L IbPaulus libere aſſerer̄ quod cuꝫ cæteriſ apoſtolis ſe hieroſolymis decreuiſſe meminerat. Si autem hoc quodmagis arbitror ante illud hieroſolymitanuꝫ conciliū petrus fecit nec ſi miruꝫ eſt ꝙ euꝫ uolebat Paulus non timide obtegere: ſed fidenter aſſerere quod eū ſentire pariter iam nouerat: ſiue quod cuꝫ eo contulerat euangeliuꝫ: ſiue ꝙ cornelii centurionis uocatione etiam diuinitus euꝫ ſuper hac re āmonituꝫ acceperat: ſiue ꝙ anteꝙͣilli quos timuerat ueniſſent antiochiaꝫ cuꝫ gentibus eūconueſci uiderat. Neqꝫ eniꝫ negamus in hac ſententiafuiſſe iam petruꝫ: in qua et Paulus fuit. Non itaqꝫ tūceuꝫ quid in ea re ueruꝫ eſſe docebat ſed eius ſimulationem qua gentes iudaizare cōgebantur arguebat. nonob aliud niſi quia ſic omnia illa ſimulatoria gerebantur:tāꝙͣ uerum eſſet quod dicebant illi qui ſine circūciſionepræputii atqꝫ alijs obſeruationibus umbræ futurorumputabāt credentes ſaluos eſſe non poſſe. Ergo et Timotheuꝫ propterea circūcidit ne iudeis et maxime cognationi eius maternæ ſic uiderētur: qui ex gentibus in chriſtum crediderant deteſtari circūciſioneꝫ: ſicut idolatria d̓teſtanda eſt cum illam deus fieri præceperit hanc ſathanas perſuaſerit. Et Titum propterea non circumcidit neoccaſionem daret eis qui ſine illa circumciſione dicebātcredentes ſaluos eſſe non poſſe et ad deceptionem gentium hoc etiam paulum ſentire iactarent: quod ipſe ſatisſignificat ubi ait Sed neqꝫ Iitus qui mecum erat cumeſſet græcus compulſus eſt circumcidi propter ſubintroductos auteꝫ falſos fratres qui ſubintroierant perſcrutari libertatem noſtram ut nos in ſeruitutem redigerent:quibus nec ad horā ceſſimus ſubiectioni ut ueritas euāgelii permaneat ad uos: Hic apparet quid eos captareintellexerit ut non faceret quod in Timotheo fecerat etquod ea libertate facere poterat: qua oſtēderet illa ſacramenta nec tāꝙͣ neceſſaria debere appeti: nec tāꝙͣ ſacrilega debere damnari. Sed cauendum eſt uidelicet in hacdiſputatione: ne ſicut philoſophi quidaꝫ facta hominūmedia dicamus inter recte factum et peccatumqꝫ neqꝫin recte factis neqꝫ in peccatis numerentur: et urgeaureo ꝙ obſeruare legis cerimoniaſ non poteſt eſſe indifferens: ſed aut bonum aut malum: ut ſi bonum dixerimus. eas quoqꝫ nos obſeruare cogamur. Si auteꝫ malum non uere: ſed ſimulate ab apoſtolis obſeruatas eſſecredamus. Ego uero apoſtolis non tam exemplum philoſophoruꝫ timeo quando et illi in ſua diſputatione ueri aliquid dicunt: ꝙͣ forenſium aduocatorum quando inalienarum cauſarum actione mentiuntur. Quoruꝫ ſimilitudo ſi in ipſa expoſitione epiſtolæ ad Galathas ad cōfirmandam ſimulationeꝫ Petri et Pauli putata eſt decēter induci quid ego apud te timeaꝫ nomen philoſophoruꝫ: qui non propterea uani ſunt quia omnia falſa dicūtſed quia et falſis pleriſqꝫ confidunt et ubi uera inueniūtur dicere a chriſtiana gratia q̄ eſt ipſa ueritas alieni ſuntCur autem non dicam præcepta illa ueteruꝫ ſacramentorum nec bona eſſe: quia non eis homines iuſtificantur.umbræ ſunt enim prænunciantes gratiam: qua iuſtificamur: nec tamen mala. quia diuinitus præcepta ſunt tempori perſoniſqꝫ congruentia cum me adiuuet etiam prophetica ſententia: qua dicit deus ſe illi populo dediſſe p̄cepta non bona. Forte enim propterea dixit non mala.ſed tantuꝫ non bona ideſt non talia ut illis homines boni fiant aut ſine illis boni non fiant. Velleꝫ me doceretbēigna ſyncæritas tua utrū ſimulate quiſꝙͣ ſanctus oriētalis cum romā uenerit ieiunet ſabbato excepto illo diepaſcalis uigiliæ. Quod ſi malum eſſe dixerimus non ſolum romanaꝫ eccleſiam: ſed etiam multa ei uicina et aliquanto remotiora damnabimus ubi mos idem teneturet manet. Si auteꝫ non ieiunare ſabbato maluꝫ putauerimus tot eccleſias orientis et multo maiorē orbis chriſtiani parteꝫ qua temeritate criminabimur? Placet ne tibi ut mediuꝫ quiddā eſſe dicamus quod tamen acceptabile ſit ei qui hoc nō ſimulate: ſed cōgruenti ſocietate atqꝫ obſeruantia fecerit. et tamen nihil inde legimus in canonicis libris præceptuꝫ eſſe chriſtianis. Quanto magiſillud maluꝫ dicere nō audeo quod dominuꝫ præcepiſſeipſa chriſtiana fide negare nō poſſuꝫ: qua didici non eome iuſtificari: ſed gratia dei per ieſuꝫ chriſtuꝫ dominumnoſtrum. Dico ergo circūciſioneꝫ præputii et cætera huiuſmodi priori populo per teſtamentuꝫ: quod uetus dicitur diuinitus data ad ſignificationeꝫ futuroruꝫ: quæ ꝑchriſtuꝫ oportebat impleri quibus adueniētibus remāſiſſe illa chriſtianis legenda tantuꝫ ad intelligentiaꝫ p̄miſſæ prophetiæ nō autem neceſſario facienda quaſi adhucexpectāduꝫ eſſet: ut ueniret fidei reuelatio quæ his ſignificabatur eſſe uentura: ſed quāuis gentibus imponendanō eſſent: nō tamen ſic debuiſſe auferri a cōſuetudine iudæoruꝫ tāꝙͣ deteſtanda atqꝫ damnanda ſenſim proindeatqꝫ paulatiꝫ feruente prædicatione gratia chriſti ꝙͣ ſolanoſcent credentes ſe iuſtificari: ſaluoſqꝫ fieri nō illis umbris reruꝫ ante futuraruꝫ tunc iam uenientiuꝫ atqꝫ præſentiuꝫ ut in illoruꝫ iudæorū uocatione quos præientiacarniſ chriſti et apoſtolica tempora īuenerunt ſic omnisilla. actio conſumaretur umbraruꝫ. Hoc eis ſuffeciſſe adcommendationeꝫ ut nō tāꝙͣ deteſtanda et ſimilis idolatriæ uitaretur: ultra uero non haberet progreſſuꝫ ne putaretur neceſſaria tāꝙͣ uel ab illa ſalus eſſet uel ſine illaeſſe non poſſet: quod putauerunt hæretici: qui dum uolunt et iudei eſſe et chriſtiani: nec iudæi nec chriſtiani etſe potuerunt. Quoruꝫ ſententiaꝫ mihi cauendaꝫ quāuiſin ea nunquaꝫ fueriꝫ: tamen beniuolentiſſime ammonere dignatus es: in cuius ſententiæ nō in conſenſionem:ſed ſimulationeꝫ timore petrus inciderat. ut de ilio paulus ueriſſime ſcriberet ꝙ euꝫ uidiſſet nō recte ingredientem ad ueritateꝫ euangelii eiqꝫ ueriſſime diceret: ꝙ gentes iudaizare cōgebat: quod Paulus utiqꝫ non fatiebatOb hoc illa ueraciter ubi opus eſſet obſeruans ut damnanda non eſſe monſtraret prædicans tamen inſtanternon eis: ſed reuelata fidei gratia ſaluos fieri fideles: nead ea quendaꝫ uelut neceſſaria ſuſcipienda cōpelleret.Sic autem credo apoſtoluꝫ pauluꝫ ueraciter cuncta illaegiſſe: nec tamen nunc quēqͣ factuꝫ ex iudro chriſtianūuel cogo uel ſino talia ueraciter celebrare: ſicut nec tucui uidetur Paulus ea ſimulaſſe cogis iſtuꝫ uel ſinis talia ſimulare. An uis ut etiam ego dicam hāc eſſe ſūmāquæſtionis immo ſentētiæ tuæ ut poſt euāgeliuꝫ chriſtibenefaciāt credentes iudei ſi ſacrificia offerant: quæ obtulit paulus: ſi filios circumcidat: ſi ſabbatuꝫ obſeruentut paulus ī Timotheo et omnes obſeruauere iudæi. dūmodo hæc ſimulate ac fallaciter agant. Hoc ſi ita ē nō iāin hæreſim Hebionis: uel eorum quos uulgo nazareoſnuncupant uel quālibet aliaꝫ ueterem: ſed neſcio ī quānouam delabimur quæ ſit eo pernitioſior quo nō error̄ſed propoſito eſt ac uoluntate fallaci: ꝙ ſi reſpondes utte ab hac purges ſententia tunc apoſtolus iſta laudabiliter ſimulaſſe: ne ſcandalizentur īfirmi: qui ex iudæiſ multi crediderant: et ea reſpuenda nōdum ītelligebāt: nuncuero confirmata per tot gentes doctrina gratiæ chriſtianæ confirmata etiam per omnes chriſti eccleſias lectiōelegis et prophetaruꝫ: quomodo hæc ītelligenda nō obſeruanda retinētur. quiſquis ea ſimulando agere uoluerit uideatur īſanire: cur mihi nō licet dicer̄ apoſtolū paulum et alios rectæ fidei chriſtianos tunc illa uetera ſacramenta paululū obſeruando ueraciter cōmendare debuiſſe: ne putarentur ille propheticæ ſignificationis obſeuationes a piiſſimis patribus cuſtoditæ tanꝙͣ ſacrilegiadiabolica a poſteris deteſtatæ. Iam enī cū ueniſſet fidesquæ prius illis obſeruationibus p̄nunciata poſt mortē