Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
258
Einzelbild herunterladen
 

L6Slud: ſed qd̓ inhabitat in me pc̄m. Inuenio igitur legeꝫmihi uolenti facere bonū. qꝛ mihi malū adiacet. Cōdelector .n. legi dei ſcd̓m interiorē hoīem: Dideo āt aliaꝫlegē in m̄bris meis repugnantem legi m̄tis meæ: et captiuū me ducentē in legē peccati: eſt in m̄bris meis. Infelix ego: qͥs me liberabit de corpore mortis huiꝰGr̄a dei dn̄m noſtrū ieſū chriſtū. Qūo medicina noneſt mortis ſi on̄dat uenena mortifera: lꝫ his mali homines abutātur ad mortē: et uel ſe interficiant uel īſidiētur inimicis: ſic lex data eſt: ut uenena mōſtraret pc̄oꝝ:et hoīem male libertate ſua abutētē qui priꝰ ferebaturimprouidꝰ et p̄ceps labebatur: freno legis retineat: etcōpoſitis doceat incedere greſſibus: ita ut ſeruiamꝰ innouitate ſps: et ī uetuſtate lr̄æ .i. uiuamꝰ ſub p̄cepto:qui priꝰ in modū brutoꝝ aīaliū dicebamꝰ māducemuset bibamus: cras moriemur. Qd ſi ſubintrāte lege quædocet quid facere et prohibꝫ qͥd facere debeamꝰ uitionr̄o: et incontinētia feramur contra ſcita legalia: uideturlex eſſe pc̄i: prohibet concupiſcentiā quodāmō inflāmare cognoſcitur. Secularis apud græcos ſniaeſt. Quicqͥd lꝫ minus deſideratur. ergo ecōtrario qͥcqͥdnon lꝫ fomētū accipit deſiderii. Vn̄ et Tullius de paricidaꝝ ſuppliciiſ apud aliheniēſes Solonē ſcripſiſſe negatne tam prohibere ꝙͣ cōmouere uideretur. Igitur lexapud contēptores et legū præcepta calcātes uideturoccaſio delictoꝝ dum prohibendo qd̓ non uult fieri: ligat eos uinculis mandatoꝝ: qui priꝰ abſqꝫ lege peccantes non tenebantur criminibus. Hæc dicimꝰ legē quæGoyſen data eſt intelligentes. Deꝝ qꝛ in cōſeq̄ntibuſſc̓ptū eſt. Lex dei et lex carnalis atqꝫ mēbroꝝ pugnataduerſū legē m̄tis noſtræ et captiuos nos ducit in legēpeccati: ſimulqꝫ quatuor leges cōtra ſe dimicātes ī unoloco ſcriptas eſſe cognoſco: non abſqꝫ re arbitror ſi reqͥram quot gn̓a legis in ſcripturiſ ſāctis eſſe memorētur.Gr̄ lex quæ per moyſendata eſt ſecūdū illud qd ſcriptūeſt ad galathas. Quot quot .n. ex operibꝰ legis ſūt ſubmaledicto ſūt. Scriptū eſt .n. Galedictꝰ oīs manetin oībus quæ ſcripta ſunt in libro legis ut faciat ea: etrurſum in eadē epiſtola. Lex ꝑꝑ trāſgreſſores poſita eſtdonet ueniret ſemen cui repromiſſū eſt: diſpoſita angelos in manu mediatoris et iteꝝ. Itaqꝫ lex pædagognr̄ fuit in chriſto: ut ex fide iuſtificemur. poſtꝙͣ aūt ueītfides nequaꝙͣ ultra ſumuſ ſub pædagogo. Om̄s .n. filiidei eſtis per fidē quæ ē in xp̄o ieſu. Hiſtoria quoquep̄cepta continet: ſed qͥcquid factū ſit refert: ab apoſtolo lex appellatur. Dicite mihi qui ſub lege uultis eſſe:audiſtis legē. Scriptū eſt .n. & Abraā duos filios habebat unum de ancilla: alteꝝ de libera. Sed ex ācillaſcd̓m carnē natꝰ eſt. Qui autē de libera per repromiſſio. Sed et pſalmi lex appellantur. Ut cōpleretur īquitſermo qui in lege eoꝝ ſcriptꝰ eſt. Ꝙꝛ oderunt me gratiſEſaiæ quoqꝫ prophetiā legē apoſtolus uocat. In legeſcriptū eit: qm̄ in alijs linguis: et labiis alijs loquar populo huic: et nec ſic me exaudient dicit dn̄s. Qd̓ iuxtahebraicū et aquilā. in Eſaia ſcriptū repperi. Appellaturlex et myſtica ſcīa ſcripturaꝝ. Scimꝰ qͥa lex ſpiritalis ē:et exͣ hæc oīa naturalē legē ſcriptā in cordibꝰ nr̄is idemapoſtolus docet. .n. gentes quæ legē hn̄t naturaliter ea quæ legis ſunt faciunt: iſti legē hn̄tes ipſi ſibiſunt lex: qui indicant opꝰ legis ſcriptū in cordibꝰ ſuis teſtimoniū illiſ ꝑhibente conſciētia. iſta lex in corde ſcribitur om̄s continet. nationes: et nullꝰ hoīuꝫ eſt qui hāclegem neſciat. Vn̄ oīs mundus ſub pc̄o eſt: et uniuerſihoīes præuaricatores legis ſunt: et iccirco iuſtū iudiciūdei eſt ſcribētis ī corde humani generis: qd̓ tibi fieri nolueris alteri ne feceris. quis .n. ignorat homicidiū adulteriū furtū et omnē concupiſcentiā eſſe malū; ex eo qd̓non uelit ſibi ea fieri. Si .n. mala eſſe neſciret: nequaqͣdoleret ſibi eſſe illata. Per hāc naturaleꝫ lege̓ et cain cognouit pc̄m ſuum dicens. Maior eſt iniquitas mea: ꝙͣut dimittar: et adam et eua cognouerunt pc̄m ſuū ꝑpeaabſconditi ſunt ſub ligno uitæ. Pharao quoqꝫ an̄quamlex daretur per MMoyſē ſtimulatus lege naturæ ſua crimina confitetur et dicit. On̄s iuſtus: ego aūt et populmeus impii. Legem neſcit hāc pueritia: ignorat infātiaet peccans abſqꝫ mandato non tenetur lege pc̄i: male dicit patri: et matri et parentes uerberat: et qͥa necdū legēaccepit ſapientiæ: mortuū in eo eſt peccatū. aūtdatum uenerit. hoc eſt tēpꝰ intelligentiæ appetētis bonaet uitantis mala: tunc incipit pc̄m reuiuiſcere: et ille mori: reuſqꝫ peccati. Atqꝫ ita fit ut tēpꝰ intelligentiæ quodei mādata cognoſcimus: ut ꝑueniamꝰ ad uitā opeturin nobis mortem: ſi agamus negligentiꝰ et occaſio ſapientiæ ſeducat nos atqꝫ ſupplantet et ducat ad mortem: quo intelligentia pc̄m ſit: lex .n. intelligentiæ ſancta etiuſta et bona eſt: ſed intelligentiā pc̄oꝝ atqꝫ uirtutummihi pc̄m naſcitur. quod priuſꝙͣ intelligerem pc̄mnoueraꝫ. Atqꝫ ita factū ē: ut quod mihi pro bono datūeſt meo uitio mutaretur ī malū. et ut hyperbolice dicānouoqꝫ: uerbo utar ad explicandū ſenſū meū. peccatuꝫquod priuſꝙͣ haberē intelligentiā abſqꝫ pc̄o erat: prauaricationē mandati incipit mihi eſſe peccatiꝰ peccatū.Anærimus quæ ſit iſta cōcupiſcentia de qua lex dicat. concupiſces. Alii putant illud mandatū eſſe qd̓ ī decalogo ſcriptū eſt. concupiſces proximi tui. Nosaūt per cōcupiſcentiā om̄ſ perturbatiōes aīæ ſignificataſputamus: quibus moremus et gaudemꝰ. timemus etconcupiſcimus: et hoc apoſtolus uas electōis cuiꝰ corpus tēplū erat ſp̄s ſācti: et qui dicebat an experimētumq̄ritis eius qui in me loquitur xp̄i: et in alio loco xp̄usnos redemit. et iteꝝ. Diuo aūt iam ego: uiuit uero īme xp̄s. de ſe loqͥtur: ſed de eo uult poſt pc̄a agerepn̄iaꝫ: et ſub perſona ſua deſcribit fragilitatem humanæconditionis: quæ duorum hominum interioris et exterioris pugnantiuꝫ inter ſe bella perpetitur. Interiorconſentit et ſcriptæ et naturali legi: quod bona ſit et ſcaet iuſta et ſpiritalis. Exterior ego inquit carnalis ſum:uenūdatus ſub peccato. Quod enim operor neſcio: etquod uolo hoc ago: ſed quod odi. Si autem exteriorfacit quod nomuult et operatur quod odit oſtēdit bonūeſſe mandatum: et non ſe operari quod eſt malum: ſedhabitans in ſua carne pc̄m hoc eſt uicia corporis et deſideria uoluptatis: quæ ꝑꝑ poſteros et ſobolē inſita ē humanis corporibus: et ſi fines egreſſa fuerit uertitur inpc̄m. Se unuſqͥſqꝫ conſideret et accuſator ſui tractet īcētiua uitioꝝ qūo et in ſermone et in cogitatione: et ī calore corporiſ ſæpe loquatur et cogitet et patiatur qd̓uult: nolo dicere faciat: ne ſanctos uiroſ uidear accuſar̄:de quibus ſcriptum eſt. Erat homo ille uerus īmaculatus iuſtus dei cultore: cedens ab omni oꝑe malo. et dFacharia et Elizabeth. Erant iuſti ambo in cōſpectu deiambulantes in oībus mandatis: et iuſtificatiōibus dn̄iabſqꝫ macula. et præceptū eſt apoſtolis. Eſtote perfectſicut pater ueſter in cælis perfectus eſt. Nunꝙͣ aūt hocapoſtolis īperaret niſi ſciret hoīeꝫ poſſe ꝑfectū. Niſiforte hoc dicamus recedens ab malo emēdatōrēſignificet de erroribus pueritiæ et uitiis laſciuientis ætatit tranſitū ad correctionē atqꝫ uirtutes. iuſticiā quoqꝫquæ in Facharia et Elizabeth prædicatur foris eſſe: concupiſcentiam uero quæ nunc habitare in mēbris noſtriſd uerſari intrinſecus. Sed et apoſtolis pueris præcipitur: nerū iam ætatis robuſtæ ut aſſumēt ꝑfectionemquaꝫ et nos confitemur eſſe in ætate perfecta. Nec hæcdicentes adulamur uitiis: ſed auctoritatem ſequimurſcripturaruꝫ: nullus homo abſqꝫ peccato ſit et cōcluſit deus oēs ſub peccato. ut oībus miſereatur abſqꝫ eo