Lo o.hoc et de homine recte poſſuuius dicere. Aīal eſt eniꝫſed rationale et ſi mortale aīa eſt rationalis ī illis mēbriſquæ tātis afflictionibus pœnas luit. Peus bonus ē: deus iuſtus eſt: deus oīpotēs eſt: hoc dubitare oīmodo demētis eſt. Tantoruꝫ ergo maloruꝫ quæ fiunt ī paruuliscauſa iuſta dicatur. Nēpe cuꝫ maiores iſta patiūtur: ſolemus dicere aut ſicut ī Iob merita exanimari: aut ſicut inHerode peccata puniri: et de quibuſdaꝫ exēplis quæ deus māifelta eſſe uoluit alia quæ obſcura ſunt hoīeꝫ coniecture cōceditur: ſed hoc ī maioribus. De paruulis aūtquid reſpōdeamuſ ediſſere: ſi pœnis tātis nulla ī eis ſūtpuniēda peccata. Naꝫ utique nulla eſt ī illis ætatibus examināda iuſtitia. De īgeniorū uero diuerſitate quid dicāquæ quideꝫ ī paruulis latet: ſed ab ipſis exordiis naturalibus ductuꝫ apparet ī grādibus. Quoruꝫ nōnulli taꝫtardi atqꝫ obliuioſi ſunt: ut ne prima quideꝫ diſcere litteraruꝫ elementa potuerit. Quidaꝫ uero tātæ ſunt fatuitatis ut nō multuꝫ a pecoribus differāt: quos morionesuulgo uocant. Reſpōdetur fortaſſe corpora hoc faciūt.Sed nūquid ſecūduꝫ hāc ſentētiaꝫ quam defendi uolumus aīa ſibi corpus elegit et in eligēdo cuꝫ falleretur errauit aut cuꝫ ī corpus cogeretur ītrare neceſſitate naſcendi alia corpora p̄occupantibus aīarum turbis: ipſa aliudnō inuenit: et ſcut ī ſpectaculo aliquo locum: ita carnemnō quaꝫ uoluit: ſed quaꝫ ualuit occupauit nūquid hæcet talia uel dicere poſſumus uel debemus ſentire. Doceigitur quid ſentire quid dicere debeamuſ ut cōſtet nobiſratio nouaruꝫ aīaruꝫ ſingulis corporibus ſingulatatiqꝫfacturaꝫ. Ego quidem nō de īgenis ſed ſalteꝫ de pœnisparuuloruꝫ quas ī hac uita patiūtur dixi aliquid ī librisillis q̄ libero arbitrio. Quod quale ſit et cur mihi in iſtaquaꝫ habemus ī manibuſ quæſtiōe nō ſufficiat ītiabo eteuꝫ ipſuꝫ de tertio libro locuꝫ excerptum his litteris īſeraꝫ. Nā ita ſe habet De cruciatibus autē corporis quibꝰaffliguntur paruuili: quoruꝫ per ætatē nulla peccata ſūtſi aīæ quibus aīantur non prius ꝙͣ ipſi hoīes eſſe cœperunt maior querela et quaſi miſericorſ depromi ſolet cūdicitur: quid mali fecerūt: ut iſta paterētur quaſi poſſit eſſe īnocētiæ merituꝫ āteꝙͣ quiſqꝫ nocere aliquid poſſit:Cuꝫ auteꝫ boni aliquid operatur deus ī emēdatiōe maioruꝫ cuꝫ paruuloruꝫ ſuoruꝫ qui eis cari ſunt doloribꝫac mortibus flagellātur cur iſta nō fiant: quādo cuꝫ trāſierit pro nō factis erūt ī quibus facta ſūt propter quosauteꝫ facta ſūt aut meliores erūt: ſi tēporalibus incōmodis emēdati rectius elegerit uiuere: aut excuſationē ī futuri iuditii ſupplitio nō habebūt ſi uitæ huius āgoribuſad æternā uitā deſideriuꝫ cōuertere noluerit. Quis autēnouit quid paruulis de quorū cruciatibus duritia maioruꝫ cōtūditur aut exercetur fides aut miſericordia probatur? Quis īquā ergo nouit quid ipſis paruulis ī ſecreto iuditiorum ſuorum bonæ cōpēſatiōis reſeruet deusQuoniam ꝙͣꝙͣ nihil recte fecerint tamē nec peccātes aliquid iſta perpeſſi ſunt. Nō eniꝫ fruſtra etiaꝫ īfantes illoſqui cuꝫ dominus noſter ieſus chriſtus necādus ab Herode quæreretur occiſi ſūt ī honore martyruꝫ receptōscōmēdat eccleſia. Hæc tūc dixi cū hāc ipſaꝫ de qua nūcagitur uelleꝫ cōmunire ſentētiaꝫ: ſicut pauloāte commemoraui quæcunqꝫ ilaruꝫ de aīæ īcarnatiōe quatuoroptnionuꝫ uera eſſet īculpataꝫ ſubſtātiaꝫ creatoris: et a peccatoruꝫ noſtroruꝫ ſocietate remotiſſimaꝫ nitebar oſtēdere. Et ideo quæcunqꝫ illaruꝫ ueritate poſſent cōuinci etrepudiari ad curaꝫ ītētionis mea quam tunc habebamnō pertinebat: quādoquideꝫ cunctis diligētiore diſputatione diſcuſſis quæcunqꝫ illarum recte uinceret cæterasme ſecuriſſimo fieret quādo etiaꝫ ſecunduꝫ iſtos omneſid quod agebaꝫ īuictuꝫ perſiſtere demōſtrabaꝫ. Nūc uero unaꝫ ſi poſſiꝫ uolo rationeꝫ rectaꝫ eligere ex ōnibuset propterea huiuſipſius de qua nūc agimus defēſioneꝫin his quæ cōmemoraui de illo libro uerbis meis attentius intuens ualidaꝫ firmaꝫqꝫ non uidebo. Nam uelutinfirmitateꝫ eius illud eſt quod ibi dixi. Quis auteꝫ nouit quid paruulis de quorum cruciatibus duritia maioruꝫ cōtūditur aut excercetur fides: aut miſericordia probatur? Quis in quaꝫ ergo nouit quid ipſis paruulis ī ſecreto iudicioruꝫ ſuotum bonæ cōpēſationis reſeruet deus quoniam quāꝙͣ nihil recte fecerint tamē nec peccanteſ aliquid iſta perpeſſi ſunt. Sed hoc nō īmerito dici uideo de his qui uel pro chriſti noīe ac uera religione aliquid tale etiaꝫ neſcientes patiuntur uel ſacramēto chriſtiībuti ſunt: quia ſine ſocietate iam unius mediatoris liberari a damnatione nō poſſunt ut poſſit eis etiaꝫ pro illimalis quæ hic ī diuerſis afflitionibus pertulerūt cōpenſatio illa præſtari. Nūc auteꝫ cuꝫ iſta quæſtio non poſſitabſolui: niſi etiaꝫ de his paruulis reſpōdeatur: qui pōſtgrauiſſimos cruciatus ſine ſacramento chriſtianæ ſocietatis expirant: quæ circa illos compenſatio cogitanda ēquibus inſuper et damnatio præparata eſt. Nam et debaptiſſmo paruulorum in eodem libro non quidem ſufficienter: ſed quantuꝫ illi operi ſatis eſſe uidebatur utrūque reſpondi quod etiam neſcientibus et fidem ſuaꝫ nūdum habentibus prodeſt. Non tamen de damnatiōeeorum paruulorum qui ſine ullo ex hac uita emigrant:tunc aliquid dicendum putami: Quia non quod nuncagitur agebatur. Sed ut cōtemnamus et ommittamusea quæ breui tempore patiuntur: nec tranſacta reuocantur nunquid ſimiliter contemere poſſumus quod perunum hominem mors et per unum homineꝫ reſurrectio mortuorum ſicut enim in adam omnes moriuntur:ſic enim et in chriſto omnes uiuificabuntur. Per hancenim apoſtolicam doctrinam diuinam claramque ſentētiam ſatis euidenter elucet neminem ire in mortem niſiper adam neminem ire in uitam æternam niſi per chriſtum. Hoc eſt quippe omnes et omnes quia ſicut omnes homines per primam: hoc eſt per carnalem generationem pertinent ad Adaꝫ ſic omnes homines ad ſecūdam ideſt ſpiritalem generationem ueniunt quicunquead chriſtum perueniunt. deo dictuꝫ eſt et hic omneset ibi omnes: quia ſicut omnes qui moriuntur non niſiin adam moriuntur Ita omneſ qui uiuificabuntur nonniſi in chriſto uiuificabūtur. Ac per hoc quiſquis nobisdixerit quenquam reſurrectione mortuorum uiuificariniſi in chriſto tanquā peſtiſ communis fidei deteſtāduseſt. Item quiſquis dixerit quod in chrilto uiuificabūturetiam paruuli: qui ſine ſacramenti eius participatione d̄uita exeunt. hic profecto et contra apoſtolicam prædicationem venit et totam condemnat eccleſiaꝫ: ubi propterea cum baptizandis paruulis ſeſtinatur et curritur quiaſine dubio creditur aliter eos in chriſto uiuificari nō poſſe omnino. Qui autem nō uiuificatur in chriſto reſtatuiin eadem damnatione maneat: de qua dicit apoſtolus ꝑunius delictum in omnes homines per condemnationem. Cui delicio obnoxios paruulos naſci et omnis crdit eccleſia: et ipſe iam contra Iouinianum diſputanset exponens ionam prophetam ſicut pauloāte commemoraui fide ueraciſſima definiuiſti credo et in alijſ opuſculorun tuorum locis quæ uel non legi uel in præſentianon recordor. Huius igitur damnationis in paruuloscauſam requiro. Quia neqꝫ animarum ſi nouæ fiunt ſingulis ſingulæ uideo eſſe ullum in illa ætate peccatuꝫ neca deo damnari aliquam credo: quam uidex nulluꝫ habere peccatum. An forte dicendum eſt In paruulo ſolamcarnem eſſe peccati: nouam uero illi animam fieri: quaſecundum dei præcepta uiuēte in adiutorio gratiæ chriſti et ipſi carni edomitæ ac ſubiugaſſe poſſit incorruptionis meritum comparari. Sed quia in paruulis animanundum id agere poteſt: niſi chriſti acceperit ſacramētū