T.quē elegi: dilectus meꝰ in quo bene cōplacuit aīa mea:ponaꝫ ſpm̄ meū ſuꝑ eū et iudiciū gentibꝰ nunciabit: nōcontendit ne clamabit neqꝫ audiet quiſquā ī plateis uocē eiꝰ. Arūdinē quaſſatā non cōfringet: et linū fumigāsnon extīguet: donec eiiciat ad uictoriā iudiciū et ī noīeeius gentes ſeꝑabūt. Pro quo ī eſaia iuxͣ ſeptuagīta interpretes ſic ſcriptū eſt. Iacob puer meus: ſuſcipiā euꝫiſrael electus ſuſcepit eū aīa mea. dedi ſp̄m meuꝫ ſupereuꝫ iudiciū gentibꝰ profert: n̄ clamabit nꝫ dimittet. necaudietur foris uox eiꝰ. Arūdinē quaſſatā nō conteret:et linum fumigans non extīguet: ſed in ueritate profertiudiciū. ſplēdebit et n̄ quaſſabitur donec ponat iudiciuꝫſuper terrā: et in noīe eiꝰ gentes ſperabūt. Nos autē exhebræo ita uertimꝰ. Ecce puer meꝰ: ſuſcipiam eū: electus meꝰ: cōplacuit ſibi in illo aīa mea: Dedi ſp̄m meuꝫſuper eū: iudiciū gentibꝰ profert. Non clamabit nec accipiet perſonā. nec audietur foris uox eiꝰ. Calamū quaſſatuꝫ non cōteret: et linum fumigās n̄ extinguet. In ueritate educet iudiciū n̄ erit triſtis neqꝫ turbulentꝰ donecponat in terra iudiciū et legē eiꝰ īſulæ expectabunt. Exquo apparꝫ euāgeliſtam Matthæū nō ueteris īterp̄tatōis auctoritate conſtrictū dimiſiſſe hebræā ueritatem:ſed quaſi hebræū ex hebræis in dn̄i lege doctiſſimū gētibus protuliſſe quæ in hebræo legerat. Si .n. ſic accipiendum eſt ut. lxx. īterpretes ediderūt Iacob puer meſuſcipiā eū: iſrael electꝰ meꝰ: ſuſcipiet eū aīa mea. Qūoin ieſu intelligimus eſſe cōpletū qd de iacob et de iſraelſcriptū eſt? Quod beatum matihæū nō ſolum ī hoc teſtimonio: ſed et ī alio loco feciſſe legimꝰ. Ex ægypto uocaui filium meū: pro quo lxx. trāſtulerūt ex ægypto uocaui filios eius. Quod utiqꝫ niſi ſequamur hebraicā ueritateꝫ ad dn̄m ſaluatorem n̄ pertinere manifeſtū eſt. Sequitur .n. ipſi aūt immolabant baaliꝫ. Qd̓ autē de aſſūpto teſtimonio in euangelio minꝰ eſt: ſplēdebit: et n̄ quaſſabitur donec ponat in terra iudiciū uidetur mihi accidiſſe primi ſcriptoris errore: qͥ legens ſuperiorē ſniaꝫ ī uerbo iudicii eē finitā putauit inferioris ſn̄iæ ultimū uerbūeſſe iudiciū: et pauca uerba q̄ in medio hoc eſt īter iudicium et iudiciuꝫ fuerāt p̄termiſit. Rurſūqꝫ quod apudhebræos legitur et in lege eiꝰ ſperabunt inſulæ matthæᶻpotius ſenſū quā uerba īterp̄tans pro lege et inſulis nomen poſuit et gentes. et hoc non ſolū ī præſenti loco: ſꝫubicūqꝫ de ueteri inſtr̄o euangeliſtæ et apoſtoli teſtimonia protulerunt. diligentiꝰ obſeruādū eſt n̄ eos uerba fecutos eſſe: ſed ſenſum: et ubi. lxx. ab hebraico diſcrepāthebræū ſenſum ſuis exp̄ſſiſſe ſermonibus. Puer igiturdei oīpotentis iuxͣ diſpenſatōem carnis aſſumptæ qͥ adnos mittitur ſaluator eſt appellatꝰ. Ad quē et ī alio locodicit pr̄. Magnū eſt tibi uocari pueꝝ meū ut cōgregeſtribus iacob: hæc eſt uinea ſoreth q̄ interpretatur electa.hic eſt filius meꝰ amātiſſimus in quo ſibi cōplacuit aīamea. Non quod deus aīaꝫ habeat: ſed quod in aīa oīsdei mōſtratur affectus: et nō miꝝ ſi in deo aīa noīetur:cum uniuerſa corporis humani m̄bra ſcd̓m legis tropologid et diuerſaſ intelligētias hr̄e dicatur: poſuit quoqꝫip̄m ſuum ſuꝑ eum ſpm̄ ſapientiæ et intelligentiæ: ſpmconſilii et fortitudinis: ſp̄m̄ ſciētiæ et pietatis et timorisdn̄i: qͥ in ſpecie columbæ deſcendit ſuꝑ eum: de quo etIoānes baptiſta a deo patre audiſſe narrat ſe. Suꝑ quēuideris ſp̄m ſanctū uenientem et manentē in eo ip̄e eſtet iudiciū gētibꝰ nunciabit: de quo et ī pſalmis legimꝰ.Deus iudiciū tuum regida: et iuſticiā tuaꝫ filio regis:Qui et ipſe loquitur in euangelio: Nō .n. pr̄ iudicat quēquā. Sed iudiciū oē dedit filio. Non contendit ſic̄ agnductus eſt ad uictimam. Nō contēdit in ſubuerſiōe audientium neqꝫ clamauit iuxͣ illud qd̓ paulus apoſtolusſerbit. Oīs clamor et ira et amaritudo auferatur a uohis. Nō clamauit qꝛ iſrael n̄ fecit iudiciū: ſꝫ clamorem.Neqꝫ audiet qͥſquā in plateis ſiue foris uocē eiꝰ Oīs.n. gloria filiæ regis ab intus et arcta et āguſta uia ē: q̄ducit ad uitā. On̄ in plateis uox eiꝰ non auditur: ī quibꝰconfidēter agit ſapientia: latā ſpatioſāqꝫ n̄ īgrediens: ſꝫarguens atqꝫ condēnans. Dn̄ et his qͥ foris erant nonſua uoce: ſed per ꝑabolas loq̄batur. Arūdinē inqͥt quatſatam non confriget. Siue ut. lxx. trāſtulerunt: calamuꝫfractum non cōteret. Calamus fractꝰ qͥ fuit antea uocalis: et in laudes dn̄i concinebat appellādꝰ eſt iſrael: quiquondam īpegit in āgularē lapidē: et cecidit ſuꝑ eū fractuſqꝫ ī illo eſt. Propterea dr̄ de eo. Increpa dn̄e beſtiaſcalami: et ī ieſu uolumine torrens appellatur canæͣ̓ .i. calami qͥ hꝫ aquas turbidas: quas elegit iſrael puriſſimacōtēnens fluenta iordanis. Reuerſuſqꝫ mēte ī ægyptūdeſiderās cenoſā ac paluſtrē regionē pepōeſqꝫ et cepeet alia et cucumeres ollaſqꝫ ægyptiaꝝ carniū: rectiſſīeꝑ Eſaiā appellatur calamus fractus: cui qͥ īniti uolueritꝑtundetur manus eius. Qui .n. pꝰ aduentū dn̄i ſaluaioris euāgelicæ interpͥtationis ſp̄m derelinquēs ī iudaicælræ mortæ requieſcit: iſtius cuncta opera uulnerātur. Linum quoqꝫ fumiganſ n̄ extinguet populū de gentibuscōgregatū: qͥa extīcto legis naturalis ardore: ſumi amariſſimi et qui noxiꝰ eſt oculis tenebroſæqꝫ caliginiſ ī uoluebatur erroribus. Quē non ſolū nō reſtīxit et redegitin cinerē: ſed ecōtrario de parua ſcintilla et pene moriēte maxima ſuſcitauit incendia. Ita ut totus orbis arderet igne dn̄i ſaluatoris: quē uenit mittere ſuꝑ terrā et inoībus ardere deſiderat. Scd̓m tropologiā qͥd nobis uideatur de hoc loco: ī cōm̄tariis Matthæi breuiter ānotauimꝰ. Iſte aūt qͥ arūdinē quaſſatā nō cōfregit: et linūfumigans nō extinxit: iudiciū quoqꝫ ꝑduxit ad uicioriācuius iudicia uera ſūt iuſtificata ī ſemet ipſis ut iuſtificetur in ſermonibus ſuis: et uincat dum iudicatur: et tamdiu lum p̄dicationis eiꝰ in mundo reſplēdeat: nulliuſqꝫconteratur et uincatur inſidiis: donec ponat in terra iudicium et īpleatur illud quod ſcriptum ē. Fiat uoluntastua ſicut in cælo et in terra: et ī noīe eiꝰ gentes ſperabūt:ſiue in lege eius ſꝑabunt inſulæ. Qūo .n. inſulæ turbineflatuqꝫ uentoꝝ et crebris tēpeſtatibus feriuntur qͥdem:ſed non ſubuertūtur in exemplū euāgelicæ domꝰ: q̄ ſupra petrā robuſta mole fundata ē. Ita et eccleſiæ q̄ ſpātin lege et ī noīe dn̄i ſaluatoris loquūtur per Eſaiā. Egociuitas firma ciuitas quæ non oppugnatur.¶ Quē ſenſū habeat qd̓ in euangeliſta matthæo ſcriptū ēSi qͥs uult uenire pͦº me abneget ſemetipſū. Quæ ē ſuiaut negatio: aut quo qͥ ſequatur ſaluatore ſe p̄m neget.E quo in tertio cōmētarioꝝ eiuſdē Gatthæi libro ita breuiter locutus ſū. Qui deponit ueterē hoīeꝫ cū opibus ſuis: negatſeipſum dicēs: uiuo aūt iā n̄ ego: uiuit uero ī me xp̄s: tollitqꝫ crucē ſuā et mūdo crucifigitur. Cuiaūt mundus crucifixus ē ſequitur dn̄ꝫ crucifixū: Quibꝰnunc hoc addere poſſumus. Poſtꝙͣ on̄dit diſcipulis ſuis ꝙ oporteret eū in hieruſalē multa pati a ſacerdotibꝰet ſcribis et prīcipibꝰ ſacerdotū: et occidi aſſumēs eumPetrus cœpit īcrepare et dicere. Abſit a te dn̄e: nō erittibi hoc: Qui conuerſus dicit petro. Dade poſt me ſatana: ſcandalū mihi es: qͥa n̄ ſapis: q̄ dei ſūt: ſed q̄ hoīuꝫ.Humano qͥppe timore p̄teritꝰ paſſionē dn̄i formidabatet qūo audiens multa pati et occidi timebat: ſic audiēstertia die reſurget gaudere debuerat et triſticiā paſſionisreſurrectōis gloria mitigar̄. Vn̄ illo pro timore correpto loq̄batur ad diſcipulos oēs ſuos: ſiue cōuocauit turbam cū diſcipulis ſuis ut Marcꝰ poſuit: aut iuxta lucādicebat ad cunctos. Si quis uult uenire poſt me. Abneget ſemetipſum et tollat crucem ſuam: et ſequatur me.