Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
229
Einzelbild herunterladen
 

Lineam tunicam de qua ſupradiximuſ inter umbilicuꝫet pectus hoc ſtringūt balteo qui quatuor digitoruꝫ habens latitudinē et ex una parte ad crura depēdēs cumad ſacrificiū curſu et expeditione opuſ eſt ī leuuꝫ humerum detorquetur. Quartuꝫ genus eſt ueſtimenti rotundum pilleolū quale pictuꝫ in ulyxeo conſpicimus quaſi ſpera media ſit diuiſa et pars una ponatur in capite.Hoc græci et noſtri tiaran nōnulli galerū uocant. Nonhabet acumen in ſummo nec totum uſqꝫ ad comas caput tegit ſed tertiam parteꝫ a fronte inopertā relinquit:atqꝫ ita in occipitio uitta conſtrictus eſt ut non facile labatur ex capite. Eſt autē biſſinum et ſic fabre operatumlinteolo ut nulla acus ueſtigia forinſecus pareant. Hisquatuor ueſtimentis ideſt fœminalibus tunica linea cingulo qd̓ purpura cocco hiacyntho biſſoqꝫ cōtexitur etpilleo de quo nunc diximus tam ſacerdotes ꝙͣ pontifices utuntur Reliqua quatuor proprie pontificuꝫ ſuntQuoruꝫ. primū eſt mail id eſt tunica talaris tota hiacynthina ex lateribꝫ eiuſdem coloris aſſutas habens manicas et in ſuperiori parte qua collo īduitur aperta quoduulgo capitiuꝫ uocant oris firmiſſimiſ ex ſe textis ne facile rumpantur: In extrema uero parte ideſt ad pedeslxx. duo ſunt tintinnabula et totidē mala punica eiſdemcontexta coloribuſ ſupercingula inter duo tintinabulaunum malum eſt Inter duo mala unum tintinnabuluꝫeſt ut alterutrū ſibi media ſint. Cauſaqꝫ redditur iccircotintinabula ueſti appoſita ſunt ut ingreditur pontifexin ſancta ſanctorū totus uocalis incedat ſtatī moriturusſi hoc non fecerit. Sextū eſt ueſtimentū quod hebraicaligua dicitur ephod: Septuagīta επομδα ijdeſt ſuꝑhūerale appellant Aquila ευαμμα ideſt ſuper ueſtimē nos ephod ſuo pōimuꝰ et ubicūqꝫ in exodo uelleuitico ſuperhumerale legitur ſciamus apud hebræosephod appellari hoc aūt eſſe pontificis ueſtimentū et īquadam epiſtola ſcripſiſſe me memini et omnis ſcriptura teſtatur ſacrū quid eſſe et ſolis conueniēs pontificibꝫNec ſtatī illud occurrat ſamuel qui leuita fuit ſcribiita. Ntim citi juttur in regnoruꝫ libro primo habuiſſe ætatis adhuc paruulæ ephodbad ideſt ſuꝑhumerale lineū: cuꝫ dauid quoqꝫ ante arcaꝫ domini idē portaſſe referatur. Aliud ē enīex quatuor ſupradictis coloribus id ē hiacyntho coccobiſſo purpura et ex auro habere cōtextū. Aliud in ſimilitudinem ſacerdotum ſimplex et lineū Iuri lāminæ ideſt bracteæ mira tenuitate tundūtur ex quibus facta fiſatorquentur ſubtegmine triū coloruꝫ hiacynthi coccipurpuræ: et ſtamīe biſſino et efficitur palliolū mirepulchritudinis perſtringens oculos fulgore in moduꝫcaracallarum ſed abſqꝫ cucullis cōtra pectus nihil cōtextum eſt et locus futuro rationali derelictus ſed in utroqꝫ humero habet ſingulos lapides clauſos et aſtrictosauro qui hebraice dicūtur ſcōꝫ Ab aquila et Symmacho et theodotione onychini a. lxx. ſmaragdi tranferūtur ioſephus ſardonicas uocat cum hebræo Aquilaqꝫcōſentiens ut uel colorē lapiduꝫ uel patriā de patria demōſtraret et in ſingulis lapidibꝫ biſſena patriarcharumnomina ſunt quibus iſraeliticus populus diuiditur. Indextero hūero maiores fillii iacob In leuo minoreſ ſcripti ſunt ut pontifex ſancta ſanctorū ingrediens nominapopuli pro quo rogaturus eſt dn̄m portet humeris ſeptimum ueſtimentum eſt menſura paruuluꝫ: ſed cunctisſupradictis ſacratius Intēde quæſo animo ut quæ dicūtur intelligas Hebraice uocatus oſnin O ræce autemογιον nos ratiōali poſſumus appellare ut ex ipſo ſtatim nomine ſcias myſticū eſſe qd dicitur Pannus ē breuis auro et quatuor textus coloribus: hoc eſt iiſdē quibus et ſuperhumerale habens magnitudinē palmi perquadrū et duplex ne facile rūꝑatur: Intexti ſunt eniꝫ eixii. lapides p̄cioſi miræ magnitudinis per quatuor ordiL9nes ita ut in ſingulis uerſiculis trini lapides collocēturIn primo ordine ſardius topaz ius ſmaragdus poniturSymmachus diſſentit in ſmaragdo ceraunum pro eotranſferens In ſecundo carbunculus ſaphirus iaſpisIn tertio liguriꝰ achates aethyitꝰ: In quarto chryſol)thus onychmus berilus: ſatiſqꝫ miror cur hiacyntusprecioſiſſimus ī horum numero non ponatur niſi forteipſe eſt alio nomine ligurius appellatuſ ſcrutans eosde lapidū atqꝫ gēmaruꝫ ſcripſere naturis ligurium īuenire non potui In ſingulis lapidibus ſecūdū ætates. xiitribuuꝫ ſculpta ſunt nomina Hos lapides in diademateprincipis tyri et in apocalypſi ioānis legimus de quibꝫextruitur cæleſtis hieruſalem et ſub horū nominibus etſpetie uirtutū uel ordo uel diuerſitas indicatur per quatuor rationalis āgulos quatuor annuli ſunt aurei habētes cōtra ſe in ſuperhumerali quatuor alios ut cum appoſitum fuerit λογίον in loco queꝫ ephod diximuſ derelictum ānulus ueniat cōtra ānulū et mutuo ſibi uittiscopulētur hiacynthinis. Porro ne magnitudo et pōdꝰlapidū cōtexta ſtamina rumperent auro ligati ſunt atqꝫcōcluſi. Nec ſufficit hoc ad firmitatem niſi et catenæ exauro fierēt ob pulchritudinē fiſtulis aureis tegerēturhaberētqꝫ et ī ratiōali ſupra duoſ ānuloſ maiores uicinis ſuperhumeralis aureiſ necterentur et deorſum alios duos. poſt tergum in ſuperhumerali cōtra pectus et ſtomachum ex utroqꝫ latere erant annuli aurei:qui catenis cum rationalis inferioribus ānulis iungebātur: atqꝫ ita fiebat ut aſtringeretur et rationale ſuperhumerali et ſuperhumerale rationali ut una textura cōtrauidentibus putaretur. Octaua ē lamina aurea .i. ſiſꝫ aabin qua ſcriptuꝫ eſt nomen dei hebraicis quatuor litterieiod he uau he: quod apud illos ineffabile nuncupatur.Hæc ſuper pilleoluꝫ lineum: et commune oīuꝫ ſacerdo in pontifice plus additur: ut ī fronte uitta hiacynithina conſtringatur: totamqꝫ pontificis pulchritudineꝫ deiuocabulum coronet et protegat. Siximus quæ uel communia cum ſacerdotibus uel quæ ſpecialia pontificis ueſtimenta ſunt: et ſi tanta difficultas fuit in uaſis fictilibusquanta maieſtas erit in theſauro qui intrinſecus latet.Dicamus igitur prius quæ ab hebræis accepimus: et iuxta morem noſtrum ſpiritalis poſteaº intelligentiæ uelapandamus. Quatuor colores ad quatuor elementa referunt: ex quibus uniuerſa ſubſiſtunt: Biſſus terræ deputatur: quia ex terra gignitur: Purpura mari quia exeiꝰ cōdeolis tigitur. Hiacynthꝰ aeri propter coloriſ ſimilitudineꝫ: Coccus igni et ætheri quia hebraice ſaꝫ appellatur qd̓ Aqͥla δῖαφανόν Symmachꝰ δῖαβαυσνinterpretatus eſt: pro cocco iuxta latinū eloquium apudhebræos tolach ideſt uermiculus ſcribitur: et iuſtum ēēcōmemorant: ut pontifex creatoriſ non ſolus pro ilraelſed et pro uniuerſo mundo roget: Siquidem ex terraet aqua et aere et igne mundus iſte conſiſtit: et hæc elementa ſunt omnium. Unde primum lineum ueſtimētūterram ſignificat: Secundum hiacynthinum aerem incolere demonſtrans quia de terrenis paulatiꝫ ad excelſa ſuſtollimur et ipſa ueſtiſ hiacynthina a capite uſqꝫ adtalos ueniēs īdicat aerē de cælis uſqꝫ ad terrā fuſum.MMala autem punica et tintinabula ī īferioribus poſitafulgura tōitruaqꝫ demōſtrāt: ſiue terrā et aquā et oīuꝫelementoruꝫ inter ſe cōſonātiaꝫ et ſic ſibi uniuerſa perplexa ut ī ſigulis oīa īꝑiātur: Q aūt ſupradicti coloresauro ītexti ſūt id ſignificari uolūt qd̓ uitaliſ calor et diuini ſēſꝰ prouidētia ūiuerſa penetret. Suphūerale et duoſlapides uel ſmaragdīos uel onychinos deſuꝑ ſint etutrūqꝫ humeꝝ tegāt duo hēiſpheria īterptātur quorūaliud ſuꝑ terra aliud ſub terra ſit ſiue ſolē et lunā deſuper rutilāt Fonā illā qua ſacerdotis pectuſ et arctaturinea tænia ideſt terra cōſtringitur interp̄tantur oceanū