canonicos uel probabili ratione quod a uero nō abhorreat perſuadere potuerūt. Nec te mi frater ſentire aliudexiſtimē. Prorſus īꝙͣ nō te arbitror ſic legi tuos librosuelle tāꝙͣ apoſtoloꝝ uel prophetaꝝ et apoſtolorum dequorū ſcriptis ꝙ oī errore careant dubitare nefariū eſt.Abſit hoc a pia humilitate et ueraci de temetipſo cogitatione: qua niſi eſſes p̄ditus nō utiqꝫ diceres. Vtinā mereremur cōplexus tuos et collatione mutua uel doceremus uel diſceremus aliqua. Quod ſi teipſū cōſideratiōeuitæ ac morū tuoꝝ nō ſimulate nō falaciter dixiſſe credo: quāto magis æquū ē me credere apoſtolū Pauluꝫnō aliud ſenſiſſe ꝙͣ ſcripſit ubi ait de Petro et Barnabaeū uiderē quia nō recte īgrediūtur ad ueritatē euangeliidixi Petro corā oībus Si tu cū ſis iudæuſ gētiliter et n̄iudaice uiuis: quomō gentes cogis iudaizare. De quoenī certus ſiꝫ quod me ſcribendo uel loquēdo nō fallatſi fallebat apoſtolus filios ſuos: quos iteꝝ ꝑturiebat donec ī eis chriſtus ideſt ueritas formaretur: quibus cū p̄miſiſſet dicens Quæ āt ſcribo uobis ecce corā deo: qꝛ n̄mētior nō tamē ueraciter ſcribebat: ſed neſcio qua diſpēſatoria ſimulatione fallebat uidiſſe ſe Petrū et Barnabānō recte īgredientes ad ueritatē euāgeli ac petro ī faciēreſtitiſſe nō ob aliud niſi ꝙ gētes cogeret iudaizare. Atenī ſatius ē credere apoſtoluꝫ Paulū aliquid non uereſcripſiſſe ꝙͣ apoſtolū Petrū aliquid nō recte egiſſe. hocſi ita ē: dicamus qd̓ abſit ſatius eſſe credere mētiri euangeliū ꝙͣ negatū eē a petro chriſtū et mētiri regnoꝝ libꝝꝙͣ tātū prophetā a dn̄o deo tā excellenter electuꝫ ī cōcupiſcēda atqꝫ abducēda uxore aliena cōmiſiſſe adulteriūet in marito eius necādo tā horrēdū homicidiū. Immouero ſanctā ſcripturā ī ſūmo et cæleſti auctoritatis culmine collocatā de ueritate eius certus ac ſecurus legā: et inea hoīes uel approbatos uel emēdatos uel dānatos ueraciter diſcā potiuſꝙͣ facta humana dū ī quibuſdā laudabilis excellētiæ ꝑſonis aliqn̄ credere timeo rep̄hēdendaipſa diuina eloquia mihi ſint ubiqꝫ ſuſpecta. Manichæipluria diuinaꝝ ſcripturaꝝ qͥbus eoꝝ nefariꝰ error clariſſima ſententiarū ꝑſpicuitate cōuincitur qꝛ in aliū ſenſuꝫdetorquere nō poſſunt falia eē cōtēdūt: ita tamē ut eandē falſitatē nō ſcribētibus apoſtolis tribuāt: ſed neſcio qbus cōdicū corruptoribus. Quod tamē qꝛ nec pluribuſnec ātiquioribus exēplaribus nec p̄cedētis linguæ auctoritate ūde latini libri interp̄tati ſunt probare aliqn̄ potuerunt: notiſſima oībus ueritate ſuperati cōfuſiqꝫ diſcedūtIta ne non intelligit ſancta prudentia tua quanta malitiaeorū pateſcat occaſio: ſi non ab alijs apoſtolicas litteraseſſe falſatas: ſed ipſos apoſtolos falſa ſcripſiſſe dicamꝰ.Non inquis credibile ē hoc in petro paulum quod ipſepauluſ fecerat arguiſſe. Nō nūc q̄ro quid fecerit: ſed qͥdſcripſerit quæro. Hoc ad quæſtionē quā ſuſcepi maximeꝑtinet ut ueritas diuinaꝝ ſcripturaꝝ ad noſtrā fidē ædificandā memoriæ cōmendata n̄ a qͥbuſlibet: ſed ab ipſisapoſtolis ac ꝑ hoc ī canōicū auctoritatiſ culmen receptaex oī parte uerax atqꝫ īdubitāda ꝑſiſtat. Nā ſi hoc petrꝰfecit quod facere debuit mentitus ē paulus ꝙ eū uiderit nō recte īgredientem ad ueritaiē euangelii. Quiſquiseniꝫ hoc facit quod facere debet recte utiqꝫ facit et ideofalſuꝫ de illo dicit qui dicit eū nō recte feciſſe qd̓ eū nōuit facere debuiſſe. Si āt ueꝝ ſcripſit paulus: uerū ē ꝙpetrus nō recte tunc īgrediebatur ad ueritates euāgelii.Id ergo faciebat qd facere n̄ debebat: et ſi tale aliqͥd paulus ipſe iā fecerat: correptū potius ēt ip̄m credā coapoſtoli ſui correptionē n̄ potuiſſe negliger̄ ꝙͣ mēdaciter aliquid in ſua epiſtola poſuiſſe: et epiſtola qualibet: quantomagis in illa ī qua p̄locutus ait. Quæ āt ſcribo uobis ecce coraꝫ deo quia non mentior. Ego quidē Petrū illudſic egiſſe credo ut gentes cogeret iudaizar̄. Hoc enī legoſcripſiſſe paulum queꝫ mentitum eſſe non credo: et ideoIMnon recte hoc agebat petrus. Erat enim contra euangelii ueritateꝫ ut putarent qui credebant in chriſtuꝫ ſine illis ueteribus ſacramentis ſaluos ſe eſſe non poſſe. Hoceniꝫ contendebāt Antiochiæ qui ex circūciſione crediderant: octra quos paulus perſeueranter acriterqꝫ cōfligitIpſum uero pauluꝫ non ad hoc id egiſſe quod uel Tīotheuꝫ circūcidit: uel eencriſ uotū perſoluit uel hieroſolmis a Iacobo admonitus cū eis qui nouerūt legitima illa celebranda ſuſcepit: ut putari uideretur ꝑ ea ſacramēta etiaꝫ chriſtianaꝫ ſaluteꝫ dari: ſed ne illa quæ prioribuſut congruebat tēporibus in umbris reruꝫ futuraruꝫ deus fieri iuſſerat tāꝙͣ idolatria damnare gentilium crederetur. Hoc eſt eniꝫ quod illi Iacobus ait auditū de illoeſſe: ꝙ diſciſſionem doceat a moyſe quod utiqꝫ netaseſt ut credentes in chriſtuꝫ diſcindantur a propheta chriſti tāꝙͣ eius doctrinam deteſtantes atqꝫ damnantes dequo ipſe chriſtus dicit Si crederetis moyſi crederetiset mihi. De me eniꝫ ille ſcripſit Attende eniꝫ obſecro ipſa uerba iacobi. Uides ergo frater quot milia ſunt in iudæa qui crediderunt in chriſtū et hi omnes æmulatoresſunt legis. Audierunt āt de te quia diſciſſioneꝫ doces amoyſe eoruꝫ: qui per gentes ſunt iudæoruꝫ dicens eosnon debere circūcidere filios ſuos neqꝫ ſecunduꝫ cōſuetudineꝫ ingredi. Quid ergo eſt. Utiqꝫ oportet conuenirmultitudinē. Audierunt eniꝫ te ſuperueniſſe. Hoc ergofac quod tibi dicimus. Sūt nobis uiri quatuor uotumhabentes ſuper ſe his aſſumptis ſanctifica te cuꝫ illis: etīpende in eos ut radant capita ſua et ſciēt oēs: quia q̄ d̓te audierunt falſa ſunt: ſed ſeq̄ris et ipſe cuſtodiens legēDe gentibus auteꝫ qui crediderunt nos mandauimusiudicātes nihil eiuſmodi ſeruare illos: niſi ut ſe obſeruētab idolis īmolando: et a ſanguine et a fornicatione. Nōut opinor obſcuruꝫ ē et Iacobuꝫ hoc ideo monuiſſe utſcirent falſa eſſe q̄ de illo audierant. Hi qui cū in chriſtūex iudeis credidiſſent: tamen æmulatores legis erant:ne per doctrinā chriſti: uelut ſacrilega nec deo mandante conſcripta damnari putarētur q̄ per moyſen patribuſfuerant miniſtrata. Hoc enī de Paulo iactauerant: nonilli qui intelligebant quo aīo a iudeiſ fidelibus obſeruari tunc iſta deberent: propter cōmendandā ſcilicet auctoritatē diuinaꝫ et ſacramētoruꝫ illoruꝫ propheticaꝫ ſanctitatē: non propter adipiſcendaꝫ ſaluteꝫ q̄ iam in chriſtoreuelabatur et per ſacramentuꝫ baptiſmi miniſtrabatur:ſed illi hoc de paulo ſparſerant: qui ſic ea uolebāt obſeruari tāꝙͣ ſine his in euangelio ſalus credentibus eſſe n̄poſſet. Ipſuꝫ eniꝫ ſenſerāt uehementiſſimuꝫ gratiæ prædinatoreꝫ: et intentioni eoruꝫ maxīe aduerſuꝫ docentēnon per illaꝫ hominē iuſtificari: ſed per gratiā ieſu chriſti: cuius p̄nunciandæ cauſa illæ umbræ in lege mandatæſunt: et ideo illi inuidiaꝫ et perſecutioneꝫ concitare molientes tāꝙͣ inimicuꝫ legis mandatorūqꝫ diuinorum criminabantur. Cuius falſæ criminationis inuidiaꝫ congruentius deuitare non poſſet ꝙͣ ut ea ipſe celebraret q̄ dānare tāꝙͣ ſacrilegia putabatur: atqꝫ ita oſtenderet nec iudæos tunc ab eis tāꝙͣ a nefariis prohibendos nec gentiles ad ea tāꝙͣ neceſſaria cōpellendos. Nā ſi re uera ſicea reprobaret quēadmodū de illo auditum erat: et ideocelebranda ſuſciperet ut actione ſimulata ſuaꝫ poſſet occultare ſntiaꝫ: nō ei diceret iacobus et ſcient oēs: ſed diceret et putabunt oēs: qm̄ q̄ de te audierūt falſa ſunt: p̄ſertiꝫ qꝛ ī ipſis hieroſolymis apoſtoli iā decreuerant nequiſꝙͣ cogeret gentes iudaizare nō āt decreuerāt ne qͥſꝙͣ tunc iudæos iudaizare prohiberet: quāuis etiā ipſosiā doctrīa chriſtiana nō cogeret. Proīde ſi poſt hoc apoſtoloruꝫ decretū petrus habuit illā in antiochia ſimulationē: q̄ gentes cogeret iudaizare quod iā nec ipſe cōgebatur quāuis propter cōmendāda eloquia dei q̄ iudæisſunt credita nō prohibebatur: qd miruꝫ ſi cōſtrigebat eū.S.