Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
251
Einzelbild herunterladen
 

Sic eſt bonitas et clementia deiuaſa ire: quæ apta ſuntin interituꝫ ideſt populuꝫ iſrael indurat Daſa autē miſericordiæ quæ preparauit ī gloriā quæ uocauit hoc eſtNos qui non ſolū ex iudxis ſumus ſed etiaꝫ ex gētibꝫnon ſoluat irrationabiliter et abſqꝫ iuditi ueritatē: ſedcauſis præcedētibꝫ quia alij ſuſceperūt filiuꝫ dei Aliiautem recipere ſua ſponte uoluerunt Hæc autem uaſamiſericordia ſoluꝫ populus gentiū eſt: ſed etiam hiqui ex iudxis credere uoluerūt: et unus credentium effectus eſt populus ex quo oſtenditur gentes eligi. ſꝫhoīuꝫ uolūtates atqꝫ ita factū ē: ut īpleretur illud quoddictuꝫ eſt Oſee Docabo plebē meā plebē meā: hoceſt populū gentiū et quibus prius dicebatur plebsmea uos: nunc uocantur filii dei uiui: Quod ne ſolumde gentibus dicere uideretur etiaꝫ eos qui ex iſraeliticamultitudine crediderūt uaſa miſericordiæ et electionisappellat Elamat enī Eſaias pro iſrael ſi fuerit numerusfiliioruꝫ iſrael quaſi harena maris reliquiæ ſalue ſient:hoc eſt etiaꝫ ſi multitudo crediderit tn̄ pauci credēt.Verbuꝫ eniꝫ cōſūmatuꝫ atqꝫ breuiatuꝫ in ſua deꝰ æquitate librauit ut humilitate et in īcarnatione chriſti eosſaluos faceret qui in credere uoluiſſent hoc ipſuꝫ etin alio loco dixit Eſaias. Niſi dn̄s reliqͥſſet ſabaoth nobis ſemen: ſicut ſodoma facti fuiſſemus et ſicut gomorra ſimiles fuiſſemus. Cūqꝫ teſtimonia propoſuiſſet quibus duplex uocatio prædicitur: et gentium et populi iudæoꝝ tranſit ad cohærētē diſputationeꝫ et iccirco dicitgentes quæ ſectabantur iuſtitiā apprehendiſſe iuſutiā:quia ſuperbierint: ſed in chriſtuꝫ crediderūt Iſraelisautem magnā purtē ideo corruiſſe qꝛ̄ offēderit ī lapidēoffenſionis: et patrē ſcandali: et ignorauerit iuſtitiā deiet quærens ſuā ſtatuere iuſtitiā: iuſtitiæ dei chriſtus ēſubiici noluerint. Legi in cuiuſdā cōmentariis ſic reſpōdiſſe apoſtolū: ut magis īplicuerit ꝙͣ ſoluerit quæſtionēait enim ad id qd̓ propoſuerat Quid igr̄ ditemus Nunquid iniquitas apud deū eſt? eſt uolentis neqꝫ currentis ſꝫ miſerentis eſt dei et cuiꝰ uult miſeretur. et quēuult indurat: et uoluntati eius quis poteſt reſiſtere? Sicapoſtoluꝫ reſpondiſſe O qui terra et cinis es audesdeo facere quæſtionē etuas fragile atqꝫ teſtaceuꝫ rebellas contra figulū tuū Nūqͥd figmētū poteſt ei dicere:ſe finxit Quare me ſic feciſti? Aut habet poteſtatemfigulus luti ex eadē maſſa facere Aliud quidē uas ī hotert quuii nuandlanoreꝫ: aliud in cōtumeliā; æterno ſilentio ergo cōticeſceet ſcito fragilitatē tuā et deo ne moueaꝫ q̄ſtionē: fecitqd uoluit: ut in alios clemēs in alios ſeuerus extiterit. Quid ſic qd̓ apoſtolus ſcribit ad Corinthios in ſecūdaepiſtola Aliis odor mortis in mortē: Alijs odor uitæ inuitā: et ad hæc quis idoneus;Ic totū huius loci capitulū proponamusut ex præcedentibꝫ et ſequētibꝫ poſſit ītelligi media: quæ ex utroqꝫ cōtexta ſūt.ueniſſē ait troadē propter euāgeliū cpriſtiet oſtiuꝫ nihi apertū eſſet in dn̄o: habui requiē ſpiritui meo: eo qd̓ īuenerim Titū fratreꝫ meuꝫ: ſꝫ ualefatiens eis profectus ſuꝫ in macedonia: Peo aūt grtiasago: qui ſemper triūphat nos in chriſto ieſu et odoremnotitia ſuæ manifeſtat per nos ī omni loco qꝛ chriſti bonus odor ſumꝰ deo in his qui ſalui fiunt et in his pereunt alijs quidē odor mortis in mortē Alijs odor uitæin uitam: et ad hæc quis idoneus? enī ſumꝰ ſicutplurimi adulterātes uerbū dei ex ſyncæritate: ſꝫ ſicut exdeo corā deo in chriſto loquitur. Narrat corrinthiisfecerit: quæ paſſus ſit et quo in cūctis deo agat gratiasut ſub exemplo ſui illos prouocat ad certāduꝫ Dei enīinquit Troadē quæ prius troia appellabatur ut euangeliuꝫ chriſti in Aſia prædicarē. Tūqꝫ mihi oſtiuꝫ apertūeſſet ī dn̄o hoc eſt plurimi credidiſſent: ſiue ſigna atqꝫLELuirtutes: quæ in me operabatur deus ſpeſ eſſet naſcētiseccleſiæ fidei et in dn̄o ſuccreſcentis: habui requiemſpiritui meo: hoc eſt ſperatā cōſolationē inuenire potui eo qd̓ Tituꝫ fratrē meuꝫ inuenerim ſiue quē ibireperiēdū putabaꝫ ſiue quē ibi audierā degere: uel quiilluc uēturuꝫ eſſe ſe dixerat quæ aūt tāta cōſolatio fuit:et requies ſpiritui in pn̄tia Titi quē quia īuenerit uale fatiens eis profectus ē ī macedonia: Aliquotiēs diximus apoſtoluꝫ paulū uirū fuiſſe doctiſſimū atqꝫ erudituꝫ ad pedes Gamalihelis in actibꝫ apoſtolorū concionatur et dicit: et nunc quid habetis hominibꝫ iſtis? ſienī a deo eſt ſtabit ſi ex hominibꝫ deſtrueret cūqꝫ haberet ſanctarū ſcientiaꝫ ſcripturarū et ſermonis diuerſarūqꝫ linguarū gratiā poſſideret: unde ipſe ī dn̄o gloriaturet dicit Gratias ago deo quod omniū eoruꝫ liguis magis loquar diuinorū ſenſuū maieſtatē poterat greceeloqui uel digno explicare ſermone. Habebat ergo Titus interprete: ſicut et beatꝰ petrus Oarcuꝫ cuius euangeliuꝫ petro narrante et illo ſcribente cōpoſituꝫ ē. Dentqꝫ et duæ epiſtolæ ferūtur petri ſtilo inter ſe et charectere diſcrepant ſtructuraqꝫ uerborū: Ex quo ītelligimuſpro neceſſitate reruꝫ diuerſis uſuꝫ īterpretibꝫ: Ergoet paulus apoſtoluſ cōtriſtatus qr prædicationis ſuæ inpræſentiarū fiſtulā organūqꝫ: per qd̓ chriſto caneretinuenerat perrexit in macedoniaꝫ a papho Apparueratenim ei uir macedo dicens tranſiens adiuua nos: ut ibiinueniret Tituꝫ et uiſitaret fratreſ: uel p̄ſecutionibꝫ probaretur. hoc eſt autē qd dicit. Deo autē gratias agoſemꝑ triūphat noſ ī chriſto ieſu pro eo qd̓ ē triūphat denobis ſiue triumphuꝫ ſuū agit per nos qui alio loco dixerat ſpectaculuꝫ facti ſumꝰ mūdo et angelis et hominibꝫ Peniqꝫ narrat in conſequentibꝫ Naꝫ cuꝫ ueniſſemmacedoniaꝫ: nullā requieꝫ habuit caro noſtra: ſꝫ om tribulationē paſſi ſumus Foris pugnæ. itus timoresſed qui conſolatur hūiles cōſolatus eſt nos deus in aduentū titi Non ſolum aūt in aduentu eius ſed etiam inſolatio Ergo propterea uale facienſ troianis ſiue troadēſibꝫ profectus eſt macedoniam ut īueniret ibi titū et haberet īterpretationis euāgeliiqꝫ ſolatiū: quē ītelligimusnon ibi repertū: ſed poſt tribulationes et perſecutionesapoſtoli ſuperueniſſe: Prius ergo ꝙͣ uēiret Titus multa perpeſſus agit gratiaſ omnipotenti deo in chriſo ieſuquem gentibꝫ prædicabat. qd̓ dignuꝫ ſe elegerit in quoageret triumphum filii ſui Triumphus dei ē paſſio Paſſio martyrū pro chriſti nomine cruoris effulio. et intertormenta lætitia Cuꝫ enim uiderit quis tanta perſeuerātia ſtare martyres atqꝫ torqueri: et ī ſuis crutiatibꝫ gloriari odor notitiæ dei diſſeminatur in gentes et ſubit tacita cogitatio qd̓ niſi ueruꝫ eſſet euāgeliū nūquā ſanguine defenderetur. Neqꝫ eniꝫ delicata et delitiis ſtudensac ſecura cōfeſſio ē: ſꝫ ī carceribꝫ ī plagis: In perſecutionibꝫ ī fame ī nuditate: et ſiti Hic triūphus dei ē apoſtolorūqꝫ uictoria: Sed poter at audiēs reſpondere Qūoergo oēs crediderūt? Prius ergo qua īterroges ſoluit αγτίπὀφορα et iuxta morē ſuū qͥcqͥd aliꝰ obiicerepoteſt ante ꝙͣ obiiciatur ediſerit Et eſt ſenſus Nominischriſti ī omni loco bonꝰ odor ſumus deo et p̄dicatiōisnoftræ lōge lateqꝫ fragrātia ſpirat: ſꝫ qui hoīēs ſuo arbitrio derelicti ſunt. Neqꝫ eniꝫ bonū neceſſitate faciūtſꝫ uolūtate ut ēdētes coronā accipiāt īcreduli ſupplitiiſmancipētur. Ideo odor noſter qui per ſe bonus eſt: untute eoꝝ et uitio ſuſcipiūt ſiue ſucipiūt ī uitā traſitaūt mortē: ut crediderit ſalui fiāt Qui uero crediderint ꝑeāt Nec hoc mirādū de apoſtolo etiā de dn̄olegerimus: Ecce poſitus eſt hic in ruinā et in reſurrection multorum et in ſignuꝫ cui contradicetur ſoliſqꝫ radios tam munda loca accipiant ꝙͣ īmunda: et ſic in floribꝫ qūo īſtercore luceant nec tamen radii polluuntur