Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
202
Einzelbild herunterladen
 

LDIcollectus. In quo de origine anima et unde culpamtraxerit diſputatur. In cuius præfatione diuerſæ catholicorū atqꝫ hæreticorū de ea quæſtione ſentētiæ referūturUeO apud uoſ cæleſtiſ eloquētia puriſſimi fontis et litterarū oīuꝫ finentaredundent ac ſolida ſecundū uerticeꝫſanitas neſtra cūcto firmo itatu mēbracōtineat: Miror ſtupor mētis attōitcur ſtillicidiū īſulāi riuuli dignēini haurire nitores corporis īfirma medētis. Magis ergo de græcoruꝫ mutuaui fontibus ſitientibus proferaꝫ atqꝫ latinoruꝫ latices lipidiſſimos ad ueſiri cordis ſecreta perducaꝫ. Origenesigitur qui nulluꝫ proprie de anima edidit librū in cathalogo eccleſiaſticæ prædicationis animæ fatienſ mentionēhæc dicit De anima uero Utruꝫ de ſeminiſ traduce ducatur ita ut ratio ipſius: uel ſubſtantia inſerta ipſius corporis ſeminibus habeatur: an uero aliud habeat īitiū: ſi genita ē: aut genita uel certe ſi extrinſecus corpori īditur: nec ne ſatis māifeſta p̄dicatiōe diſtīguitur. Itē inlibro quē de epiſtola apoſtoli ad Titum ſcripſit. Si quisait rationē hūanæ aīæ requirat de ea neqꝫ ex ſeministraduce ducatur: neqꝫ qd̓ honorabilior et ātiqͥor corpoꝝcōpage ſit tradiderit eccleſiaſtica regula ꝑꝑ ꝗd multi cōphēder̄ n̄c potuerūt aliter ſētiri oporter̄ de aīæ ratiōe: ſꝫ et aliter aliqͥd ſentire uel diſſerere uiſi ſūt a nullis in ſuſpitiōe habētur uelut noui aliquid ītroducētes. Fateturāt idēipſe Origenes ī p̄fatis opuſculis: ſed et Euſebiusceſariēſis et paphilus martyr Baſiliuſ quoqꝫ et Gregorius Bidymuſqꝫ et Ruſius ſimiliter ī ſuis uniꝰ ſubſtantia oēs aīas et īmortales: et rōabiles liberi arbitrii: acuolūtatis iudicādas quoqꝫ pro his ī uita geſſerunt tn̄ eas factas a deo uniuerſa creauit et cōdidit. Qn̄āt factæ ſunt oliꝫ ſimul aut nunc per ſingulos naſcentiuꝫquid periculi eſſet aiunt alteruꝫ e duobus opinari. Athanaſius Hilarius et Ambroſius præparatis iaꝫ ī uentremulieruꝫ deformatiſqꝫ corporibus tūc ad p̄ſens creariaīas et iſeri deformatoqꝫ corpori criminātur: uero illi qui ex traduce aīas uēire cōfirmāt et ſimul corporali eas ſemine ſemīari: ſi qͥdē ut qͥdā ipſoruꝫ affirmareſolēt aliud dicūt eſſe aīaꝫ ꝙͣ īſufflationē ſpūs dei illāſcilicet quā ī īitio facturæ mūdi deus īſufflaſſe dicitur inadā de ipſa dei eſſe eaꝫ ſubſtātia profitētes quō non iſtiuidebūtur quodāmō hæc p̄ter ſcripturæ regulaꝫ et ratio pietatis aſſerere: qd̓ ſubſtātia dei eſt peccat. Si aīa de ſubſtātia dei ē peccat: īſuper ēt et pœnis ſubdēdaē pro peccato. Sꝫ et illud ſe quod ꝑabſurdū ē īcurrere uident quia neceſſe eſt ſimul cuꝫ corpore mori eteſſe mortalē. Si ſimul cuꝫ corpore uel ſeminata uel formata uel nata eſt. Tunc deinde illi ideſt Apollonius Tertullianus Pōpeius Arnobius Lactantius atqꝫ Apollinaris: qui unaꝫ quideꝫ ex nullis ſubſtantiis a deo factaꝫeſſe dicunt animaꝫ ideſt illaꝫ quæ prima facta eſt in adāet ex adaꝫ oīuꝫ hominuꝫ animas exiſtere: et ſecundumcorporaleꝫ ſine dubio ſucceſſioneꝫ traduceꝫ quoqꝫ fierianimaruꝫ. Etiaꝫ ipſi quid aliud oſtendūt niſi animasmortales? Si eniꝫ ſicut animalia cætera ex ſolo ſemineoriuntur. Ita etiā de hōinibus ſentimus ut cuꝫ corporeſimul in eodeꝫ ſemine etiaꝫ anima defendatur quid dicimus de his qui īperfecti adhuc et de uētre aborſi ſuntet qui nōnunquaꝫ etiaꝫ anteꝙͣ maſculoruꝫ naturaliumreceptaculi ſemina ſint ſuſcepta depereunt. In quibus ſine dubio inuenitur quod ſimul etiam ille quæ naturaliratione ſeminibus inſerte erant animæ extincte ſint pariter et corruptæ: ſiue ergo ex inſufflatione dei ſūt: ſiue abuna quæ primo facta eſt neceſſariuꝫ eſt ſimul ut cum corporibus corrumꝑantur: ſic eadeꝫ corporalibus etiaꝫ origineꝫ ſumunt ſecunduꝫ ipſoruꝫ rationem: Aut enim nihil omnino ex rationabili atqꝫ immortali anima participauit illud quod adhuc in uentre corruptuꝫ eſt: et repulſa eſt illa ratio quæ affirmat illam in ſeminis traduce ſimul cum corporibus ſeminataꝫ: aut ſi participat neceſſitas imminet confiteri mortalem eſſe animam. Quodfides noſtra utique non recipit domino declarante defūctorum animas: et colloquiuꝫ apud inferos habuiſſe etlazari ſcilicet in beatorum ſedibus ouantē: et diuitis flagrantem incendiis. Eſſe nanque animas immortales:non diuini ſed et philoſophoruꝫ pleni ſunt libri. Quodtaliter eſſe Theobrotus Ambrotiota in Platōnis libroSocrate diſputante didicerat qui homicida ſibi eſſetimuit ac ſe altiſſimo præcipitauit muro dum et nullumpoſt mortem autumat reſtare iudiciuꝫ: et ſine diſcrimīealiquo meritorum omnes animas poſt corpora æqualiter ferri arbitratur ad cælum. Quod adeo pro uero tenuerunt. et ſic illos omnes ſæculi ſapientes una nebula huius erroris inuoluit: ut et ipſe taꝫ laudabiliſ ut putāt doctor homicidii ipſuꝫ ſe priuatiꝫ Ne publice occidereturocciderit. Sic quoqꝫ cato lecto in nocte ad lucernas platonis libro qui immortalitatem animæ docet ſtricto gladio reuelatuꝫ manu pectus ſemel iterūqꝫ percuſſit. Redeamus præterea ad illas ſanctoruꝫ nobiliſſimas diſputationes non in Academiæ nemoroſæ obſcuris tectasumbraculis: ſed cæleſti illuſtratas ex lumine. Beatus itaqꝫ Hieronymus taꝫ ſanctuꝫ uictoriuꝫ martyreꝫ ꝙͣ pleroſqꝫ catholicos ſecutus ſe potius fieri ꝙͣ propagari ātmas ſecunduꝫ illud quod in euangelio ſcriptuꝫ eſt patermeus uſqꝫ modo operatur et ego operor credere ſignificauit. Sanctus quoqꝫ Auguſtinus in octo ad moduꝫuoluminibus hanc opinioneꝫ uerbis tueri cernitur. Sꝫcuꝫ originale peccatuꝫ pœnaſqꝫ paruuloruꝫ qui ſine baptiſmate moriuntur declarare nititur a deo factaꝫ in adāet ex ipſa oīuꝫ hoīuꝫ animas exiſtere taꝫ ſuis argumentis ꝙͣ ſcripturaruꝫ teſtimoniis ut eſt illud Aniæ quæ ingreſſe ſunt cuꝫ iacob in ægyptuꝫ: et egreſſe de femore illius āplecti propenſius cōperetur. Huius aſſertionibusbeatus Gaudioſus epiſcopus animarum et corporumprōptiſſimus medicus: noſtriſqꝫ tēporibus unus martyr: cuꝫ nobiſcuꝫ colloquiū familiariter habuiſſet per totaꝫ orationis ſuæ ſerieꝫ euidentiſſimis approbatiōibusuſus ē: At uero ſāctus ābroſius quē iam ſuperius īteruiros apoſtolicos cōmēorauius Inhoneſtuꝫ inquit puto animas cum corporibus generari ut anima naſcaturex anima. Quod nec aīæ ipſi cōpetit. Aut ſi certe ſingulæcæleſti poteſtate factæ ſunt et ex ipſis cæteræ ſūt nate pōtex ūa ade aīa credibile uideri cæteras naſci: ſed cōuenit qꝛ ſoli deo hoc poſſibile fuit ut ſiplex generaret: neccæteris cōcederetur quod taꝫ myſticū eſt ī cauſa ſaluatoris ut ſoluꝫ a gentilibus uel iudris: ſed etiaꝫ ab eisqui chriſtianoſ ſe dicūt īcredibile putetur. Fortiniani enīhanc fidē ſpernunt credūt deuꝫ generaſſe. ſi eo pore: quo ſeminatur corpus et aīa generatur ex aīa dAdā coſtaꝫ ſublatā legimus tamē aīaꝫ natā ex aīa: ſꝫſi coſta ſecuꝫ habuit animaꝫ iam non nata eſt: ſed detracta in partem: ſed nec hoc ſcriptum eſt. Propheta enimFacarias inter cætera qui plaſmas inquit animaꝫ hominis in eum. Nec Eſaias ab his diſſentiens ait ſic dicitdominus deus qui fecit te: et finxit te in utero. Si ergo in utero fingitur iam formato corpori tribuitur cumenī oīa membra īplet corporis: figurata qꝛ̄ in corpore.Et ſicut aqua ſit ſine effigie miſſa tn̄ ī uas figurata uidetur ita et aīa ſit natura īcorporea et ſiplex formaturī corpore ſīgula mēbra uiuificās. Qd quideꝫ Moyſesmāifeſtꝰ tradidit dicēs ſi qͥs ꝑcuſſerit mulierē ī utero habentē et abortiuerit ſi formatum fuerit detanimam proanima. Si autem informatum fuerit multetur pecunia: ut probaret non ineſſe animam ante formam.