ fortiusacutiuſqꝫ intuentibꝫ ignauia apparet ipſa duritia quia laboreꝫ bonorū ſtudioruꝫ quibus uera acquiritur fortitudo neglexerat Derūtamen qui ſunt audaces qui timidinon ſunt et rurſus timidi a quibus abeſt audatia cuꝫ ſituirumqꝫ uiciuꝫ qm̄ qui uera uirtute fortiſ eſt nec temere audet nec inconſulte timet cogimur fateri uicia plura eſſe uirtutibus Unde aliquando uiciū uicio tollitur:ut amore laudis amor pecuniæ. Aliquando unum ceditut plura ſuccedāt uelut qui ebrioſus fuerit ſi modicū biberit et tenacitateꝫ et ambitionē didicerit Poſſunt itaqꝫuicia cedere etiam uiciis ſuccedētibus non uirtutibuſ etideo plura ſunt Dirtus uero quo una īgreſſa fuerit qm̄ſecū cæteras ducit profecto uicia cedēt oīa quæcūqꝫ inerant. Non enim omnia inerant ſed aliquando totidemalquando plura pautioribꝰ uel pauciora pluribꝫ ſuccedebant hæc utruꝫ ita ſe habeant diligentibus inquirendūeſt. Non enim et iſta diuina ſentētia eſt qua dicitur quiunaꝫ uirtuteꝫ habuerit omnes habet: eiqꝫ nulla īeſt: cuiina defuerit: ſed hominibus hoc uiſum eſt: multuꝫ qui29. 1deꝫ ingenioſis. itudioſis: ſꝫ tamen hominibus Ego uero neſcio quem admodum dicam: dico uirum a quodenominata dicitur uirtus ſed etiam mulierem quæ uiro ſuo ſeruat thori fidē ſi hoc faciat propter preceptumet promiſſuꝫ dei et quæ primitus ſit fidelis non haberepudicitiam aut pudicitiam nullam uel paruam eſſe uirtutem Sic et maritū qui hoc idem ſeruatuxori et tamenſunt plurimi tales quorum ſine aliquo peccato eſſe neminem dixerim. Et utiqꝫ illud qualecūqꝫ peccatum exaliquo uicio uenit Unde pudicitia cōiugalis ī uirisminiſqꝫ religioſis cum proculdubio uirtus ſit non enimaut nihil aut uicium eſt non tamen ſecum habet omnesuirtutes Nam ſi omnes ibi eſſent nullum eſſet uiciumnullum omnino peccatum. Quis autem ſine aliquo peccato? Quis ergo ſine aliquo uicio ideſt fomite quodamuel quaſi radice peccati cuꝫ clamet qui ſuper pectus domini recūbebat ſi dixerimus quia peccatum non habemus nos ipſos decipimus et ueritas in nobis non eſtNeqꝫ hoc apud te diutius agendum eſt: ſed propter alios qui forte hoc legerint dico Nam tu quideꝫ in eodēipſo opere ſplendido contra Iouinianum etiam hoc deſcripturis ſanctis diligenter probaſti. Ubi etiam ex hacipſa epiſtola cuius uerba ſunt quorum nunc intellectuꝫrequirimus poſuiſti quod ſcriptum eſt in multis enimoffendimus omnes Non enim ait offenditis: ſed offendimus omnes cum chriſti loqueretur apoſtolus Et cuꝫhoc loco dicat Quicunqꝫ autem totam legeꝫ ſeruaueritoffendat autem in uno factus eſt omniuꝫ reus Ibi nonin uno ſed in multis nec quoſdā ſed omnes dixit offendere abſit autem ut quiſꝙͣ fidelis exiſtime tot milia ſeruorum chriſti qui ueraciter dicunt ſe habere peccatumne ſe ipſos decipiant et ueritas in eis non ſit nullaꝫ habere uirtutem cum uirtus magna ſit ſapiētia Bixit aūtipſa ſapientia homini Ecce pietas eſt ſapientia. Abſit ergo ut dicamus tot ac tantos fideles et pios hominesdei non habere pietatem quam græci uel euſebian uelexpreſſiꝰ et pleniꝰ theoſebiā uocant Quid āt pietas eſtniſi dei cultus; et unde ille colitur niſi caritate Caritasigitur de corde puro et conſcientia bona et fide fictamagna et uera uirtus eſt quia ipſa eſt et finis præcepti.merito dicta eſt fortis ſicut mors ſiue quia nemo eaꝫcit ſicut mortem ſiue quia ī hac uita uſqꝫ ad mortem eſtmenſura caritatis ſicut dominus ait Gaiorem hac caritateꝫ nemo habet ꝙͣ ut animam ſuam pōat pro amicisſuis ſiue potius ſicut mors animam auellit a ſenſibuscarnis ſic caritas a concupiſcentiis carnalibus Huic ſubſeruit ſcientia cum eſt utilis Nam ſine illa inflat. Quoduero illa ædificando impleuerit nihil ibi īane iſta quodinflet inueniet utilem porro ſcientiam definiendo monſtrauit ubi cum dixiſſet Ecce pietas eſt ſapientia cōtinuoſubiunxit Abſtinere uero a malis ſcientia eſt. Cur ergonon dicimus qui hanc uirtutem habet habere omnesCum plenitudo legis ſit caritas An quanto magis eſt īhomine tanto magis eſt uirtute præditus? Quanto aūtminus tanto minus eſt uirtus? quia ipſa eſt uirtꝰ: et quāto minus eſt uirtus tāto maius eſt uiciū Vbi ergo illaplena et perfecta erit nihil ex uicio remanebit Proindemihi uidentur itōici falli quia proficientem homines inſapientia nolunt omnino habere ſapientiaꝫ: ſed tunc habere cum in ea omnino perfectus fuerit. Non quia illuꝫ profectuꝫ negant. ſed niſi ex profundo quodā emergendo repente ęmicetur in auras ſapientiæ liberas nulla ex parte eſſe ſapientem. Sicut enim nihil intereſt adhominem prefocandum utrum aquam itadiis multisſuper ſe habeat altera an unum palmum aut digitumſic illos quitendunt ad ſapientiam proficere quidemdicunt tanquam ab imo ſurgentes gurgitis ī aerē: ſꝫ niſi totā ſtultitiā uelut opprimētē aquā proficiendo uelut