LIo.Dis amator eſſe uerus lxx. interp̄tum n̄ legas ea q̄ ſubafteriſcis ſūt: īmo rade: de uoluminibꝫ ut ueteꝝ te fautorem probes. Quod ſi feceris oīum eccleſiarū bibliothecas condēnare cogeris. uix .n. unꝰ aut alter īueniturliber: qͥ iſta non habeat. Porro qd̓ dicis n̄ debuiſſe meinterpretari poſt ueteres et nouo uteris ſyllogiſmo: autobſcura fuerūt q̄ interpretati ſunt lxx: aut manifeſta. Siobſcura: te quoqꝫ in illis falli potuiſſe credendū eſt. Simanifeſta: illos in eis falli n̄ potuiſſe ꝑſpicuū eſt. tuo tibi ſermone rn̄deo. Qn̄s ueteres tractatores qui nos indn̄o p̄ceſſerūt et qͥ ſcripturas ſc̄as īterp̄tati ſunt aut obſcura īterp̄tati ſunt aut manifeſto. Si obſcura: tu qūo peos auſus es diſſerere qd̓ illi explanare n̄ potuerūi? Simanifeſta: ſuꝑfluum eſt te uoluiſſe diſſerere quod illoslatere n̄ potuit: maxime in explanatōe pſalmoꝝ: quosapud græcos interp̄tati ſunt multis uoluminibꝰ. PrimOrigenes: Secūdꝰ Euſebius cæſarienſis: Tertius theodorus heracleotes: Quartꝰ Aſterius ſcythopolitanus:Quintus Appollinaris Leodicenꝰ: Sextus BidymusAllexandrinus: feruntur et diuerſoꝝ in paucos pſalmoſopuſcula. Sed nunc de integro pſalmoꝝ corpe dicimꝰ.Apud latinos aūt Hilarius pictauienſis: et Euſebiꝰ uercellenſis ep̄i Grigeneꝫ et Euſebiū trāſtulerunt. Quorūpriorē et noſter Ambroſius ī quibuſdā ſecutus eſt. Rn̄deat mihi prudentia tua quare tu pꝰ tantos ac tales interpretes ī explanatōe pſalmoꝝ diuerſa ſenſeris: Si .n.obſcuri ſint pſalmi te quoqꝫ ī eis falli potuiſſe credēdūeſt. Si manifeſti illos in eis falli potuiſſe n̄ creditur. Acꝑ hoc utroqꝫ modo ſuꝑflua erit īterp̄tatio tua: et hac lege pꝰ priores nullus loqui audebit: et qd̓cūqꝫ aliꝰ occupauerit. alius de eo ſcribendi licentiā n̄ habebit. Quinpotius humanitatis tuæ eſt in quo ueniā tibi tribuis indulgere cæteris. Ego .n. n̄ tā uetera abolere conatꝰ ſumquæ linguæ meæ hōibus emēdata de græco in latinumtranſtuli: ꝙͣ ea teſtimonia quæ a iudæis p̄termiſſa ſunt:uel corrupta proferre in mediū: ut ſcirent nr̄i qͥd hebræaueritas cōtineret. Si cui legere n̄ placet: nemo cōpellitinuitū bibant uinum uetus cum ſuauitatē: et nr̄a muſtacontēnant: quæ in explanatione prioꝝ edita ſunt ut ſicubi illa n̄ ītelliguntur: ex nr̄is manifeſtiora fiant. Ad autēgenꝰ interp̄tationis in ſcripturis ſanctis ſeq̄ndū ſit liberquem ſcripſi de optimo genere interp̄tandi: et oēs p̄faciunculæ diuinoꝝ præceptoꝝ quas editioni noſtræ expoſuimus explicant ad illaſqꝫ prudentē lectorē mittenduꝫputo. Et ſi me ut dicis in noui teſtamenti em̄datiōe ſuſcipis: exponiſqꝫ cauſas cur ſuſcipias qꝛ plurimi linguægræcæ hn̄tes ſcīaꝫ de meo pn̄t opere iudicare: eandemintegritateꝫ debueras ēt in ueteri credere teſtamēto: qd̓non ut nr̄a confinximus: ſed ut apud hebræos īuenimdiuina trāſtulimus: ſicubi dubitas hebræos interroga.Dices quid ſi hebræi aut rn̄dere noluerint aut mentirinoluerint tota freq̄ntia iudæoꝝ in mea interp̄tatōe reticebit. Nullus inueniri poterit qui linguæ hebræa habeat notionē: aut oēs imitabuntur illos iudæos quos dicis in aphricæ repertos opidulo ī meā calūniā cōſpiraſſe. Huiuſmodi .n. in epiſtola tua texis fabulā. Quidā fr̄nr̄ ep̄s cum lectitari īſtituiſſet in eccleſia cui præeſt interpretationē tuā mouit quidā longe aliter a te poſitū apd̓Ionā prophetā ꝙͣ erat oīuꝫ ſenſibꝰ memoriæqꝫ inuēteratū: et tot ætatū ſucceſſionibus decantatū. Factuſqꝫ eſttantus tumultus ī plebe maxime græcis arguentibus etclamātibus calūniam falſitatis ut congeretur ep̄s ea qͥtpe ciuitas erat iudæoꝝ ab ipſis teſtioniū flagitare. Vtꝝautē illi īperitia an malitia hoc eſſe in hebræis codicibꝫrn̄derūt qd̓ græci et latini habebant atqꝫ dicebant. Quidplura coactus eſt homo uelut mēdaciū corrigere uolēspoſt magnū periculū n̄ remanere ſine plebe. On̄ ēt nobis uidetur aliqn̄ te quoqꝫ ī nonnullis falli potuiſſe. ꝯicis me in Ionā prophetā male quiddā īterpretatuꝫ etſeditione populi cōclamāte ꝑꝑ unius uerbi diſſonātiaꝫep̄m pene ſacerdotiū perdidiſſe: et quid ſit illud qd̓ male interpretatus ſū ſubtrahis auferens mihi occaſioneꝫdefenſionis meæ ne qͥcqͥd dixeris me rn̄dente ſoluatur:niſi forte ut an̄ ānos plurimos cucurbita uenit ī mediūaſſerenſ illis tp̄ribus Cornelio et aſinio pollione me hederaꝫ pro cucurbita tranſtuliſſe. Suꝑ qua re ī cōm̄tarioTonæ prophetæ plenius rn̄dimus. hoc tm̄ nūc dixiſſecontenti ꝙ in eo loco ubi lxx. interpretes cucurbitam etAquila cum reliquis hederā trāſtulerunt .i. cariacon: inhebræo uolumine ciceion ſcriptū hꝫ: quā uulgo ſyri ciceiā uocant. Eſt aūt genus uirgulti lata hn̄tis folia ī modum pampini. Cūqꝫ plantatū. fuerit cito conſurgit in arbuſculā abſqꝫ ullis calamoꝝ et haſtiliū adminiculis: qbus et cucurbitæ et hederæ indigent ſuo trunco ſe ſuſtinens. hoc ergo uerbū de uerbo ediſſerēs ſi ciceion trāſferre uoluiſſeꝫ nullus ītelligeret. Si cucurbitā id dicerēquod in hebraico non habetur hederā poſui ut cæterisinterp̄tibus conſentirē: Sinaūt iudxi nr̄i ut ipſe aſſerismalitia uel īperitia hoc dixerūt eſſe in uoluminibus hebræoꝝ: quod in græcis et latinis codicibus contineturmanifeſtū eſt eos aut hebræas lr̄as ignorare: aut ad irridendos cucurbitarios uoluiſſe mētiri. Neto in finē epiitole ut quieſcentem ſenē olīqꝫ ueteranū militare noncogas: et rurſū de uita piclitari: tu qui iuuenis es et ī pōtificali culmine cōſtitutꝰ doceto populos et nouis aphricæ frugibus romana tecta locupleta. mihi ſuffic̄ cū auditore et lectore pauꝑculo ī āgulo monaſterii ſuſurrare.¶ Auguſtini ad Hieronymum ſe purgantis de libro quēaſſerebatur contra eum romam miſiſſe.¶ ArgumentumPiſtola Auguſtini qua Hieronymū ī expoſitōe epiſtolx ad galathas redargueratpriuſꝙͣ ad eū ꝑueniret: romæ et ꝑ italiamdiſſemīata fuerat: qd̓ hieronymus callidefactū ſuſpicabatur ad ſui æmulationē et gloriā populi requirendā: de qua re Auguſtinus ſe ſeq̄nti epiſtola purgat nō contendendi ſtudio: ſed īquirendæ ueritatis gr̄adiſſēſiſſe ſcribens: et petens ſimiliter ſua ſcripta corrigiHieronymꝰ uero magis tentari ac prouocari ſe credēsduabus epiſtolis acrius duriuſque rn̄det: donec alteraepiſtola Auguſtinus ueniā petens plenius ſatiſfaciat.¶ Epiſtola Auguſtini ad Hieronymum ut ſupra in argumento.OMINO cariſſimo et deſideratiſſimoet honorando in chriſto fratri et compreſby ero hieronymo Auguſtinus in dominō ſalutem. Audiui perueniſſe in manustuas litteras meas: ſed ꝙ adhuc reſcripta non merui: nequaquā imputauerim dilectioni tuæ. Aliquid proculdūbio impedimenti fuit. Vnde agnoſco dominum a mepotius deprecandum ut tuꝝ uoluntati det facultatemmittendi quod reſcripſeris. Nam reſcribendi iam deditqꝛ cum uolueris facillime poteris. Etiā hoc ad me ſaneplatum utrū quidē crederē dubitaui: ſed hinc quoqꝫ tibi aliqͥd utrum ſcriberē dubitare nō debui. Hoc autembreue ē ſuggeſtū eſſe caritati tuæ a neſcio qͥbꝰ fr̄ibꝰ mihidcuꝫ eſt: ꝙ librum aduerſuſ te ſcripſeri. romāqꝫ miſeri.Hoc falſu eſſe noueris dn̄m deū meuꝫ ieſum teſtor hocme non feciſſe: ſed ſi forte aliqua ī aliquibꝫ ſcriptis me