Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
212
Einzelbild herunterladen
 

L1LCui facilis propheta reſpondit. Ecce ego: mitte me: etpoſt pollicitationē iubetur ut dicat. Dade et dic populohuic. Aure audietis et ītelligetis: et cernēteſ aſpicietiset uidebitiſ: et cætera ipſiꝰ prophetæ ſermo cōtexuitAudiui ego hoc ī loco pua hebræi mei diſputatōeꝫcuius pauca ponam ut ſenſum hoīs aduertas. Aiebatde Doyſe et Eſaia qͥs melius fecerit reqͥramꝰ utrū nemoyſes qui a deo mitteretur ad populū ait. Præcordn̄e non ſū dignus: et rurſū prouide alium quē mittasAn Eſaias qui fuiſſet electus ultro ſe obtulit dicēs.Ecce ego mitte me. Nec ignoro dicebat ꝑiculoſuꝫ eſſede meritis ſāctorū diſputare: et aliqͥd uel minꝰ uel plusuelle diſſerere uelle de eo quē dn̄s coronauit: Sꝫ quiaip̄e dixit. Quærite et īuenietis: pulſate et apietur uobiſēt nos ut de aliquo detrahamus: ſed ut ſcripturæ ſenſum ſcientes ad eiꝰ nos dirigamus exempla debemusinquirere qd̓ facere pōt q̄ſtionem. Qui moyſi īqͥt aſſertor ē humilitateꝫ p̄dicat: ac manſuetudinē: qd̓ ſe idignūiudicans miniſterio dei maior effectꝰ ſit. Eſaias uero qꝛultro ſe obtulit īcipiens a maledcis cœpit prophetare.Aure audietis: et non ītelligetis: et cætera: ob qd̓ indemulta mala p̄peſſuſ: et ab populo pro inſano habitꝰ:Cum iteꝝ ei uox diuina dixiſſet clama ſciens qͥd ſuꝑiorifacilitate ſeip̄m offerens ꝑtuliſſet. ait ecce ego: mitte me: Sed īterrogauit quid illud eſſet quod clamare deberet: et dixit qͥd clamabo? cui ſimile eſt illud ī hieremiaAccipe calicē uini meri huius de manu mea: et potionabis om̄s gentes ad quas ego te mittaꝫ: et bibent: et uoment: et inſanient: et cadent a facie gladii: quē mittam īmedio eoꝝ: qd̓ cum audiſſet propheta non renuit: nonſcd̓m exemplū moyſi dixit. Precor dn̄e non ſū dignꝰ:Et prouide alium: quē mittas: ſed amator populi ſui: etputans qͥa ex potu calicis inimicæ gentes īterficerētur:et ruerent: calicē meri libenter accepit intelligens inoībus gentibus ēt hieruſalē cōp̄hendi. Beniqꝫ interteras narratōes et accepi ait calicē de māu dn̄i et potionaui om̄s gentes ad quas miſit me dn̄s: et hieruſalemet ciuitates iuda et reges eius et prīcipes eiꝰ ad ponandas eas in deſolatōeꝫ et ī inuiū et ſibilatōem pro quaprophetia lꝫ in pleriſqꝫ codicibus ordo ꝑuerſus ſit qͥd īalio loco dicit auſculta: Seduxiſti me dn̄e et ſeductꝰ ſuꝫtenuiſti me: et poſuiſti: factū ſū in deriſū tota die exiui īſubſānatiōem. Et ecōtrario aſſertor eſt Eſaiæ illa profert prophetā ſuo merito ꝙͣ miſericordia dei confiſuꝫ poſtquā a ſeraphin audierit. Ecce tetigit hoc labiatua: et abſtulit iniquitates tuas et pc̄a tua purgauit: otionoluiſſe torpe: et ultro ī miniſteriū dei quaſi a pc̄is liberum zelo ſe obtuliſſe fidei: moyſeſ uero qͥa ſecularibuseruditus diſciplinis fuerit et īterfecto egyptio cōſciētiaeius aliqua ex ꝑte ſorduerat: vn̄ et uox ad de rubofacta ſit dicens. Ne acceſſeris huc ſolue calciamenta depedibus tuis: Locꝰ .n. in quo itas terra ſc̄a eſt: et ſcieritſibi aduerſus magos: aduerſus pharaonē peſſimū regēfutuꝝ eſſe certamē ſe excuſaſſe dicentē p̄cor dn̄e ſuꝫdignus: pro quo in hebræo legitur. habeo labia circūciſa. lxx. interp̄tibus potiꝰ quod dixi uerbū de uerboexprimētibus: ex quo manifeſte ītelligi Eſaiā recte poſtcircūciſa labia in dei ſe obtuliſſe miniſterium et moyſenadhuc in circūciſis labiiſ grande miniſteriū recuſaſſe:Iure audietis et intelligetis et cernentes aſpiciet iset uidebitis. Dotꝰ hic locus ſic̄ ſaluator ī euāgelio dicit ad id ꝑtinet tēpus: quo ipſe dignatus eſt deſcenderead terras: et ſigna iudæis non intelligentibus ꝑpetrauit:et qm̄ uſqꝫ ad finē capituli explanatio multiplex ſeqͥturet excipientis nunc explicuimꝰ cæras hucuſque dictaſſeſufficiat. Qꝛ et or̄o: proprie manus ſtilo expoliturcuꝫ per ſe īculta ē multo moleſtior fit ſi tediū ſui prolixitate cōgeminet: et oculoꝝ dolore cruciati: auribꝰ tm̄ſtudeamus et lingua. Euiſdeꝫ ad eundē Pamaſū papā de ſeraphin et calculoubi exponit qd ſequitur ī eodē diuerſos īterp̄tes Eſaiævi. c. Et miſſus eſt ad me unum de ſeraphin: et ī manueius calculus et tetigit os meum: et reliqua de eodem.Eptuaginta et miſſū ē ad me unuꝫ de ſeraphin Aqͥla et Theodotion: et uolauit adme unū de ſeraphin quotidie ad nos mittitur ſeraphin quotidie īgemiſcētiū atquedicētiū. O miſer ego: qm̄ cōpūctus ſum: ora purgātur.et a pc̄is fuerit liberati: p̄parant ſe miniſterio dei. Qd̓autē cæteri interp̄teſ pro miſſū eſſe uolaſſe dixerint. ītellige uelocē diuini ſermonis aduētū ſuꝑ hos: digni ſocietate illius iudicantur. In genere quoque diuerſitaseſt. Septuagīta Aquila et theodotion ſeraphin neutrogenere trāſtulerunt. Symmachus maſculino. Nec putandū ſexum eſſe in uirtutibus dei: cum ēt ipſe ſpiritusſāctus ſcd̓m proprietates linguæ hebrææ fœminino genere proferatur rua: græce neutro το πγεῦμα latinemaſculino ſp̄s: ex quo intelligendū eſt qn̄ de ſuꝑioribꝫdiſputatur et maſculinū aliqͥd ſeu fœmininū ponitur: ſexum ſignificari: ꝙͣ idioma ſociare linguæ: ſi quideꝫipſe deus īuiſibilis et īcorruptibilis oībus pene linguisprofertur gn̄e maſculino cum ī eo cadit ſexus. Illoꝝquoqꝫ pius lꝫ autn̄ coarguendus error ē: qui ī or̄onibꝰet oblatōibus ſuis: audent dicere Qui ſedes ſꝫ cherubiet ſeraphin. et ſr cherubin ſcriptū eſt ſedere deū: utibi ſedes ſuꝑ cherubin on̄dere. Suꝑ ſeraphin ueroſedere deū nulla ſcriptura cōmemorat: et nec ipſa qͥdeꝫſeraphin circa deum ſtātia excepto præſenti loco ī ſcripturis oībus inuenimus: ſeptuaginta et ī manu habebatcarbonē: quē forcipe acceꝑat de altari. Et tetigit os meum. Aquila et ī manu eiꝰ calculus in forcipe: quē acceperat de altari: et tetigit os meum. Theodotion et ī manu eius calculus in forcipe: quem acceperat de altari: ettetigit os meum: ſymmachus et in manu eius calculusin forcipe quem tulerat de altari: et detulit ad os meuꝫ.Quantum ad hiſtoriam pertinet et uidetur deus ſederein templo hieruſalem: et ante eum de altari ſecundumlxx. ad Eſaiam carbo deferri: De altari uero incenſi ſiueholacauſtorum. Quantum auteꝫ ad myiticos intellectus ille ignis mittitur: quem hieremias ferre non poterat: qui cum animæ noſtræ arcana penetrarit ita nos diſſoluit: ita a ueteri homine in nouum excoquit: ut in illāuocem poſſumus erumpere. Diuo autem iam egoſed gratia dei quæ in me eſt: forcipes quoque ſecunduꝫinterpretes cæteros licet in ſacerdotali ſupellectile ſemper fuerint diuerias gratias debemus accipere: quibuſmultifarie et multis modis olim patribus noſtris deuslocutus eſt in prophetis. Quia in hebræo pro carbonecalculus legitur: cæteris quoqꝫ ſuper hoc conſonantibꝰuidetur mihi ſermo diuinus calculi appellatione ſignariSicut enim calculi genus eſt lapidis duriſſimi et rotundi: et omni puritate leuiſſimi: ita ſermo dei qui neqꝫreticorum neqꝫ omnium aduerſariorum poteſt contradictiōibꝰ cedere calculꝰ dicitur. De hoc calculo ſephorafilium ſuuꝫ circuncidit: et ieſus populū purgat a uitiis.Et in apocalypſi dominus pollicetur uincentibus ut accipiant calculum et ſcribatur ſuper eum nomen nouumuidetur autem mihi et. lxx. in eo quod antea tranſtulerunt idem ſenſiſſe quod cæteri αυοραξ quippe quemnos carbunculū īterp̄tamur: genus eſt lapidis fulgidiatqꝫ lucentis queꝫ etiā ī duodeciꝫ lapidibꝫ inuenimꝰ ſiue igr̄ calculuꝫ ſiue carbunculuꝫ lapidē accipimus ī cal