Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
199
Einzelbild herunterladen
 

aut ſi non peccant: quia iuſtitia creatoris ita peccato obligantur alieno: cuꝫ exinde propagatis mēbris mortalibinſeruntur ut eas niſi per eccleſiam ſubuentuꝫ fueritnatio conſequatur: cuꝫ in earum poteſtate non ſit ut eispoſſet gratia baptiſmi ſubueniri. Eot ergo animaruꝫ milia quæ ī mortibus paruulorum ſine indulgentia chriſtiani ſacramenti de corporibus exeunt qua æquitate damnātur: ſi nouæ creatæ nullo peccato ſuo p̄cedente: ſꝫ uoluntate creatoris ſingulæ ſingulis naſcētibus adhæſerūtquibus eas animandis ille creauit et dedit qui utiqꝫ nouerat quod una quæqꝫ earuꝫ nulla ſua culpa ſine baptiſmo chriſti: de corpore fuerat exitura: Quoniā igitur neque de deo poſſumus dicere quod uel cogat aīas fieripeccatrices: uel puniat innocentes: neqꝫ negare nobisfas eſt eas quæ ſine chriſti ſacramēto de corporibus exierint etiaꝫ paruuloruꝫ niſi ī damnationē trahi: obſecro te quomodo hæc opinio defenditur: qua credunturaīæ ex illa una primi hominis fieri oēs: ſed ſicut illauna uni: ita ſinguliſ ſingulæ Ea uero quæ dicūtur aliatra hanc opinionē facile me puto poſſe refellere: ſicuti ēillud quo eaꝫ ſibi quidaꝫ uidentur urgere: Quomō conſumauerit deus oīa opera ſua ſexto die: et ſeptimo receuit: ſi nouas adhuc aīas creatꝰ Quibus ſi dixerius qdin ſupra dicta epiſtola ex euāgelio poſuiſti Pater meusuſqꝫ nūc operatur Reſpōdent operatur dictū ē īſtitutaſāminiſtrādo nouas īſtituēdo naturaſ ne ſcripturæ geneſeos cōtradicatur ubi apertiſſime legitur conſūmaſſedeuꝫ oīa opera ſua. quod ſcriptuꝫ ē requieuiſſeutiqꝫ a creadis nouis creaturis ītelligenduꝫ eſt a gubernādis. Quia tūc ea quæ erāt fecit a quibus faciendis requieuit: quia cōſūmauerat oīa quæ āteꝙͣ eſſent uidit eſſe faciēda ut deiceps ea erant. ſed ex his erāt crearet et faceret quicquid faceret. Ita utrūqꝫ ue eſſe demōſtratur et qd dictū ē requieuit ab operibusſuis: et quod dictū ē uſqꝫ nūc operatur. Quoniā geneſi pōt euāgeliū eſſe cōtrariū Verū his qui hæc ideo dicut ne credatur modo deus ſicut illā una nouas aīas erāt facere: ſed ex illa una quæ erat eas creare uelex fonte aliquo ſiue theſauro quodā: queꝫ tūc fecit easmittere facile reſpōdetur etiā illis ſex diebus multa deūcreaſſe: ex his naturis quas creauerat. Sicut ex aqͥsalites et piſces. Ex terra āt arbores fœnū aīalia: ſed qd̓ea erāt tūc fecerit māifeſtū ē nulla eniꝫ erat auis:nullus piſcis nulla arbor: nulluꝫ aīal: et bene ītelligiturab his creatis requieuiſſe erāt et creata ſūt ideſt ceſſaſſe ne ultra quæ erāt crearētur. Sed nūc quod dicitur aīas neſcio quo fonte exiſtētes mittere: nec deſeipſo tāquam ſuas particulas irrorare: nec de una illaoriginaliter trahere nec pro delictis āte carnē cōmiſſiscarneis uinculis compedire: ſed nouas creare ſingulasſingulis ſuam cuiqꝫ. naſcenti aliquid facere dicitur:quod āte fecerit. ⁊aꝫ eniꝫ ſexto die fecerat hoīeꝫ adimagineꝫ ſuaꝫ quod utiqꝫ ſecūduꝫ aīaꝫ rationalē feciſſeītelligitur. Hoc et nūc facit īſtituēdo quod erat: ſꝫmultipilcādo quod erat Onde et illud uerū ē a rebuſquæ erāt īſtituēdis requieuit et hoc uerū ē quodſolū gubernādo quæ fecit uerū etiā aliquid quodduꝫ: ſed quod iaꝫ creauerat nūeroſius creādo uſqꝫ nūcoperatur: Del ſic igitur uel alio modo quolibet eximuſab eo: quod nobis obiicitur de requie dei ab operibusſuis: ne propterea credamus nūc uſqꝫ fieri aīasuaſ ex illa una: ſed ſicut illaꝫ unaꝫ quod diciturquare facit aīas eis quos nouit cito morituroſ poſſuusreſpondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari poſſunus etiaꝫ recte illius moderationi relīquer̄queꝫ ſcimus oībus tēporaliter tranſeūtibus rebus ubiſunt etiaꝫ āimaliuꝫ ortus et obitus curſuꝫ ornatiſſimuꝫatqꝫ ordinatiſſimum dare: ſed noſ iſta ſentire poſſeL96quæ ſi ſentiremuſ delectatiōe īeffabili mulceremurenim fruſtra per prophetaꝫ qui hæc diuinitus inſpiratadidicerat dictum eſt de deo qui profert numeroſe ſæculuꝫ unde muſica ideſt ſciētia ſenſus ue bene modulandiad ammonitionem magne rei etiam mortalibus ratiōales habentibus animas dei largitate conceſſa eſt. On̄deſi homo faciēdi artifex carminis nouit quas quibꝫ moras uocibus tribuat ut illud quod canitur decēdentibuſac ſuccedentibus ſonis pulcherrime currat: et tranſeat:quanto magis deus cuius ſapientia per quam fecit oīalonge omnibus artibus præferenda eſt: nulla in naturisnaſcentibus et occidentibuſ temporū ſpatia quæ tāquaꝫſyllabæ ac uerba ad ꝑticulaſ ſæculi huiꝰ ꝑtinent in hoc labentium rerū tanquaꝫ mirabili cantico uel breuius uelproductius ꝙͣ modulatio præcognita et præfinitaᵛ depoſcit præterire permittit? Hoc cum etiaꝫ de arboris ſoliodixerim et de noſtrorum numero capilloruꝫ: quāto magis de hominis ortu et occaſu cuius uita temporalis bruius productiuſue non tenditur: ꝙͣ deuſ diſpoſitor temporum nouit uniuerſitatis moderamini conſonare. Idetiam quod aiunt omne quod in tēpore ecpit eſſe immortale eſſe non poſſe: quia omnia orta occidunt et aucta ſeneſcunt ut eo modo credi cogant animum humanum ideo eſſe immortaleꝫ: quod ante omnia temporaſit creatus non mouet fideꝫ noſtram Di enim alia taceam cœpit eſſe in tēpore immortalitatis carnis chriitiquæ tamen iaꝫ non moritur: et mors ei ultra non dōinabitur. Illud uero quod in libro aduerſus Rufinumpoſuiſti quoſdam huic ſententiæ calumniari quod deuꝫdare animas adulterinis conceptibus uideatur indignūUnde conātur aſtruere meritis geſtæ ante carnem uitæanimas quaſi ad ergaſtula huiuſcemodi iuſta poſſe ꝑduci non me mouet multa cogitanteꝫ quibus hæc poſſitcalumnia refutari et ipſe reſpondiſti non eſſe uitiuꝫſementis in tritico quod furto dicitur eſſe ſublatum: Sꝫin eo qui frumenta furatus ē nec iccicco terram non debuiſſe gremio ſuo ſemina cōfouere quia ſator immūdaproiiceret ea manu elegantiſſima ſimilitudo eſt Quamet ante ꝙͣ legerem nulla mihi obiectio iſta de adulieriisfœtibus in hac queſtione faciebat anguſtias generaliterintuenti multa bona deum facere etiam de noſtris maliſnoſtriſqꝫ peccatis. Animalis autem cuiuſcunqꝫ creatiohabeat pium prudentemqꝫ conſideratorem ineffabileꝫlaudem creatori excitat quanto magis creatio non cuiuſlibet animalis ſed hominis; Si antem cauſa creandiritur nulla citius et melius reſpondetur: niſi quia omniſcreatura dei ē bona: et quid digniuſ: quaꝫ ut bona faciat bonus deus: quæ nemo poteſt facere niſi deus? Hæcet alia quæ poſſum ſicut poſſum dico aduerſus eos quihanc opinionem: qua creduntur anima ſicut illa una ſingularis fieri labefactare conantur. Sed cum ad pœnasuentum ē paruulorum magnis mihi crede coartor āguitiis: nec quid reſpondeam prorſus inuenio. Non ſolūeas pœnas dico quas habet poſt hanc uitam illa dānatio quo neceſſe ē trahantur. ſi de corpore exierint ſinechriſtianæ gratiæ ſacramento: ſed eas ipſas ī hac uitadolētibus nobis uerſantur āte oculos quas enūerare ſiuelim prius tempus ꝙͣ exempla defitiūt. Langueſcūtægritudinibus: torquētur doloribus fame et ſiti cruciantur: debilitantur membris: priuantr uſenſibuſ: uexanturab immundis ſpiritibus. Demonſtrandum ē utiqꝫ quomodo iſta ſine ulla ſua mala cauſa iuſte patiantur. Nonenim dici fas ē aut iſta ignorante deo fieri aut eumpoſſe reſiſtere facientibus aut iniuſte iſta facere uel permittere. Nunquid nam ſicut illa animalia irrationabiliarecte dicimus in uſus dari naturis excellentioribus: etſi uitioſis ſicut apertiſſime in euangelio uidemus porcos ad uſum deſideratum conceſſos eſſe dæmonibus.