facras litteras didicerat. legem dei ſuſceperat̉ diſpenſandam: Qui cū cœpiſſet credentes in chriſto perſequi ligare et occidere et omnē dn̄i ſui ſubſtantiā diſſipare correptus a dn̄o eſt Saule ſaule quid me perſequeris; durūeſt tibi cōtra ſtimulū calcitrare; Pixitqꝫ ī corde ſuo: qͥdfaciā. quia magiſter fui: et uillicus et cogor eſſe diſcipulus et operarius. Fodere nō ualeo Omnia enī mādatalegis quæ terræ īculabāt cerno deſtructa: et legē et prophetas uſqꝫ ad ioannē baptiſtā eſſe finitos Gēdicareerubeſco: ut qui doctor fuerā iudæorū cogor a gentibꝫet a diſcipulo Anania ſalutis ac fidei mēdicare doctrināfaciaꝫ igr̄ qd̓ mihi utile eſſe ītelligo: ut poſtquā proiectfuero de uillicatione mea Recipiant me chriſtiani indomos ſuas. Cœpitqꝫ eis qui prius uerſabātur in legeet ſic in chriſto crediderāt ut arbitrarētur ſe in lege iuſtificandos: dicere legē abolitā prophetas præteriſſe: et q̄antea pro lucro fuerāt ī ſtercora reputari Docauit itaqꝫduos de plurimis debitoribꝫ Primū. qui debebat ce̓tuꝫcados olei eos uidelicet qui fuerāt ex gētibꝫ cōgregati:et magna indigebāt miſericordia dei et de centēario numero qui plenus ē atqꝫ perfectus fecit eos ſcribere quiIit: cinauiuquagenariū qui proprie pœnitētiā eſt iuxta iobelæū: etillā ī euāgelio parabolam in qua alteri quinginti alteriii jpimn dimaniquinquaginta denarii dimittūtur. Secūdū autē populūiudæorū uocauit qui tritico mandatorū dei nutritꝰ eratIun diule qumi.et debebat ei cetēariū numeꝝ et coegit ut de cētū ocioginta faceret ideſt crederet in domini reſurrectionē quæoctauæ diei numero cōtinetur et de octo cōpletur decadibꝫ ut de ſabbato trāſiret ad primā ſabbati Ob hanccauſa a domino prædicatur qd benefecerit et pro ſaluteIin ipiuma ci. d.ſua in euangelii clem̄tia de legis auſteritate mutatus ſitIiiliue luQuod ſi quæſieris quare uocatus uillicus iniqͥtatis ī lege q̄ dei eſt iniquꝰ erat uillicꝰ qui bene quidē offerebatſed n̄ bene diuidebat credēs in patrē ſꝫ filiū perſequēshabens deū omnipotētē ſꝫ ſpiritū ſāctuꝫ negās Prudētior itaqꝫ fuit Paulꝰ apoſtolꝰ ī trāſgreſſione legis filiisquondā lucis qui in legiſ obſeruatione uerſati chriſtumqui dei patris ueꝝ lumē eſt ꝑdiderunt: Ambroſius quideꝫ mediolanēſis Epiſcopus qͥd de hoc loco ſenſerit incōmentariis eius legere poteris Origenis et Bidymiin hac parabola explanationē īuenire nō potui: et utrūabolita ſit tēporis uetuſtate an ipſi nō ſcripſerit incertūhabeo Hibi iuxta priorē īterpretationē hoc uidetur qd̓de iniquo māmona debeamꝰ nobis amicos facere nonquoſlibet pauperes ſed eos qui nos poſſint recipere indomos ſuas et in æterna tabernacula ut cum eis paruapræbuerimus recipiamus ab allis magna et dantes aliena noſtra ſuſcipiamus et ſemīemꝰ ī bn̄dictiōe ut metambenedictionē Qui eniꝫ parce ſeminauerit parce et meter¶ Quo ſenſu accipienduꝫ ſit quod in epiſtola legimus adRomanos uix eniꝫ pro iuſto quis moritur Nam probono forſitā quis audeat mori.DE hæreſes ex occaſione huiꝰ teſtimoniqd̓ nō ītelligunt diuerſo errore quidē ſedpari īpietate blaſphemāt Martion enimqui iuſtum deū et creatorem legis facit etprophetaꝝ bonū aūt euāgeliorū et apoſtolorū cuiꝰ uulteſſe filiū chriſtū duos ītroducit duos alterū iuſtū: et alteru bonū et pro iuſto aſſerit uel nullos uel paucos appetiſſe morteꝫ Pro bono aūt ideſt chriſto innumerabilesmartyres extitiſſe Porro arrius iuſtū ad chriſtuꝫ refertdē quo dictū ē Deus iuditiū tuū regida et iuſtitiaꝫ tuāfilio regis et ipſe de ſe in euangelio Nō eniꝫ pater iudicat quēꝙͣ ſed omne iuditiū dedit filio et ego ſicut audioſic iudico Bonū aūt ad deū patrē de quo ipſe filius cōfitetur Quid me dicis bonū Nemo eſt bonuſ niſi ſolusdeuſ pater Cūqꝫ hucuſqꝫ blaſphemiæ ſuæ deuioſ callesI§ I.potuerit inuenire in cōſequētibꝫ īpingit et corruit Qn̄oeniꝫ pro patre qͥs audeat mori et pro filio uix moriturcū propter nomē chriſti tantus martyrū ſanguis effuſſit Qui igr̄ ſimpliciter hunc exponit locū hoc poteſt dicere quod in ueteri lege in qua iuſtitia ē uix pauci inuentiſunt qui ſuū effuderint ſanguinē. In nouo autē īſtrumēta in quo bonitas eſt atqꝫ clementia īnumerabiles extiterint martyres. Sed ex eo forſitā quis ēt audeat mōri et pendulo gradu ſententiā tēperauit inueniri poſſe n̄nullos qui audeant mori pro euāgelio oſtēdit ſic nonaccipiendū ſed ex ſuperioribꝫ et inferioribꝫ ſenſum locihuius debere tractari Dicēs eniꝫ apoſtolus Paulus ſegloriari ī tribulanōibꝫ quia tribulatio patiētiā operaturpatientia probationē: probatio uero ſpē: ſpes aut nō cōfūdit quæ ex eo certaꝫ habeat promiſſionē quia caritasdei diffuſa eſt ī cordibꝫ noſtris per ſpiritum ſanctuꝫ quidatus eſt nobis ſecundū illud quod dn̄s dixerat ꝑ prophetā Effundā de ſpiritu ſancto ſuper omnē carneꝫ: mirabatur bonitatē chriſti ꝙ pro impiis et infirmis et peccatoribus mori noluerit et mori opportuno tpē de quoipſe dicit Tēpore opportūo exaudiui te et: in die ſalutisauxiliatꝰ ſuꝫ tui et ruriū Ecce tēpus acceptabile ecce dies ſalutis quādo omnes peccauerūt ſimul inutiles facti ſunt nō fuit qui faceret bonū non fuit uſqꝫ ad unum.Incredibilis ergo bonitas et clementia inaudita moripro impiis Dix enī pro iuſto aliquē et bono ſuū ſanguinē fundere cōtigit mētu mortis cūcta terrentur Nan iuenitur interduꝫ ut aliquis pro re iuſta et bona audettmeri caritas aūt dei quaꝫ habuit in nobiſ hinc maximecomprobatur ꝙ cuꝫ peccatores adhuc eſſemuſ xp̄s pronobis mortuus eſt et ſublata ē de terra uita eiuſ et proiniquitatibus populi ductus ē ad mortē portauit peccata noſtra et tradita eſt in morte aīa illius et cuꝫ iniquisreputatus ē ut nos impios et īfirmos et peccatores pios et robuſtos et iuſtos faceret nōnulli ita interp̄tatur:Si ille pro nobis impiis mortuus eſt et peccatoribus:quanto magis nos abſque ulla dubitatione pro iuito etbono occumbere debemus iuſtum autem et bonum nōputemus eſſe diuerſum nec aliquam proprie ſignificare ꝑſonā ſed abſolute iuſtā et bona rē de qua difficulterinterduꝫ aliquis īueniri poteſt qui ſuū ſanguinē fundat.Quid ſibi uelit quod ad Romanos ſcribit apoſtolus occaſionē accepta peccatuꝫ per mandatuꝫ operatū ē ī meomnem concupiſcentiamOnamus totū teſtimoniuꝫ et ſingula chriſti auxilio diſſerentes quid nobis uideaturſimpliciter īdicemꝰ nō præiudicātes tuo ſēſui: quid ueliſ ītelligere: ſꝫ nr̄aꝫ ſniaꝫ breuiter exp̄licātes. quid ergo dicimꝰ: Lex pc̄m ē? abſit: ſꝫ percatū nō cognoui niſi per legē. Nā cōcupiſcentiaꝫ neſciebā niſi lex diceret: Nō. cōcupiſces. occaſione aūt acceptapc̄m per mādatū operatū ē in me oēꝫ cōcupiſcētiaꝫ: Sꝫne .n. lege pc̄m mortuū erat. Ego aūt uiuebam ſine legealn̄ ſꝫ ubi uēit mādatū pc̄m reuixit. Ego aūt mortuꝰ ſumet īuētū ē mihi mādatū qd̓ erat ad uitā hoc ē ad moriēPeccatuꝫ .n. accepta occaſione ſeduxit me per mādatuꝫet per illud occidit. itaqꝫ lex qͥdē ſancta et mādatū iuſtūet bonū. qd̓ āt bonū ē mors mihi ē abſit ſꝫ ut pc̄m apieat pc̄s ꝑ bonū mihi oꝑatū ē mortē ut fiat ſupra modūpeccās peccatū ꝑ mandatū: Scimus .n. qꝛ lex ſpiritaliseſt: ego aūt carnalis ſuꝫ uenūdatus ſub pcō. Quod eniꝫoperor ignoro. Nō .n. qd̓ uolo hoc ago: ſed qd̓ odi hocfacio Si aūt qd̓ uolo hoc facio cōſentio legi qꝛ bona ēNūc aūt nō ego operor illud: ſed qd̓ ihabitat ī me peccatuꝫ Scio .n. qd̓ nō habitat ī me: hoc ē in carne mea bonū: uelle eniꝫ adiacet mihi: perficere aūt bonū nequaꝙͣꝫNon eniꝫ qd̓ uolo facio bonū: ſed qd̓ nolo malum hocago. Si aūt qd̓ nolo ego hoc facio: Iā nō ego operor ilQ. 33