quo uel in chriſtum credere nolebant: uel per uetera ſacerdotia ſua cerimōiarū obſeruationes ſe a peccatis poſſe mūdari fieriqꝫ ſaluos exiſtmabāt ſic liberare cupiebattāꝙͣ ip̄ie illo errore teneretur diligēs utiqꝫ proximū tāquā ſeipſū. et hæc alijs faciens: quæ ſibi ab alijs fieri uellet ſi hoc illi opus eſſet qd̓ cū dn̄s monuiſſet: adiunxithxe ē aūt lex et prophetæ Hūc cōpatientis affectum ineadē apiſtola ad Galathas p̄cipit dicēs Si præocupat̉fuerit homo in aliquo delicto: uos qui ſpiritales eſtiſ inſtruite huiuſmodi in ſpiritu lenitatis: ītendēs teipſuꝫ neet tu tenteris. Dide ſi non dixit fieri tāꝙͣ ille ut illū lucrifatias: nō utiqꝫ ut ipſuꝫ delictū fallaciter ageret. autſe id habere ſimularet: ſꝫ ut ī alteriꝰ delicto qͥd ēt ſibi accidere poſſet attenderet atqꝫ ita alteri tāquaꝫ ſibi alterouellet miſericorditer ſubueniret. hoc ē n̄ mētientis aſtuſed cōpaiētis affectu Sic uidxo. ſi gētili ſic cuilibet homini Pauluſ in errore uel peccato aliquo cōſtituto nonſimulando qd̓ n̄ erat ſꝫ cōpatiēdo quia eſſe potuiſſet. tāquā qui ſe hominem cogitaret: omnibus oīa factus eſtut oēs lucrifaceret Teipſū ſi placet obſecro te pauliſperintuere teipſū inquā erga me ipſū et recole: uel ſi habescōſcripta relege uerba tua in illa epiſtola quam mihi ꝑfratrē noſtrū iā collegā meū Cyprianū breuiorē miſiſtiꝙͣ ueraci ꝙͣ germano ꝙͣ pleno caritatis affectu: cū quædā me ī te cōmiſiſſe expoſtulaſſes grauiter ſubiūxiſti Inhoc leditur amicitia in hoc neceſſitudinis iura uiolāturne uideamur certare pueriliter et fautoribꝫ inuicem ueldetractoribꝫ noſtris tribuere materiā cōtēdēdi. Hæc abſte uerba n̄ ſolū ex aīo dicta ſentio: uerū ēt benigno aīoad cōiulēdū mihi Beniqꝫ addis qd̓ ēt ſi nō adderes appareret et dicis Hoc ſcribo quia te pure et chriſtiane diligete cupio: nec quicꝙͣ ī mea mente retiuere qd̓ diſteta labiis Quir ſancte mihiqꝫ ut deus uidet animā meaꝫueraci corde dilecte Hoc ipſū qd̓ poſuiſti in litteris tuiſqd te mihi exhibuiſſe n̄ dubito hoc ipſū omnino apoſteluꝫ Paulū credo exhibuiſſe ī litteris ſuis n̄ unicuilibethomini ſed iudris et græcis et oībꝫ gētibus: filiis ſuisquos ī euāgelio genuerat: et quos pariēdoſ parturiebatet deinde poſterorū tot milibus fideliuꝫ chiſtianorumpropter quos illa memoriæ cōmendabatur epiſtola. utnihil in ſua mente retineret qd̓ diſtaret a labiis Certe factus es etiā tu tāꝙͣ ego nō mētiētis aſtu ſꝫ cōpatientisaffectu cū cogitares tā me non relinquēdū ī ea culpa inquā me prolapſū exiſtimaſti ꝙͣ nec te uelleſ ſi eo modoprolapus eſſes: Vnde agens gratias beniuole menti erga me tuæ ſimul poſco ut etiā mihi nō ſuccenſeas ꝙ cūin opuſculis tuis aliqua me mouerēt motū meū ītimaui tibi hoc erga me ab omnibꝫ obſeruari uolēs quoderga te ipſe ſeruaui: ut quicquid īprobādū putant in ſcriptis nec claudant ſubdolo pectore nec ita reprehēdantapud alios ut taceāt apud me: hinc potius exiſtimanslædi amicitiaꝫ: et neceſſitudinis iura uiolari Neſcio enīutrū amicitiæ chriſtianæ putādæ ſit ī quibꝫ magis ualetuulgare prouerbiū obſeqͥuꝫ amicos ueritas odiū paritꝙͣ eccleſiaſticū Fideliora ſūt uulnera amici ꝙͣ uoluntariaoſcula inimici Porinde cariſſimos noſtros qui noſtrislaboribꝫ ſynceriſſime fauerit hoc potiuſ quāta poſſuminſtantia doceamus quo ſciāt fieri poſſe: ut inter cariſſimoſ aliquid alterutro ſermone cōtradicatur: nec tn̄ ipſacaritas minutatur: nec ueritaſ odiū pariat: quæ debeturamicitiæ ſiue illud ueꝝ ſit quod cōtra dicitur ſiue cordeueraci qualecūqꝫ ſit dicitur non retinēdo ī mente qd alabiis diſiet. Tredant igitur fratres noſtri familiares tuiquibꝫ teſtimoniū perhibeſ ꝙ ſint uaſa chriſti. me inuitofictū nec mediocrē de hac re dolorē ieſſe cordi meo: ꝙlitterx meæ prius ī multoꝝ manus uenerūt ꝙͣ ad te adqueꝫ ſcriptæ ſunt peruenite potuerūt. Quō aūt modoid acciderit et lōgū eſt narrare et niſi fallor ſuꝑfluū cuꝫL49tufficiat ſi quid mihi in hoc creditur nō eo factū animoquo putatur. nec ōnino mea fuiſſe uolūtatis aut diſpoſitionis aut cōſēſionis aut ſaltē cognitioni ut fieret Hæcſi nō credūt qd̓ teſte deo loquor: quid amplius faciā nōhabeo Ego tn̄ abſit ut credā eos hæc tuæ ſanctitati maliuola mente iuggerere ad excitādas īter nos inimicitiasquas miſericordia dn̄i dei noſtri auertat a nobis: ſꝫ ſineullo nocēdi aīo facile de homine humana uita ſupiicarihoc eniꝫ me de illiſ æquū ē credere ſi uaſa ſunt chriſti n̄in cōtumeliā ſꝫ in honorē facta. et diſpoſita ī domo magna a deo in opus bonū Quod ſi poſt hāc ateſtationeꝫmeam ſi in notitiā eorū uenerit facere. uoluerit ꝙͣ nonrecte faciant et tu uides: Qd ſane ſcripſerā nullus me librū aduerſꝰ te romā miſiſſe ideo ſcripſerā: quia et librinomē ab illa epiſtola diſcernebaꝫ: unde omnino neſcioquid aliud te audiſſe exiſtimauerā: et romā nec ipſā epiſtolā ſed tibi miſerā et aduerſus te nō eſſe arbitrabar ꝙſyncxritate ami citiæ ſiue ad āmonēdum ſiue ad te: ſiueme abſ te corrigēduꝫ feciſſe me nouerā Exceptis qt familiaribus tuis teipſuꝫ obſecro per gratiā quā redēptiſumuſ ut quæcūqꝫ tua bona quæ tibi dn̄i bonitate cōceſſa ſunt in litteris meis poſui non me exiſtimeſ inſidioſoblandiloquio poſuiſſe Si quid auteꝫ ī te peccaui: dimittas mihi Nec illud quod de te neſcio cuius poetæ factūineptius fortaſſe ꝙͣ litteratius a me cōmemoratum eſtamplius ꝙͣ dixi ad te trahas cum continuo ſubiecerimn hoc ideo me dixiſſe ut oculos cordis ſuſciperes quoſabſit unꝙͣ ut amiſeris: ſed ut aduerteres quos ſāos acuigiles habereſ. Propter ſolā ergo palinodiā ſi aliquidſcripſerimus quod ſcripto poſteriore deſtruere debemꝰimitandam non propter Steſichori cæcitatē quā cordituo nec tribui nec timui attingēdū illud exiſtimauiª atqꝫidentidē rogo ut me fidēter corrigaſ ubi mihi hoc opuseſſe perſpexeris Quāꝙͣ ſecūdū honorū uocabula quæiam eccleſiæ uſus obtinuit epiſcopatus preſbyterio maior ſit tn̄ in multis rebꝫ Auguſtinꝰ Hieronymo minoreſt. licet etiā a minore quolibet nō ſit refugienda uel dedignāda correptio De interpretatione tua iaꝫ nhi ꝑ̄ſuaſiſti qua utilitate ſcripturas uolueris trāſferre de hebrais ut ſcilicet ea q̄ a iudeis prætermiſſa uel corrupta ſuntproferres in medium: Sed peto inſinuare digneris aquibꝫ iudxis utrū ab eis ipſiſ qui ante aduētuꝫ dominiinterpretati ſunt et ſi ita eſt qͥbꝫ uel quonā eorum an abitis poſterius qui propterea putari poſſūt aliqua de cōdicibus græcis uel ſubtraxiſſe uel in eis corrupiſſe neillis teſtimoniis de chriſtiana fide cōuincerentur: illi aūtanteriores cur hoc facere uoluerint: non īuenio Prindnobis mittas obſecro interpretationē tuā de. lxx. quamte edidiſſe neſciebā Librum quoqꝫ tuū cuiuis mētionēfeciſti de optimo genere interpretādi cupio legere et adhuc noſſe qūo coæquanda ſit in interprete ꝑitia linguarum cōiecturis eorū: qui ſcripturas diſſerendo ꝑtractātquos neceſſe eſt etiā ſi recte atqꝫ unius fidei fuerint uarias parere ī multorū locorum obſcuritate ſētētias quāuis nequaꝙͣ ip̄a ueritas ab eiuſdē fidei uitate diſcordetſicut etiam unus tractator ſcām eandem fidē aliter atqꝫaliter eundem locum poteſt exponere quia hoc eius obſcuritas patitur Ideo aūt deſidero interpretationem tuāde. lxx. et ut tanta latinorū interpretuꝫ qui qualeſecunqꝫ hoc auſi ſunt quantuꝫ poſſumus imperitia careamet enim qui me īuidere putant utilibus laboribus tuis:tandein aliquādo ſi fieri poteſt ītelligant: propterea menolle tuam ex hebrro interpretationem ī eccleſiis legine cōtra. lxx. auctoritatem tanquā nouum aliquid proferētes magno ſcādalo p̄turbemus plebes chriſti quaꝝaures et corda illam interpretationē audire cōſue uerūtquæ etiam ab apoſtolis approbata ē. Unde illud apudIonā uirgultum ſi in hebræo nec hedera nec cu curbita.S. 3